"Wirus krizisi yardem merkizi" türkiyediki Uyghurlargha yardem puli tarqitishqa bashlidi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-04-29
Share
wirus-krizisi-yardem-merkizi.jpg "Wirus krizisi yardem merkizi" türkiyediki Uyghurlargha yardem puli tarqatmaqta. 2020-Yili 28-aprél, istanbul.
RFA/Erkin Tarim

Korona wirusi tarqalghandin kéyin kélip chiqqan iqtisadiy krizis, karantin, ish we soda orunlirining toxtishi qatarliq türlük seweblerdin xuddi dunyaning köp elliridikige oxshashla türkiye we bir qisim ottura asiya elliridiki Uyghurlarmu iqtisadiy we turmush jehettin qiyin ehwallarda qalghanidi. Bu Uyghurlarning qiyinchiliqlirini hel qilish üchün Uyghurlar teripidin qurulghan "Wirus krizisi yardem merkizi" türkiyening istanbul shehiride Uyghurlargha yardem puli tarqitishqa bashlidi. Her qaysi döletlerde i'ane qilin'ghan pullar türk lirasigha almashturulup tarqitip bérilmekte.

"Wirus krizisi yardem merkizi" yardem telep qilghan kishilerning tizimlikini békitip chiqip, bularning ichidin 1600 a'ile bilen 400 oqughuchigha yardem puli tarqitip bérishni qarar qilghanidi. Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan mezkur "Merkez" de d u q wekili bolup wezipe ötewatqan abduréshit abdulxemit merkezning 27-aprél küni yardem puli tarqitip bérishni bashlighanliqini bildürdi.

"Wirus krizisi yardem merkizi" qurulupla dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghurlarni i'ane bérishke chaqirghanidi. Qisqighine waqit ichide 1 milyon türk lirasigha, yeni 140 ming dollargha yéqin pul yighilghanidi. Mezkur krizis merkizi ezasi nizamidin temkini ependi 27-chésla 250 a'ile Uyghurgha 500 türk lirasidin pul tarqitip bérilgenlikini, 28-chésla bolsa 400 a'ile Uyghurgha pul tarqitip bérishni pilanlawatqanliqini bayan qildi.

Abduréshit abdulxemit ependi bu yardemlerning istanbuldiki Uyghurlargha "Mawi ay" yardem teshkilatining ishxanisidin tarqitiwatqanliqini, bashqa sheherdiki Uyghurlarning banka hésabigha ewetip bérilidighanliqini bayan qildi.

Abduréshit abdulxemit ependi birinchi basquchta pul yardimi bérish qarar qilin'ghan kishilerge pul tarqitilip bolun'ghandin kéyin dawamliq halda bashqilargha hem yéngidin tizimgha aldurghanlargha ehwal boyiche pul we bashqa yardemler körsitilidighanliqini bildürdi.

Türkiye dunyada eng köp köchmen qobul qilghan döletlerdin biri bolup, hazir 4 milyon'gha yéqin süriyelik, pakistan, afghanistan, iraq we irandin kelgen köchmenler bolup jem'iy 5 milyon etrapida köchmen'ge sahibxaniliq qilmaqta. Türkiye hökümiti, süriyede ichki urush dawamlishiwatqan bolghachqa süriyeliklerge melum miqdarda pul yardimi bermekte we ularni heqsiz dawalash bilen temin etmekte. Lékin, Uyghurlar türkiye hökümitining turmush yardem puli bilen heqsiz dawalinish hoquqidin behrimen bolalmighanliqtin, uning üstige korona wirusi türkiyede yamrashqa bashlighandin kéyin bezilirining xizmetliridin ayrilip qélishi, tijaretlirining toxtap qélishi tüpeylidin ular turmushta qatmuqat qiyinchiliqlargha duchar bolmaqta. Undaqta "Wirus krizisi yardem merkizi" Uyghurlargha bundin kéyin yene dawamliq halda qandaq yardemlerni körsitidu? abduréshit abdulxemit ependi bundaq keng-kölemlik yardem bérilmisimu bundin kéyinmu yardem tarqitish xizmetlirining dawamlishidighanliqini tekitlidi.

Biz "Wirus krizisi yardem merkizi" tarqatqan yardem pulini tapshurup alghan köchmen Uyghurlar bilenmu alaqileshtuq. Istanbulda turuwatqan diniy zat adil abdughopur ependi ziyaritimizni qobul qilip, bu yardemning istanbuldiki Uyghurlarning hazirqi waqitliq qiyinchiliqini yéngishi üchün köp paydisi bolidighanliqini bayan qildi.

Adil abdughopur ependi özining köp perzenti barliqini, ayalining éghir késel ikenlikini, özlirining iqtisadiy jehettin zor qiyinchiliq astida ikenlikini, saxawetchi Uyghur we türklerning yardem qilishi bilen turmushini qamdawatqanliqini, bu qétim alghan 500 türk lirasi yardem üchün rehmet éytidighanliqini bayan qildi.

"Wirus krizisi yardem merkizi" mes'uli turghunjan alawuddin ependi so'alimizgha jawab bérip, birinchi basquchta 996 ming türk lirasi qimmitide pul yighilghanliqini, bu pulni hazirche türkiyediki Uyghurlarni asas qilghan halda tarqitip bériwatqanliqini we buning seweblirini bildürdi.

Bu yil 3-ayning 26-küni dunyaning her qaysi döletliride pa'aliyet élip bériwatqan 30 din artuq Uyghur teshkilatining mes'ulliri téléfon yighinigha qatniship, d u q ning yétekchilikide "Wirus krizisi yardem merkizi" qurush toghrisida birdek qarar qobul qilghanidi. 31-Mart küni bolsa mexsus muraji'etname élan qilip pütün dunyadiki Uyghurlarni mezkur merkezge pul i'ane qilish heqqide chaqiriq qilghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet