Türkiyede korona wirusidin yuqumlan'ghan Uyghurlarning sani 3 minggha, qaza tapqanlarning sani 30 gha yetti

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2021-05-06
Share
Türkiyede korona wirusidin yuqumlan'ghan Uyghurlarning sani 3 minggha, qaza tapqanlarning sani 30 gha yetti Türkiyede korona wirusi bilen qaza qilghan 30 neper Uyghurning biri doxtur német reshidi ependi.
RFA/Erkin Tarim

Ötken yilidin buyan dunyagha téz sür'ette yamrighan korona wirusi wabasi türkiyediki Uyghur jama'etchilikining normal hayatighimu zor dawalghushlarni élip keldi. Bu jeryanda türkiyede korona wirusidin yuqumlan'ghan yaki hayatidin ayrilghan Uyghurlarning sani künsayin ashti. Sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining re'isi hidayetullah oghuzxan ependi radiyomiz ziyaritini qobul qilip, türkiyede hazirgha qeder 30 neper etrapida Uyghurning korona wirusidin qaza tapqanliqini, 3000 etrapida Uyghurning yuqumlan'ghanliqini bildürdi. Qaza tapqan kishiler arisida ghoja abdullah xoten, doxtur német reshidi, turghunjan Uyghurtürk'oghlu, yazghuchi tursun yunus, memet éli eseke, musa chalishqan, eziz hajim burut, ömerjan rozi qatarliqlar bar iken. Bularning ichide sefaköy rayonidin 10 neper, bashaq shéhir rayondin 5 neper Uyghur bolup, jemi'iy 30 etrapida Uyghur korona wirusi sewebidin qaza tapqan iken.

Türkiyede korona wirusi bilen qaza qilghan 30 neper Uyghurning biri turghunjan Uyghurtürk'oghlu ependi.

Gheyri-resmiy istatéstikilargha asaslan'ghanda, türkiyede 70-80 ming etrapida Uyghur bar bolup, bularning köpi istanbulning zeytinburnu, sefaköy, aqsaray we beylikdüzü rayonlirida olturaqlashqan iken. Sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining re'isi hidayetullah oghuzxan ependining éytishiche, mezkur rayonlarda Uyghurlarning yuqumlinish nisbiti nahayiti yuquri iken. Buning sewebliridin birsi Uyghurlarning döletning korona wirusigha munasiwetlik tüzüm-qa'idilirige ri'aye qilmasliqidin kélip chiqqan iken.

Hidayetullah oghuzxan ependi türkiyede korona wirusidin qaza tapqan kishiler sanining yuquriliqining kishini endishilendürüwatqanliqini, hazirghiche Uyghurlardin 30 etrapida kishining korona wirusidin qaza tapqanliqini, 3 ming etrapida kishining yuqumlan'ghanliqini ilgiri sürdi.

Hidayetullah oghuzxan ependi Uyghurlar ijtima'iy munasiwetke zor ehmiyet béridighan millet bolghachqa, korona wirusigha sel qarap, hetta sirtqa chiqish cheklen'gen künlerdimu toy-tökün, nezir-chiragh, chay we méhmandarchiliqqa dawam qilghanliqini, shunga bundaq éghir aqiwetning kélip chiqqanliqini bayan qildi.

Biz buningdin ikki hepte burun korona wirusidin yuqumlinip, bir hepte ichide tügep ketken mehmet eli eseke ependining oghli memet nur eseke ependi bilen téléfon söhbiti élip barduq. 1979-Yili türkiyege kélip olturaqliship qalghan memet éli eseke ependi 70 yashta korona wirusi bilen yuqumlinip wapat bolghan. Merhumning oghli memet nuri ependi dadisining kona késellikining barliqini, shunga korona wirusi bilen yuqumlinip bir heptidin kéyinla tügep ketkenlikini, a'ilidiki bashqa kishiler yuqumlan'ghan bolsimu, emma saqayghanliqini bayan qildi.

1979-Yili sabiq shinjang méditsina inistitutini püttürgen, 1985-yili türkiyege kélip yerleshken, 1988-yilidin tartip türkiyede quruq yingne bilen dawalash kespi shughullan'ghan doxtur német reshidi ependimu korona wirusi bilen yuqumlinip alemdin ötken.

Türkiyediki shunche köp Uyghur korona wirusidin yuqumlan'ghan mundaq bir ehwalda, Uyghur jama'iti yuqumdin saqlinish üchün zadi némilerge diqqet qilishi kérek? bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan enqerediki yildirim beyazit uniwérsitéti méditsina fakultéti ammiwi saghlamliq kafédrasining oqutquchisi doktor nametjan memet ependi waksina nöwiti kegüche taziliqqa alahide diqqet qilish, ariliq qoyup olturush, maska taqash qa'idilirige qattiq ri'aye qilish kéreklikini tekitlidi.

Hazirghiche türkiyede korona wirusi sewebidin ölgenlerning sani 41 ming 885 neperge yetken bolup, wirusidin yuqumlan'ghanlarning sani 5 milyon'gha yétey dep qalghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet