Америка дөләт мәҗлис әзалири «уйғур 2019» қанун лайиһәсиниң авам палатадин өткәнликини қизғин тәбриклиди

Мухбиримиз ирадә
2019-12-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт

3-Декабир күни, түзитиш киргүзүлүп йеңидин тонуштурулған «уйғурларға игә чиқиш вә дуняви инсанпәрвәрликниң ортақ инкаси» йәни «уйғур 2019 қанун лайиһәси» америка авам палатасида 1 гә қарши 407 аваз билән мақуллуқтин өтти. Қанун лайиһәлириниң бундақ көп сан билән аваздин өтүши адәттә аз көрүлидиған болуп, бу чәтәлләрдики уйғур җамаити вә шундақла уйғурларниң вәзийитигә көңүл бөлүватқан барлиқ кишиләрни хурсән қилди.

Америка дөләт мәҗлисиниң әзалириму бу қанун лайиһәсиниң авам палатадин өткәнликини қизғин қарши елип, тивиттирдики рәсмий һесаблири арқилиқ тәбриклирини йоллиди.

Америка дөләт мәҗлиси әзаси вилл хурд (Will Hurd) тивиттирдики баянатида мундақ дегән: «хитай дөләт рәиси ши җинпиң вә униң коммунист реҗими өз пуқралири болған уйғурларниң ислам кимликини йоқ қилиш үчүн уларни азаб-оқубәтлик лагерларға қамиди. Бүгүн мән барлиқ хизмәтдашлирим билән биргә бу қанун лайиһәсигә аваз бериш арқилиқ қорқунчлуқ зулумни әйиблигәнликимдин пәхирлинимән!»

3-Декабир күнидики аваз бериштин кейин дөләт мәҗлиси вилл хурдниң ишханиисму мәҗлис тор бетидә мәхсус язма баянат елан қилған. «Хурд хитайниң кишилик һоқуқ зулумиға қарши уйғурлар билән бир сәптә» мавзусида елан қилған язма баянатта «америка авам палатасида мақуллуқтин өткән 2019 уйғур қанун лайиһәсиниң хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқан зулумини, милйонларчә кишини лагерға солаштин ибарәт еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини җазалаш йолидики муһим қәдәмләрниң бири», дәп көрситилгән. Баянатта мәҗлис әзаси вилл хурдниң «уйғурларға қилиниватқан бу зулумға қарши сөзләшни давамлаштуридиғанлиқи һәм шундақла хитайниң һакиммутләқ реҗиминиң америка вә пүтүн дуняға бир хәвп икәнликини тонуштуруш үчүн һәрикәт қилидиғанлиқи» баян қилинған.

Бундин башқа йәнә, америка дөләт мәҗлиси әзаси раҗа киришнаморти (Raja Krishnamoorthi) тивиттирдә өзиниң хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқан зулумини әйибләйдиған уйғур қанун лайиһәсини қоллиғанлиқини билдүрди. У бу һәқтә тивиттирға йоллиған қисқа видийосида төвәндикиләрни дегән: «көпчилик, мән һазир хитай һөкүмитиниң уйғурларға йүргүзүватқан зулумини әйибләйдиған қанун лайиһәсигә аваз бәрдим. Уйғурлар өзиниң пәрқлиқ мәдәнийити, кимлики вә дини түпәйлидин хитай һөкүмити тәрипидин биваситә вә системилиқ һалда нишанға елиниватиду. Биз уларға қолимиздин келишичә ярдәм қилишимиз керәк. Мәҗлисимизниң бу қанун лайиһәсини мақуллишиму хитай һөкүмитиниң уйғурларни дуня хәритисидин йоқ қилиш һәрикитигә қарши туруштин ибарәт» дәп изаһат бәргән.

Дөләт мәҗлис әзаси андрәй карсон (André Carson) тивиттирдики инкасида мундақ дегән: «америка дөләт мәҗлисидики һәр икки партийәдин болған әзаларниң хитай һөкүмитиниң уйғур мусулманлириға қиливатқан қобул қилғусиз дәпсәндичиликини әйибләш йолида бирләшкәнликини көрүп толиму сөйүндүм. Америка барлиқ кишиләрниң һоқуқи үчүн дәс туруши керәк».

Америка дөләт мәҗлис әзаси дон бейер (Don Beyer) тивиттир арқилиқ юқиридики бу қанун лайиһәсиниң мақулланғанлиқини қарши алған. У мундақ дегән: «хитай һөкүмити уйғурларға қорқунчлуқ зулум қилип кәлди. Америка хитайда кишилик һоқуқ үчүн йәниму көп ишларни қилиши керәк. Мән уйғур қанун лайиһәсини қоллап аваз бәрдим».

Мәзкур қанун лайиһәсини тонуштурушта рол ойниған дөләт мәҗлис әзаси тед йохому

(Ted Yoho) Тивиттирдики инкасида хитай һөкүмитиниң уйғурларға қиливатқан зулуминиң чоқум дуня тәрипидин етирап қилиниши керәкликини әскәртти вә қанун лайиһәсиниң авам палатадин өткәнликини тәбриклигән.

Дөләт мәҗлис әзалиридин елис ситифаник (Elise Stefanik) вә җеннифер вәкстонларму (Jennifer Wexton) айрим-айрим тивиттирда инкас қайтуруп өзлириниң бу қанун лайиһәсигә аваз бәргәнликидин толиму пәхирлинидиғанлиқини ипадә қилған вә «хитай өзиниң уйғурлар вә башқа мусулман милләтләргә қиливатқан зулуминиң җазасиз қалмайдиғанлиқини тонуп йетиши керәк» дегән.

Дөләт мәҗлис әзаси тед бад (Ted Budd) инкасида өзиниң мәзкур қанун лайиһәсигә аваз бәргәнликидин иптихарлинидиғанлиқини ипадә қилған вә «биз бундақ кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлириниң җавабкарлиққа тартилмай өтүп кетишигә йол қоймаслиқимиз керәк» дәп әскәрткән.

Авам палата әзаси бил паскирл (Bill Pascrell) бу һәқтики инкасида «ахшам америка дөләт мәҗлииси мутләқ көп санни тәшкил қилған аваз арқилиқ хитай һөкүмитигә униң инсан ғуруриға қиливатқан дәпсәндичилики вә һазирқи замандики гулаг лагерлириға қарап турмайдиғанлиқи һәққидә күчлүк сигнал бәрди» дегән.

Авам палата әзаси адам симис (Adam Smith) қанун лайиһәсиниң мақуллинишини тивиттирда: «бүгүн америка дөләт мәҗлиси хитай һөкүмитини уйғурлар вә башқа милләтләргә қиливатқан зулуми үчүн җавабкарлиққа тартидиған қанун лайиһәсини мақуллиди. Америка кишилик һоқуққа қилиниватқан зулумға қарши турушта һәр даим рәһбәрлик рол ойниши керәк» дегән сөзләр арқилиқ тәбриклиди.

Кеңәш палата әзаси корий гарднер (Cory Gardner) тивиттирдики учурида «биз инсаний пәзиләт вә түп инсан һоқуқини яқлиғанлиқимиз үчүн хитай америка муәссәсилиригә чәклимә қоюш арқилиқ биздин өч алмақчи болуватиду. Әмма улар бизни қорқуталмайду. Биз хоңкоңлуқларниң мутләқ аптономийәси вә хитайниң мәҗбурий әмгәк лагерлириға қамалған милйонлиған уйғур үчүн давамлиқ һәрикәт қилимиз» деди.

Тивиттирда йәнә роб витмән (Rob Wittman) вә тед деуч (Ted Deutch) қатарлиқ авам палата әзалириму уйғур қанун лайиһисиниң авам палатада көп санлиқ авазға еришкәнликини қарши алди.

«Уйғур 2019» қанун қанун лайиһисиниң авам палатада мутләқ көп аваз билән мақуллиниши кишилик һоқуқ органлири вә уйғурлар үчүн паалийәт көрситип келиватқан илим әрбаблири вә кишилик һоқуқ актиплириниң қизғин алқишиға еришти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт