Washin'gtonda "Uyghur heptisi" pa'aliyiti ötküzülmekchi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2019-05-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Dolqun eysa ependi washin'gtonda ötküzülidighan "Uyghur heptisi" pa'aliyiti heqqide qurultay tor téléwiziyeside söz qilmaqta. 2019-Yili 26-aprél.
Dolqun eysa ependi washin'gtonda ötküzülidighan "Uyghur heptisi" pa'aliyiti heqqide qurultay tor téléwiziyeside söz qilmaqta. 2019-Yili 26-aprél.
Social Media

D u q mes'ullirining bildürüshiche, d u q bu yil 6-ayning 4-künidin bashlap washin'gtonda 3 chong pa'aliyet ötküzüshning teyyarliq xizmetlirini resmiy bashlighan. Qurultayning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependining bayan qilishiche, ötken yekshenbe küni qurultay ijra'iye komitéti ezaliri hemde muhajirette siyasiy pa'aliyetler bilen aktip meshghul boluwatqan herqaysi döletlerdiki Uyghur teshkilatlirining rehberliridin 30 din artuq kishi qurultay orunlashturghan téléfon yighinigha qatniship bu heqte muzakiriler élip barghan.

D u q re'isi dolqun eysa ependining aldinqi küni bu xususta qurultay tor téléwiziyisige qilghan sözide tilgha élinishiche, 2019-yili Uyghurlar, tibetlikler we xitay démokratliri üchün tarixiy ehmiyetke ige muhim xatire yil iken. Uning bildürüshiche, bu yil 1949-yili "Xitay hakimiyiti sherqiy türkistanni bésiwalghanliqining 70 yilliqi", 2009-yili yüz bergen "5-Iyul ürümchi weqesi" ning 10 yilliqi, 1959-yilidiki "Tibet inqilabi" ning 50 yilliqi, 1989-yilidiki "Tyen'enmin oqughuchilar herikiti" ning 30 yilliqi qatarliq tarixiy weqelerning xatire yili hésablinidiken.

D u q bu tarixiy weqelerning xatire yilini nezerde tutqan halda 6-ayda washin'gtonda 3 chong pa'aliyet teshkillesh qararigha kelgen:

Buning biri, NED - amérika démokratiyini ilgiri sürüsh fondi jem'iyiti 2019-yilliq "Démokratiye mukapati" ni pa'aliyetliri körünerlik yaxshi bolghan d u q gha bérishni qarar qilghan bolup, bu mukapatni tarqitish murasimi 6-ayning 4-küni amérika dölet mejliside ötküzülidiken. D u q bu mukapatni "Yalghuz d u q gha bérilgen mukapat emes, sherqiy türkistan xelqige bérilgen mukapat, sherqiy türkistan milliy mujadilisi üchün bérilgen mukapat" dep qarap, muhajirette aktip pa'aliyet élip bériwatqan Uyghur teshkilatlirining rehberliri bilen birlikte qobul qilishta pikir birlikige kelgen.

Ikkinchisi, 6-ayning 5-küni herqaysi döletlerdin kelgen 80 din artuq Uyghur wekilliri amérikadiki Uyghurlar bilen birlikte héyt namizini birge oquydiken. 6-Ayning 6-küni hemde 7-küni washin'gtonda herqaysi döletlerdin teklip qilin'ghan chet'ellik mutexessisler, alimlar, Uyghurshunaslar, diplomatlar, xitay ishliri mutexessisliri, jaza lagérliri tetqiqatchiliri hemde amérika dölet mejlisi ezalirining ishtirakida jaza lagérliri mesilisini asasiy téma qilghan Uyghurlarning nöwettiki weziyitige munasiwetlik 2 künlük ilmiy muhakime yighini ötküzülidiken.

Üchinchisi, 6-ayning 8-küni we 9-künliri d u q ijra'iye komitétining kéngeytilgen yighini washin'gtonda chaqirilidiken.

"Uyghur heptisi" dep nam bérilgen bu bir yürüsh pa'aliyetlerning bu künlerde amérikada ötküzülüshining muhim ehmiyiti heqqide toxtalghan kanadadiki d u q muhajirlar bölümining mes'uli memet toxti ependi, bu pa'aliyetlerning amérika kon'girésige sunulghan Uyghurlargha munasiwetlik 2 qanunning testiqlinip chiqishigha türtke bolush rolini oynaydighanliqini ilgiri sürdi. U sözide yene, bu pa'aliyetlerning amérika siyasiyonliri we jama'et erbablirigha Uyghurlarni tonutush nuqtisidinmu zor ehmiyetke ige ikenlikini tekitlidi.

Türkiyediki Uyghur ziyaliysi abdulxemit qaraxan ependining bayan qilishiche, "Uyghur akadémiyesi" mu bashqa Uyghur teshkilatlirigha oxshashla amérikada ötküzülmekchi bolghan "Uyghur heptisi" pa'aliyitige aktip awaz qoshquchi organlarning biri bolghan.

Perhat muhemmidi ependining éytishiche, d u q hazirghiche amérikaning sirtidin kélidighan 80 din artuq Uyghur teshkilat rehberlirige teklipname yollighan. Chet'ellik mutexessisler, dölet erbabliri, siyasiyonlar hemde amérikadiki Uyghur teshkilat mes'ullirini qoshqanda bu qétimqi pa'aliyetke 150 etrapida kishi qatnishidiken. Köpligen Uyghur teshkilat mes'ulliri bu qétimqi pa'aliyetni aktip qollaydighanliqini bildürüshken.

Toluq bet