"шинҗаң таңнури хәлқара сода чәклик ширкити" хоҗайининиң 15йиллиқ кесиветилгәнлики илгири сүрүлди

Мухбиримиз әркин
2020-03-20
Share
muhemmet-imin-abdulla-turme.jpg Төт пәрзәнти билән түркийәдә яшаватқан елнур сидиқ ханимниң йолдиши муһәммәт имин абдулла қамалған түрмә.
Élnur Sidiq teminligen

Нөвәттә, төт пәрзәнти билән түркийәдә яшаватқан елнур сидиқ ханимниң йолдиши муһәммәт имин абдулла билән әң ахирқи қетим телефонда сөзләшкән вақти 2017-йили 5-айларға тоғра келиду.

Шуниңдин башлап уларниң муһәммәт имин абдулла билән болған пүтүн алақиси үзүлиду. Елнур ханимниң билдүрүшичә, у пәқәт бу йил башқа қаналлар арқилиқ муһәммәт имин абдулланиң 2017-йили өктәбирдә тутқун қилинғанлиқи вә 2018-йили 15 йиллиқ кесиветилгәнликигә даир учурларға еришкән.

Үрүмчидә "шинҗаң таңнури хәлқара сода чәклик ширкити" қуруп, импорт-експорт содиси билән шуғуллинип кәлгән мәмәт имин абдулланиң тутқун қилиниши вә кесилишигә униң көп қетим чәтәлгә чиқиши шундақла түркийәдики аилисигә пул селиши сәвәб болғанлиқи илгири сүрүлмәктә.

Елнур ханим 19-март күни зияритимизни қобул қилип, нөвәттә йолдишиниң үрүмчидики бир түрмидә икәнлики илгири сүрүлсиму, әмма униң қайси түрмидә икәнлики вә түрмидики әһвалиниң қандақ икәнликигә даир һечқандақ учурға игә әмәсликини билдүрди.

Елнур ханимниң билдүрүшичә, тутқун муһәммәт имин билән чәклинип қалмиған. Чоң тутқунда униң хотәндики 4 тағиси лагерға елип кетилгән. Әлнур уларниң тутқун қилинишиға пәрзәнтлирини чәтәлдә оқутқанлиқи сәвәб болғанлиқини билдүрди.

Биз шу мунасивәт билән мәмәт имин абдулланиң ақивитини сүрүштүрүп, у бурун олтурушлуқ райондики үрүмчи нәнгүән сақчиханисиға телефон қилдуқ. Лекин сақчиханиниң кәчлик нөвәтчи хадими соалимизни қопаллиқ билән рәт қиливәтти. Униң илгири сүрүшичә, "бундақ ишларни сүрүштүрүп, һәддидин ашмаслиқимиз керәк" икән.

Мәмәт имин абдулланиң вәқәси хитайниң 2017-йили қозғиған "радикаллиқни түгитиш" намидики чоң тутқунида вәйранчилиққа учриған уйғур карханичи аилиләрниң типик өрники. Бу тутқунда зади қанчилик уйғур карханичиниң тутқун қилинғанлиқи, униң бу карханиларға қанчилик иқтисади зиян, уларниң аилә-тавабиатлириға қанчилик зор иҗтимаий паракәндичилик елип кәлгәнликини тәсәввур қилиш бәк мүшкүл болсиму, лекин буниң нурғун аилиләрни вәйран қилғанлиқи, нурғун балиларни ата-анисиз қойғанлиқи мәлум.

Бизниң елнур ханим билән болған сөһбитимизгә йәнә мәмәт имин абдулланиң қизи патимә мәмәт иминму дахил болди. Униң билдүрүшичә, у дадисини бәкму сеғинған.

Нөвәттә, лагер вә түрмиләрдики 3 милйондәк уйғур, қазақ вә башқа мусулман тутқунлириниң ақивити хәлқара җәмийәт вә шундақла чәтәлдики уйғурлар җиддий из-дерикини қиливатқан күнтәртиптики зор мәсилигә болуп қалди. Хитай һөкүмити лагерларниң мәвҗутлуқини инкар қилсиму, лекин һәр хил дәлилләр униң бу орунлардики тутқунларни уйғур райониниң ичи вә сиртидики завут-карханиларда кәң көләмлик мәҗбурий әмгәккә селиватқанлиқини көрсәтмәктә. Австралийә истратегийә сиясәт институтиниң йеқинда елан қилған бу һәқтики доклатида буниңға даир күчлүк дәлилләр оттуриға қоюлған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт