Tenggitagh soda saray zenjirining sahibliri, aka-uka milyardér rexmutulla semet we abdusopur semet 20 yilliqtin késilgen

• Muxbirimiz shöhret hoshur
  2021-06-03

Norwégiyediki Uyghuryar fondi Uyghur rayoninining atush shehiridinla 200 nechche soda karxanichining tutqun qilin'ghanliqini arxiplashturghanidi. Uyghuryar fondi mezkur arxiptikilerdin 4 neper milyardérning ötken ayning birinchi heptisi sotlan'ghanliqi heqqide uchur alghan. Muxbirimizning éniqlashliri dawamida, sotlan'ghanlardin, tenggitagh soda saray zenjirining sahibi, aka-uka miliyardérlar rexmutulla semet bilen abdusopur semetning 20 yilliqtin késiwétilgenliki delillendi. Töwende muxbirimiz shöhret hoshurning bu heqte teyyarlighan programmisi diqqitinglarda bolidu.

Norwégiyediki Uyghuryar fondi 2019-yili élip barghan bir qatar tekshürüshliri netijiside, sodisini atushta bashlap Uyghur rayoni we chet'ellergiche kéngeytken 200 din artuq soda-karxanichining tutqunda ikenlikini éniqlap chiqqan we ularning arxiplirini alaqidar xelq'ara organ we axbaratlargha yollighanidi. Alaqidar organlarning bu heqtiki tekshürüshliri dawam qiliwatqan mezgilde, Uyghuryar fondi, ulardin 4 milyardérning ötken ayning 1-heptisi sotlan'ghanliqi heqqide uchur alghan. Bulardin ikkisi ürümchi bulaqbéshidiki tenggitagh soda saray zenjirining sahibliri aka-uka miliyardér rexmutulla semet bilen abdusopur semettur.

Atush sheherlik sot mehkimisi xadimi, ötken ayda sotlan'ghanlar ichide rexmutulla semet we abdusopur semet isimliki aka-uka milyardérlarning bar-yoqluqini sorighinimizda, so'allirimizgha jawab bérishni ret qildi.

Mezkur aka-ukilarning sodisi we ish-izlirini uzundin buyan közitip kéliwatqan Uyghuryar fondining qurghuchisi abduweli ayupning tonushturushiche, ularning ilikide besh shirkiti, Uyghur rayoni boyiche 9 nahiye we sheherde tenggitagh namida soda sarayliri bar bolup, meblighi bir qanche milyard yüendin ashidiken. Ular az öy-mülük, yémek-ichmek, aptomobil, chégra sodisi qatarliq köp sahelerde soda qiliwatqaniken. Beydu uchur ambiridiki matériyallardimu, rexmutulla semet, abdusopur semet we abduxélil semet qatarliq üch aka-ukining qolida jem'iy 10 gha yéqin shirket barliqi, bulardin ikkisiningla 50 milyon we 30 milyon yüenlik meblighi barliqi qeyt qilin'ghan.

Qizilsu ottura sot mehkimisi mezkur aka-ukilar heqqide uchur élishimiz üchün, atushqa kélishimizni tewsiye qildi, emma ularning tutqunda ikenlikini ret qilmidi.

Uyghuryar fondining tutqundiki Uyghur sodigerler heqqidiki arxipida qeyt qilinishiche, Uyghur sodigerlerning tutqun qilinishida, nisbeten omumiyliqqa ige bolghan 10 nechche xil seweb bar bolup, rexmutulla semet we abdusopur semetlerning tutqun qilinishida, ularning soda saraylirining milliy binakarliq uslubida sélinishi, bu sewebtin Uyghur sodigerler merkezleshken sodigha bazirigha aylinipla qalmastin chet'ellik sayahetchilerningmu diqqet merkizige aylinishi asasliq seweb bolghan.

Melum bolushiche, bu aka-uka milyardérlar hökümet bilen munasiwetliri dawamida heddidin ziyade éhtiyatchan pozitsiye tutup kelgen. Shunga ular bir mezgil da'iriler teripidin etiwarlan'ghan yeni rexmutulla semet aptonom rayonluq soda-sana'etchiler birleshmisining mu'awin re'islikige qeder wezipidar bolghan bolsimu, yenila aqiwette, Uyghurluq salahiyitining bedilini töleshtin saqlinalmighan, töligendimu xéli éghir töligen: aka-uka ikkisi 20 yilliqtin késilgendin bashqa, pütün mal dunyasi musadire qilin'ghan.

Qizilsu sot mehkimisining yene bir xadimi, mezkur aka-ukilar heqqide ötken ayda sot échilip bolghanliqini bayan qilish arqiliq, ular heqqidiki uchurlarning asasen dégüdek toghra ikenlikini delillidi.

Abduweli ayupning yene eskertishiche, bu aka-ukilar, xitayning siyasiy kéngesh, xelq qurultiyi qatarliq organlirida yuqiri mensep tutqan mezgilliridimu, saqchilarning tutush we soraq qilishliridin saqlinalmighan. Abduweli ayup özi tutqundiki mezgilide, rexmutulla semetmu bir qétim tutqun qilin'ghan bolup, abduweli ayup uni soraq qilghan soraqchilarning soraq jeryani we tesiratidin xewer tapqan.

Rexmutulla semetning abduxélil semet isimlik yene qérindishining bar bolup, uning nöwettiki teqdiri heqqide héchqandaq uchur melum emes.