Түркийәдә уйғур нахшилири арқилиқ уйғурларниң еғир вәзийити аңлитилди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2019-11-05
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийәниң бурса шәһиридики консертта уйғур нахша-музикилиридин өрнәкләр көрситилди вә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити аңлитилди. 2019-Йили ноябир.
Түркийәниң бурса шәһиридики консертта уйғур нахша-музикилиридин өрнәкләр көрситилди вә уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити аңлитилди. 2019-Йили ноябир.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәниң бурса шәһиридики консертта уйғур нахша-музикилиридин өрнәкләр көрситилгәндин сирт уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитиму аңлитилған.

Бурсадики улудағ университети түрк дуняси музика тәтқиқат мәркизи, бурса шәһәрлик һөкүмәт вә түрк тәрәққият идариси ортақлишип уюштурған иккила паалийәттә уйғур нахша-муқамлири вә хитайниң уйғурларға елип бериватқан еғир бесим сиясити аңлитилған.

Мәзкур паалийәтни уюштурған улудағ университети түрк дуняси музика тәтқиқат мәркизи мудири дотсент доктор әрдәм өздәмир әпәнди мәзкур паалийәтләр тоғрисида мәлумат берип мундақ деди: «бурсада түркий милләтләр музика тәтқиқати илмий муһакимә йиғини билән түрк дуняси консерт кечилики өткүзүлди. Буни өткүзүштики мәқситимиз түркологийәниң муһим бир қисми болған түркий милләтләр музикисини тәтқиқ қилиш, өгитиш вә илмий доклатлар арқилиқ бу саһәгә материял вә мәнбә тәминләштин ибарәт».

Доктор әрдәм өздәмир әпәнди йиғинға түркийәдин вә чәтәлдин уйғур музикисини тәтқиқ қилидиған мутәхәссисләрниңму иштирак қилғанлиқини, шу күни ахшам консерт берилгәнликини баян қилип мундақ деди: «йиғинға лондон университети профессори уйғур музика тәтқиқатчиси рачел харрис ханим, венгирийәлик тонулған музикишунас профессор җанос сипос әпәнди, қазақистанлиқ музикишунас қайиргази төлән әпәнди вә түркийәниң һәр қайси университетлирида түркий милләтләрниң музикилирини тәтқиқ қиливатқан мутәхәссисләр қатнишип, өзлири тәйярлиған илмий доклатларни оқуп өтти. Шу күни йәни 3-ноябир күни ахшам сәнәтчиләр консерт бәрди. Консертта уйғур нахшичи рәһимә мәхмут ханим уйғур муқам вә нахшилиридин өрнәкләр сунди».

Консерт уйғурларниң тонулған сәнәтчиси абдуреһим һейитни тонуштуруш билән башланди. Музика кәспи бойичә докторлуқ алған әрдәм өздәмир әпәнди консертниң абдуреһим һейитниң «учрашқанда» дегән нахшиси билән башлинидиғанлиқини баян қилип мундақ деди: «қолумдики дутар шәрқий түркистандики уйғурларниң чалғу әсваби, түркийәдики «бағлама» дегән чалғу дутардин кәлгән. Дутарниң әң муһим устиси абдуреһим һейиттур. Әпсус хитайда җаза лагерлирида тутуп турулди. Бүгүнки консертимиз абдуреһим һейитниң ‹учрашқанда' дегән нахшиси билән башлиниду».

Рәһимә мәхмут ханим йәкшәнбә күни ахшам бәргән консертида алди билән уйғур муқамини, арқидин уйғур хәлқ нахшилиридин өрнәкләр сунғанлиқини баян қилди.

Бурса шәһиридики тәйярә залида өткүзүлгән консертта түркийәдә түркий милләтләрниң нахшилирини оқуп даң чиқарған гүрдал әпәнди, қазақистанлиқ тонулған нахшичиларму нахша орундиған. Лекин уйғур нахшилири тамашибинларниң қаттиқ алқишиға еришкән. Рәһимә мәхмут ханим бу һәқтә тохталди.

Түркийәниң ғәрбигә җайлашқан бурса шәһиридики бурса улудағ университети әң көп уйғур оқуғучи оқуватқан университетлардин бири һесаблиниду. Мәзкур университетта һәр қайси кәсипләрдә оқуватқан уйғур оқуғучиларниң сани 120 әтрапида икән. Бу оқуғучиларниң вәкили абдулқадир абдулкерим консертқа барғанлиқини, өз вәтинидин узақ бурса шәһиридә «вәтәнни сеғиндим, мәктуп язмай өзүң кәл» дегән нахшиларни аңлиған вақтида қаттиқ тәсирләнгәнликини баян қилди.

Бурсадики улудағ университетидики түрк дуняси музика тәтқиқат мәркизи түркийәдә түркий милләтләрниң музикилирини тәтқиқ қилидиған бирдинбир тәтқиқат мәркизи һесаблиниду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт