«Уйғур кишилик һоқуқ сиясити қанун лайиһәси» америка кеңәш палатасида толуқ аваз билән мақуллуқтин өтти

Мухбиримиз җумә
2020-05-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Америка кеңәш палатасиниң әзаси марко рубю әпәнди(солда) вә сенатор боб менендиз әпәнди.
Америка кеңәш палатасиниң әзаси марко рубю әпәнди(солда) вә сенатор боб менендиз әпәнди.
REUTERS

14-Май америка кеңәш палатаси уйғурларға қаритилған зулум сиясәтлиридә қоли бар хитай әмәлдарлирини җазалаш қатарлиқ мәзмунлар киргүзүлгән «уйғур кишилик һоқуқ сиясити қанун лайиһәси» ни толуқ аваз билән мақуллуқтин өткүзди.

Бу мунасивәт билән америка кеңәш палатаси ташқи мунасивәтләр комитетиниң рәиси җим риш, марко рубийо, боб мәнәндез қатарлиқлар бирләшмә баянат елан қилип, бу қанунниң мақуллуқтин өткәнликини тәбриклиди.

Баянатта мундақ дейилди: «бу қанун мустәбит хитай һөкүмитиниң шинҗаң уйғур аптоном райониниң һәммә йеридә елип барған дәһшәтлик кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлири, бир милйондин артуқ уйғур вә башқа түркий мусулманларниң кәң көләмлик тутқун қилиниши һәмдә бейҗиңниң америка пуқралири вә америка туприқидики мәңгүлүк турғунларни қорқутуш вә уларға тәһдит селишиға қарши елинған әһмийәтлик қәдәмдур.»

Бу қанунниң өзгәртилгән нусхиси өткән йили декабирда авам палатасида мутләқ юқири аваз билән мақулланған вә хитай һөкүмитиниң қаттиқ оғисини қайнатқан иди.

Қанун лайиһәсидә уйғур елидики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлиридә қоли бар хитай әмәлдарлирини қаратмилиқ җазалаш, америка ташқи ишлар министирлиқида уйғур мәсилисигә мәсул мәхсус хадим бәлгиләш қатарлиқ мәзмунлар алаһидә көзгә челиқиду.

Мәзкур қанун лайиһәси авам палатасида өтүп кеңәш палатасиға йолланған вә 2019-йилиниң ахириғичә мақуллуқтин өткүзүш пилан қилған болсиму, әмма намәлум сәвәбләр билән һазирға қәдәр авазға қоюш пурситигә еришәлмигән иди.

Өткән һәптә кеңәш палатасиниң рәиси мич мекканел уйғурларни дәпсәндә қилған хитай әмәлдарлирини җазалаш қанун лайиһәсиниң пат арида авазға қоюлидиғанлиқини ейтқан иди.

1.8 Милйондин 3 милйонғичә уйғур қатарлиқ түркий милләтләр йиғивелиш лагерлирида изтирап чекиватқан, корона вируси вәһимиси мәзкур лагерларға тәһдит яритиватқан мәзгилдә мақулланған мәзкур қанун лайиһәси муһаҗирәттики уйғур тәшкилатлирини хурсән қилди.

Америкадики уйғур кишилик һоқуқ қурулуши бу һәқтә елан қилған баянатида кеңәш палатасиға рәһмәт ейтти шундақла америка дөләт мәҗлисини мәзкур қанун лайиһәсини тездин мақуллуқтин өткүзүшкә чақирди.

Баянатта мундақ дейилди: «бу уйғур кишилик һоқуқ кризисиға қайтурулған тунҗи қануний инкас һәмдә техиму мупәссәл сиясий инкас қайтуруш йолида бесилған тунҗи муһим қәдәмдур.»

Бу америка дөләт мәҗлисидә уйғурларға аит тонуштурулған икки муһим қанун лаһийәсиниң биридур.

Өткән йили авам палатаси әзаси җәймис мәкговерн, кеңәш палатаси әзаси марко рубийо қатарлиқлар бирликтә уйғурларға қаритилған мәҗбурий әмгәкни бикар қилиш қанун лайиһәсини тонуштурған иди.

«Уйғур кишилик һоқуқ сиясити қанун лайиһәси» ниң кеңәш палатасида мақуллуқтин өтүши корона вируси сәвәблик америка-хитай мунасивәтлири көрүнәрлик йирикләшкән вә мәзкур вирус тәһдити сәвәблик уйғур мәсилисигә болған дуняви диққәт нуқтиси чечилип кәткән мәзгилгә торға кәлди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт