Хитайниң уйғур қизи һәққидики пәскәш тор елани қаттиқ әйибләшкә учриди

Мухбиримиз меһрибан
2020-05-18
Елхәт
Пикир
Share
Принт
«Тик-ток» торида тарқалған «шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики пәскәш тор еланида хитай әрниң уйғур қизини базарға селиватқан көрүнүши. 2020-Йили май.
«Тик-ток» торида тарқалған «шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики пәскәш тор еланида хитай әрниң уйғур қизини базарға селиватқан көрүнүши. 2020-Йили май.
Social Media

Йеқинда хитайниң «довйин» йәни «тик-ток» торида тарқалған «шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики пәскәш тор еланида бир хитай әрниң толиму яш уйғур қизини көрситип туруп: «қараңлар, шинҗаңдики бу уйғур сиңилчаққа, у гүзәлмикән? гүзәлләр макани болған шинҗаң сизни қарши алиду. Бүгүн кечә силәргә орунлаштуруп беримиз,» дәп сөзләватқан бир минутқа йеқин пәшкәш тор елани твиттер, фейсйбук қатарлиқ иҗтимаий таратқуларда тарқалди вә қаттиқ әйибләшкә учриди.

Мәзкур син көрүнүшигә қарита уйғурлар тәрипидин йезилған инкасларда бу хил пәскәш еланларниң илгириму хитайлар тәрипидин тарқитилғанлиқи тилға елинди. Инкасларда йәнә уйғурларниң ғурури қаттиқ дәпсәндә қилинған бу хил тор еланлириға болған күчлүк ғәзәп вә нәпрәт ипадиләнди.

«Шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики бу пәшкәш тор еланиға қарита чәтәлләрдики уйғуршунас тәтқиқатчилар вә кишилик һоқуқ паалийәтчилиридин даррен байлер, тимоси грус, таң дәнхоң қатарлиқлар қаттиқ инкас қайтурди.

Америкадики роз хулмен технологийә институтиниң ярдәмчи профессори, хитайдики ислам мәдәнийити тәтқиқатчиси, уйғуршунас тимоси гросе әпәнди мәзкур тор еланиға қарита мундақ инкас язған: «мән бу филимниң арқисида мән билмәйдиған ‹мәзмун' ниң бар-йоқлуқи билән карим йоқ. Әмма бу йиргинчлик син көрүнүшидә хитай компартийәсиниң (өз тәшвиқатида) көп сандики кишиләргә уйғур вә башқа етник миллий гуруппиларға (қандақ) қараш вә уларға қандақ муамилә қилиштәк хаһишлар әкс етиду. Уларниң қаришида уйғурлар хитай хәлқ җумһурийитидики бир аз санлиқ милләттин башқа толуқ әмәс.»

Исралийәдики хитай тәтқиқатчи вә кишилик һоқуқ паалийәтчиси таң дәнхоң ханим инкасида аталмиш «гүллиниш арзуси» дики хитай дөлити вә униң пуқралирини һалакәткә йүзлиниватқан «әрваһ» дәп тәсвирлигән шундақла хитайниң инсанийәт дунясидики апәт икәнликини образлиқ сөзләр арқилиқ ипадилигән.

Таң дәнхоң ханим мундақ язған: «хитай бу җәһәннәмдики қорқунчлуқ әрваһлар дөлити. Бу дөләттә мәйнәтчилик, ниҗасәт вә тезәкләр ақиду. Улар тағ билән учрашса тағни чиритиду. Ташлар билән учрашса ташларни қурт-қоңғуз басиду. Хитайдики мәйнәтчилик дәрясида шөлгәй вә йириңлар долқун ясап ақиду. Бу дөләттики әрваһларға охшиған пуқраларниң вуҗудини шәһвәт вәсвәсиси чирмиған. Уларниң меңиси бош вә қуруқ. Уларниң қәлби қараңғу өңкүргә охшайду. Көз, қулақ қатарлиқ бәш әзаси пәқәт варқирап-җарқирап мал сетиш билән мәшғул, мана бу уларниң мәңгүлүк симфонийиси. . . Әгәр инсанлар бундақ мәйнәт вә номуссиз йәргә чүшүп кәтсә, улар үчүн бундақ өлүм һаяттин яхши. Уларниң һөкүмранлири сеһиргәрлик билән аталмиш ‹улуғ гүллиниш' ниң мәсхуш чүшлири көрмәктә.»

15-Май радийомиз зияритини қобул қилған таң дәнхоң ханим өзиниң нәзәридики хитай һөкүмити вә «шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики пәшкәш тор еланиға болған қарашлирини баян қилди. У мундақ деди: «еландики хитай йенидики яш уйғур қизни худди бир сетилидиған таварниң орнида тәшвиқ қилған, униң нәзәридә хитайлардин пәрқлиқ болған бу уйғур қизи пәқәт сетилидиған бир мал, халас. Бундақ кишиләр хитай қиз-аяллириғиму охшашла мушу хил һөрмәтсизлик вә кәмситиш муамилисидә болиду. Шундақкән, улар аз санлиқ милләт дәп қариған қиз-аялларға нисбәтән техиму пәскәш болған һөрмәтсиз вә һақарәт муамилисини қилиду. Хитай әрлириниң нәзәридә уйғур қиз-аяллири ғәрбликләргә охшайду. Уларниң нәзәр даириси толиму тар, шуңа мән бу җәмийәтни рәзилликкә толған пәшкәш җәмийәт дәп қараймән.»

Таң дәнхоң ханим йәнә өзиниң алди билән бир аял вә бир қизниң аниси болуш сүпити билән «шинҗаңлиқ гүзәл уйғур сиңилчақ» намидики бу хил пәшкәш тор еланини көргән чеғида қаттиқ азабланғанлиқини вә бу еланни көргән һәрқандақ бир уйғурниң йүрикидики азаб вә нәпрәтни һес қилалайдиғанлиқини билдүрди.

У мундақ деди: «мән бу хил кишиләргә хитай һөкүмити янтаяқ болған дәп қараймән. Шуңа нөвәттә уйғурларни бастуруватқан хитай һөкүмәт даирилири уйғурларни нишан қилған бу хил пәшкәш еланларниң торда ашкара тарқитилишиға йол қоюватиду. Чүнки хитай һөкүмитиниң мәқситиму уйғурларниң мәдәнийәт кимликини ассимилятсийә қилип вә уни йилтизидин йоқитип уларни хитайларға охшаш қилиш мәқситигә йетиштур. Шуңа хитай һөкүмити бу хил кишиләрниң уйғур қиз-аяллириға худди хитай қиз-аяллириға қиливатқан пәскәш муамилиләрни қилишиға, әтта униңдинму ашуруп қилишиға йол қойиду.»

15-Май күни радийомиз зияритини қобул қилған дуня уйғур қурултийи хитай ишлири комитетиниң мудири илшат һәсән әпәнди өз қарашлирини оттуриға қойди. У хитай һөкүмити милйонлиған уйғурни лагерларға қамап, әрлиридин айрилған уйғур қиз-аяллирини хитай әрлиригә тегишкә мәҗбурлаватқанлиқини, һәтта сода характерини алған пәскәш мулазимәтләргә зорлиниватқан бу хил еланларниң хитай торлирида ашкара тарқитилишиға йол қоюватқанлиқини билдүрди. У йәнә бу пәскәш тор еланиниң хитай һөкүмитиниң уйғурларға қарита йүргүзүватқан мустәмликә сияситиниң һәқиқий йүзини әкс әттүргәнликини илгири сүрди.

Илшат һәсән әпәнди йәнә бүгүнкидәк қийин бир вәзийәттә уйғурлар үчүн һәққанийәтни сөзләш, уйғурлар учраватқан зулумларға сүкүт қилмаслиқ вә уни әйибләш тәшкилатлар вә һөкүмәтләрниңла вәзиписи болуп қалмастин, бәлки һәрқандақ бир кишиниң бурчи вә вәзиписи икәнликини тәкитлиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт