Әнглийә уйғур җамаити манчестерда өткүзүлгән фестивалда уйғурларниң нөвәттики әһвалини аңлатти

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-01-16
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Әнглийәдики уйғурлар 11-январдин 26-январғичә әнглийәниң манчестер шәһиридә өткүзүлгән биританийә мусулманлар сәнәт вә мәдәнийәт фестивалиға рәсмий тәклип билән қатнашти.

Мәзкур фестивалға әнгилийәдики уйғурларниң тунҗи қетим қатнишиши болуп, көзәткүчләрниң қаришичә муһаҗирәттики уйғурларниң һәр хил мәдәнийәт-сәнәт паалийәтлиригә актиплиқ билән қатнишиши уйғурларниң нөвәттики вәзийитини аңлитишта муһим әһмийәткә игә икән.

Игилишимизчә, фестивалға қатнашқан әнглийәдә турушлуқ мустәқил тәтқиқатчи вә шаир әзиз әйса әлкүн әпәндим күндә икки қетимдин фестивал иштиракчилириға уйғур мәдәнийити, сәнити, әдәбияти, хитайниң җаза лагерлиридики уйғур әдиблири вә шаирлириниң нөвәттики әһвали һәққидә доклат бәргән. Биз бу һәқтә әзиз әйса әлкүн әпәндимни зиярәт қилдуқ. Әзиз әйса әлкүн әпәнди зияритимизни қобул қилип, паалийәт җәряни һәққидә тәпсилий мәлумат бәрди.

Паалийәткә йәнә әнглийәдики һәр қайси партийәләрдин болған парламент әзалири, явропа иттипақиниң юқири дәриҗилик мәсуллири қатнашқан болуп, әзиз әйса әлкүн әпәндим мәзкур паалийәтниң уйғур мәсилисини аңлитиш үчүн яхши пурсәт болғанлиқини вә әнглийәдики уйғур җамаитиниң интайин қизғинлиқ билән қатнашқанлиқини баян қилди. У мундақ деди: «13-чесла әнглийә әмгәкчиләр партийәсиниң парламент әзаси афсилхан, явропа иттипақиниң мәдәнийәт вә маарип ишлири мәсули җули ворад ханим билән көрүштүм. Уйғурларниң нөвәттики әһвали вә лагерлар һәққидә тәпсилий параңлаштуқ. Җули ханим ‹җавабсиз қалған телефон' ниң көрситилиш мурасимиға қатнашти вә муһим сөз қилди. Уйғурлар вә тибәтликләрни қоллаш йүзисидин илип барған паалийәтлирини тонуштурди. Мәзкур паалийәткә манчестердики қериндашлар интайин қизғинлиқ билән қатнашти. Паалийәттә уйғур мәдәнийитини тонуштуридиған йәрмәнкә орни орунлаштурулди. Мәдәнийәт буюмлири көргәзмә қилинди вә тонуштурулди.»

Паалийәттә әзиз әйса әлкүн әпәнди уйғур мәсилисигә көңүл бөлүватқан парламент әзалири, сиясәтчиләр вә кишилик һоқуқ паалийәтчилири билән уйғур мәсилиси үстидә сөһбәттә болған. Паалийәт җәрянида әзиз әйса әлкүн ишлигән «җавабсиз қалған телефон» намлиқ қисқа филим қоюлған болуп, паалийәткә қатнашқан кишиләрниң диққитигә вә қизғин алқишиға еришкән.

Әзиз әйса әлкүн мәзкур паалийәтниң әһмийити вә юқириқидәк паалийәтләр арқилиқ уйғурларниң нөвәттики әһвалини әнглийәгә аңлитишниң үнүми һәққидә тохтилип, мундақ дәйду: «бу паалийәтниң әһмийити наһайити зор. Чүнки бүгүнки уйғур вәзийити интайин җиддий әһвалда. Хитайниң җаза лагерлири түпәйлидин милйонлиған қериндашлиримиз азаб чәкмәктә. Бүгүнкидәк әһвалда уйғурларниң тәклип қилиниши, мәзкур фестивалда 2 күндә 4 қетимдин артуқ уйғурлар тоғрилиқ доклат берилиши муһим әһмийәткә игә дәп қараймән. Чүнки биританийәдики мусулманлар асаси җәһәттин уйғур мәсилисини билиду. Мусулманларғила әмәс, пүтүн паалийәтни орунлаштурғучиларға уйғур мәсилисини кәң даиридә аңлитиш, парламент әзалириға, баш министирға, әнглийә һөкүмитигә уйғур мәсилиси һәққидә әмәлий қанун турғузушқа, хитайға қарши рәсмий һәрикәт илип беришқа мәҗбурлаш қатарлиқ җәһәтләрдин муһим әһмийәткә игә.»

Паалийәткә әнглийәдики уйғур җамаитидин 50 йеқин киши қатнашқан. Уйғурларниң мәдәнийәт-сәнити вә нөвәттики әһвали тоғрилиқ техиму әтраплиқ мәлумат бериш үчүн паалийәт җәрянида «уйғур көзники» тәсис қилинған. Биз мәзкур паалийәт җәрянида көп күч чиқарған әркин һамит әпәндидин паалийәт һәққидики тәсиратлирини соридуқ. Әркин һамит әпәндим паалийәт һәққидики тәсиратлирини биз билән ортақлашти.

Хитайниң уйғур районидики бисим вә ассимилятсийә сиясәтлири бир нәччә йилдин буян қаттиқ күчәйгән болуп, уйғур мәсилиси хәлқарада давамлиқ күнтәртипкә кәлмәктә икән. Дуня уйғур қурултийи 2020-йилини «хәлқара уйғур мәдәнийәт фестивали йили» қилип бекиткән болуп, сәнәт вә мәдәнийәт паалийәтлири арқилиқ уйғур мәсилисини хәлқараға техиму җанлиқ аңлитиштики ролини тәкитләнмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт