Karxanichi qadir réhim we hedisi munewwer réhim ata-anisining ölümige adem köp kelgenliki üchün késilgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-07-18
Élxet
Pikir
Share
Print
Qeshqer nezerbaghliq karxanichi qadir réhim ependi.
Qeshqer nezerbaghliq karxanichi qadir réhim ependi.
RFA/Shöhret Hoshur

Muhajirettiki Uyghurlarning guwahliq bayanatliridin ashkarilinishiche, qeshqer nezerbaghliq karxanichi qadir réhim we singlisi munewwer réhim, ata-anisining ölümige belgilen'gen sandin köp adem kelgenliki üchün 11 we 15 yilliqtin késilgen. Muxbirimizning bu heqte élip barghan éniqlashliri dawamida yerlik alaqidar xadimlar, da'irilerning ölüm murasimlirini 10-15 kishi bilenla ötküzüshni telep qiliwatqanliqi we qatnashquchilarning 30din éship kétishni qattiq cheklewatqanliqini ashkarilidi.

Yéqinda "Uyghur spékér" namidiki bir tiwittir uchurida, qeshqer nezerbaghliq qadir réhim bilen hedisi munewwer réhimning ata-anisining ölüm murasimini islamiy yosunda ötküzgenliki üchün késilip ketkenliki bayan qilin'ghan. Éniqlashlirimiz dawamida qadir réhimning akisi tewekkül réhimning afriqa döliti sudanda tömür fabrikisi qurghan bir karxanichi ikenliki ashkarilandi. Ziyaritimizni qobul qilghan tewekkül réhim késilip ketken inisi we singlisi heqqide mundaq melumat berdi. Uning déyishiche inisi qadirjan réhim qeshqer nezerbaghda 15 yildin buyan bir xish fabrikisini mangduruwatqan bir karxanichi bolup, uning 2013-we 2017-yilliri tügep ketken ata-anisining ölüm murasimigha köp sanda adem kelgenliki üchün 15 yilliq késiwétilgen. Eslide bir a'ile ayali bolghan singlisi munewwer réhimmu oxshash seweb bilen 11 yilliq késilgen. Qeshqer nezerbaghdiki alaqidar xadimlar bu heqtiki so'allirimizgha jawab bermidi. Téléfonimizni qobul qilghan ghulja tewesidiki bir ayallar mudiri, nöwette ghuljida ölüm murasimlirini 10-15 kishi bilen uzutushning telep qiliniwatqanliqi, ölümge qatnashquchilarning 30din éship kétishke qet'iy bolmaydighanliqini ashkarilidi. Yene bir xadimmu, nöwette ghuljida yurt jama'iti bilen ölüm murasimi uzutushning toxtighanliqi, ölüm petisi üchün mehelle atlashqimu bolmaydighanliqi, murasimning peqet a'ile ezaliri, uruq-tughqanliri we qolum qoshniliri bilenla uzaydighanliqi ؛ buningdimu yene qatnashquchilarning belgilen'gen sandin éship ketse bolmaydighanliqini ashkarilidi. Bu xadimlar yene ölüm murasimlirining üstide choqum bir kadir nazaretchilik qilidighanliqi, teyinlen'gen bir diniy zatning murasimgha yétekchilik qilidighanliqini bayan qildi.

Qeshqer nezerbaghliq tewekkül réhimning bayan qilishiche, uning ata-anisining ölüm murasimi da'irilerdin ruxset élin'ghan we teyinlen'gen kadir we diniy zatlar murasimning üstide hazir bolghan bolsimu, peqet murasimgha adem köp kélip ketkenliki üchünla mezkur a'ile jazalinishtin xaliy bolalmighan. Uning inisi qadirjanning ish hayati boyi, hökümetning chishigha tegmeslik heqqide körsitip kelgen éhtiyatchanliqimu kargha kelmigen.

Weziyettin xewerdar bezi kishiler da'irilerning, ölüm murasimigha qatnishidighan kishilerning sanini chekleshni 3-4 yilning aldida yolgha qoyghanliqi we buning Uyghurlarning topliship ish chiqirip qoyushining aldini élish üchün ikenlikini ilgiri sürse, yene beziler, yéqinqi ikki yildin buyan da'irilerning lagérdiki sirliq ölümlerni sirtqa ashkarilimasliq üchün ölüm murasimigha qatnishidighan kishiler sanini 10-15tin ashurmaywatqanliqini tekitlimekte.

Toluq bet