Uyghur rayonining bezi jaylirida bu yil ramazanda roza tutushqa bolidighan kishiler üchün san chüshürülgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2022.04.01
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Uyghur rayonining bezi jaylirida bu yil ramazanda roza tutushqa bolidighan kishiler üchün san chüshürülgen Ramazan mezgilide héytgah meschitining etrapini charlawatqan xitay saqchiliri. 2021-Yili 3-may, qeshqer.
REUTERS

Weziyetten xewerdar kishilerdin biri radiyomizgha uchur yollap, bu yil ramazan mezgilde Uyghur rayonining bezi jaylirida roza tutqushqa bolidighan kishiler toghriliq san békitilgenlikini inkas qildi. Inkasta bu sanning bezi jaylarda aldinqi 4 yilda roza tutushtin ürküp ketken kishilerni righbetlendürüsh üchün békitilgen bolsa؛ yene bezi jaylarda roza tutushning kéngiyip kétishining aldini élish üchün békitilgenliki ilgiri sürülgen. Muxbirimizning téléfon ziyaretlkiri dawamida, bu inkastiki uchurning toghriliqi delillendi.

Weziyettin xewerdar kishining inkas qilishiche, buningdin bir heptiche awwal Uyghur rayonining bir qisim jayliridiki asasiy qatlam mes'ul xadimliri, öz tewelikide roza tutushqa bolidighan kishilerni tizimlash toghriliq uqturush tapshuriwalghan. Uqturushta shu tewelikte qanchilik sandiki kishining roza tutushqa bolidighanliqi bildürülüsh bilen birlikte, yene qandaq kishilerning roza tutushigha ruxset bérilidighanliqimu sherhiylen'gen.

Biz bu uchurning toghra-xataliqini aydinglashturush üchün Uyghur rayondiki bir qisim orunlargha téléfon qilduq. Alaqidar xadimlardin biri ramazan belgilimisi heqqide yighinlar échiliwatqanliqini bildürgen bolsimu, konkirét némiler déyiliwatqanliqi heqqide melumat bermidi.

Inkasta déyilishiche, bu san mehelle yaki ahaliler komitétining nopusigha qarap 10 bilen 50 arisida békitilgen. Déyilishiche, bu tüzüm ahalilirining diniy keypiyati qoyuq bolghan bir qisim mehellilerde roza tutushning kéngiyip kétishining aldini élish üchün békitilgen we bundaq mehellilerde mezkur san'gha érishküchilerning yéshi 65 tin yuquri bolushi shert qilighan.

Téléfonimizni qobul qilghan ghulja nahiyesidiki bir on a'ile bashliqi, özi tewe kentte roza tutquchilarni tizimlash élip bériwatqanliqini ashkarilidi. U roza tutushqa bolidighan kishilerning yash chékini tilgha almighan bolsimu, emma roza tutulidighan öyde mektep yéshidiki balilarning bolmasliqi kéreklikini tekitlesh arqiliq, newre-chewrilik bolghan we newriliridin ayrim yashawatqan kishilerningla roza roza tutushqa bolidighanliqini ashkarilidi.

Ötken yil ramazan mezgilidiki éniqlashlirimiz dawamida, toqquzaqtiki bir kent saqchisi, 2020‏-yili roza tutushni cheklesh heqqide gep bolunmighanliqi, 2021‏-yili roza tutsa xata bolmaydighanliqi heqqide teshwiqatlar bolup baqqan bolsimu, 2017 ‏-2018 ‏-yillardiki qattiq cheklime we éghir jazalar seweblik kishilerde roza tutush ehwali körülmigenliki, tutqan teqdirdimu buning nahayiti mexpiy bolghanliqini ashkarilighan idi.

Bu qétim radiyomizgha kelgen inkastimu, roza tutquchilar üchün san békitishning bezi jaylarda roza tutushtin ürküp ketken ahalilerni righbetlendürüsh üchün békitilgenliki tilgha élin'ghan. Téléfonimizni qobul qilghan atushtiki bir on a'ile bashliqi, bu yil roza tutushqa bolidighan kishiler heqqide chüshürülgen bir uqturush we békitilgen bir sanning bar-yoqluqi heqqidiki so'alimizgha jawaben, “Bar” dep jawap berdi. Biz uningdin mezkur uqturushta konkirét némiler diyilgenlikini sorighinimizda, özining sawatsiz bir kishi ikenliki, mezkur uqturushning asasiy rohidin xewerdar ikenliki, emma konkirét mezmunlirini esliyelmeydighan'ghliqini bayan qildi. U yene mezkur uqturush boyiche, özi mes'ul 10 a'ile ichidin ikki kishining roza tutushigha ruxset bérilgenlikini ashkarilidi. Uning bayanliridinmu, bu san'gha érishken ikki kishining yashta chonglar ikenliki, etrapida, yeni a'iliside perzent yaki newriliri yoqluqi melum boldi.

Ghulja nahiyesidiki bir on a'ile bashliqi, bu san cheklimisini békitishte balilarning idiyesini “Saghlam” tutushning meqset qilin'ghanliqini ilgiri sürgen bolsa, emma toqquzaqtiki bir kent saqchisi partiyening diniy siyasitide xata chüshünüsh bolmasliq üchün, bu xil tüzümlerning yolgha qoyuluwatqanliqini tekitlidi.

Dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye kométitining mu'awin re'isi turghunjan alawudun ependi, xitayning bu ramazan tüzümini “Ghelitilik” dep eyiblidi. U, xitay terepning bu xil tüzümler arqiliq b d t kishilik hoquq aliy komissari mishél bachélét xanimning Uyghur rayonini ziyaret qilishning aldida xelq'ara jama'etni aldash üchün sün'iy bir sehne hazirlawtqanliqini otturigha qoydi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.