Koruna wirusi munasiwiti bilen qazaqistanda jiddiy chariler körülmekte

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2020-03-13
Élxet
Pikir
Share
Print
Qazaqistanning tarqilishchan késellikler bash doxturi zhandarbék békshin.
Qazaqistanning tarqilishchan késellikler bash doxturi zhandarbék békshin.
Social Media

Yéqinda qazaqistanning tarqilishchan késellikler doxturi zhandarbék békshinning 11-16-mart künliri ariliqida qazaqistanda koruna wirusi bilen yuqumlinish weqelirining peyda bolush éhtimalliqi heqqidiki bildürüshi qazaqistan jama'etchiliki arisida, ammiwi axbarat wasitiliride we ijtima'iy taratqulargha küchlük ghulghula qozghidi. Shu munasiwet bilen memliketning salametlikni saqlash ministirliqi bir qatar mexsus charilerni qollinishni wede qilghanidi. Dunyaning bir qanche memliketliride bu wirus bilen yuqumlan'ghanlar sanining köpiyiwatqanliqi heqqidiki xewerler qazaqistanliqlarnimu endishige salmaqta. Igilishimizche, üch kündin buyan, mesilen, almuta sheherlirining yémek-ichmek satidighan soda merkezliride ahalining köplep ozuq-tülük sétiwélish, bu jehette bahalarning ösüsh hadisiliri orun alghan.

Qazaqistan da'iriliri ahalini tinchlandurush meqsitide ularni parakendichilikke bérilmeslikke chaqirmaqta. "Qazaqistan zakon" axbarat agéntliqida élan qilin'ghan "Almutiliqlarni parakende bolmasliqqa chaqirdi" namliq maqalide éytilishiche, hazirghiche almuta shehiride koruna wirusi bilen yuqumlan'ghanlar éniqlanmighan iken. Shundaqla bashqa memliketlerdin kéliwatqan yoluchilarni qattiq tekshürüshtin ötküzüsh chariliri körülüp, buninggha hökümet mexsus xirajet ajratmaqta. Tekshürüshte 497 adem bolup, ularda bu wirus belgiliri bügün'giche tépilmighan. 

"Qazaqistan télégraf agéntliqi" élan qilghan "Ozuq-tülük bahalirining asassiz kötürülüshide qazaqistan tijaretchilirini jerimane sélish bilen qorqutti" dégen maqalide déyilishiche, memliketning soda ministirliqi 13-mart küni barliq tijaretchilerni ozuq-tülük bahalirini sewebsiz kötürmeslikke, ahalini bolsa wehimilik bérilmeslikke chaqirghan. 

Igilishimizche, koruna wirusi munasiwiti bilen qazaqistanning diniy ishlar bashqarmisi, bilim ministirliqi, jem'iyetlik birleshmiler we bashqilar mexsus uqturushlar chiqarghan. Qazaqistandiki Uyghurlar köp olturaqlashqan rayonlardimu bixeterlik charilirining körülüwatqanliqi melum bolmaqta. 

Jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining ijra'iye mudiri zuxrullam qurwanbaqiyéf ependi koruna wirusi munasiwiti bilen dunyada yüz bériwatqan weqelerdin qazaqistan Uyghurliriningmu xewerdar ikenlikini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Wetinimiz qazaqistanda bash ministirning orunbasari 16-marttin 5-aprélghiche her türlük pa'aliyetlerni toxtitish permanini chiqardi. Bizmu rayonlargha bu heqte xewer qilduq we mart-aprélda ötidighan ish-charilerni arqigha sozduq. Almutada yashawatqan xelq buningdin endishe qilip, dukanlardiki yeydighan tamaqlarning hemmisini élishqa bashlidi. Elwette, bu waqitliq." 

Bi'ologiye penliri doktori wirusologiye mutexessisi, akadémik mesimjan wilyamof ependining pikriche, bügünki künde qazaqistan hökümiti wirusning aldini élish meqsitide yéterlik charilerni körmektiken. U hazir qazaqistanda koruna wirusqa qarshi dora yasap chiqirish mesilisining jiddiy qariliwatqanliqini otturigha qoyup, mundaq dédi: "Waksinini aghriqqa emes, aghrimaywatqan ademlerge paydilinishqa bolidu. Aghriwatqan ademlerge peqet dora-dermek immunitétini kötüridighan dorilarni paydilinish kérek. Koruna wirusi chapsan özgirip turidighan wirus. Waksina peyda bolsimu, uning qanchilik ehmiyiti bolidighanliqi belgisiz." 

Igilishimizche, qazaqistanda 60tin oshuq sap Uyghur tilliq we arilash mektepler bolup, ularda 15 mingdin oshuq Uyghur oqughuchilar bilim alidu. Ular asasiy jehettin almuta shehiri we almuta wilayitige orunlashqan. 

Ziyaritimizni qobul qilghan abdulla rozibaqiyéf namidiki 153-mektep-gimnaziyesining mudiri shawket ömerof ependi mekteplerdiki ehwalni mundaq dep chüshendürdi: "Qazaqistanda koruna wirusi téxi ewji almidi, biraq uning aldini élish üchün bilim ministirliqimu özining permanini chiqardi. Tetilge balilarni awalraq qoyup bérish. Buning sewebi aghriqning aldini élish. Qazaqistan mektepliride, aliy oqush orunlirida kéreklik chariler orun aldi."

Shawket ömerof qazaqistanning tégishlik hökümet orunlirining elde koruna wirusining tarqilishining aldini élish üchün barliq bixeterlik charilirini körüwatqanliqini tekitlidi.

Toluq bet