Д у қ 2022-йиллиқ хәлқара олимпик мусабиқисиниң хитайда өткүзүлүшини әмәлдин қалдурушни тәләп қилмақта

Мухбиримиз нуриман
2020-08-13
Share
xitay-2022-Olympic-1.jpg Хитай һөкүмити саһибханилиқ қилмақчи болуватқан 2022-йиллиқ қишлиқ олимпик мусабиқисиниң символи. 2019-1-Өктәбир, бейҗиң.
AP

13-Авғуст дуня уйғур қурултийиниң һавалиси билән баш штаби әнглийәдә болған "уйғурларниң адвокати" намлиқ адвокатлар тәшкилати 2022-йиллиқ хәлқара қишлиқ олимпик тәнһәрикәт мусабиқисиниң хитайда өткүзүлүшигә қарши хәлқара олимпик комитетиниң әхлақ комитетиға әрз сунған.

Әрзнамидә хәлқара олимпик комитетиниң рәиси томас бахниң хитайниң уйғур вә башқа түркий мусулманларға йүргүзүватқан ирқий қирғинчилиқиниң йетәрлик дәлил-испатлириға қаримастин, 2022-йиллиқ олмпик тәнһәрикәт мусабиқисини хитайда өткүзүшни қарар қилиши олмпик низамнамисигә хилаплиқ қилғанлиқ икәнлики оттуриға қоюлған.

Әрзнамидә йәнә олмпикниң бейҗиңда өткүзүлүши уйғур вә башқа түркий мусулманлири тартқан чекидин ашқан бастурушни қоллиғанлиқ болупла қалмастин, бәлки йәнә хитайдики тәминләш зәнҗиридә, болупму тоқумичилиқ вә техника саһәсидә хитайниң уйғур вә башқа түркий мусулман хәлқигә қаритилған хәлқаралиқ җинайәтләргә биваситә қатнашқанлиқ болидиғанлиқи тәкитләнгән.

"уйғурларниң адвокати" тәшкилатиниң рәиси майкил полак бу һәқтә мундақ деди: "мән дуня уйғур қурултийиниң һавалиси билән бу әрзнамини хәлқара олимпик комитетиниң әхлақ комитетиға сунғанлиқим үчүн наһайити хурсәнмән. Әрзнамидә баян қилғинимиздәк, хитайниң уйғур вә башқа түркий милләтләргә ирқий қирғинчилиқ елип бериватқанлиқиға даир хәлқара мәтбуатларда ашкариланған ениқ испатлар турсиму, олимпик комитетиниң 2022-йиллиқ олимпик мусабиқисиниң бейҗиңда өткүзүлүш мәсилисигә қайта қарап чиқишни рәт қилиши хәлқара олимпик әхлақ комитетиниң низамлириға хилаплиқ қилғанлиқтур."

Майкил полак әрзнамидә муну нуқтиларни алаһидә тәкитлигән: "иҗраийә һәйити вә униң рәиси томас бахниң һәммиси олимпик һәрикитиниң әхлақ принсипи, олимпик низамнамиси вә олимпик ғайисигә әмәл қилиши тәләп қилиниду. 2022-Йиллиқ олимпик тәнһәрикәт мусабиқисиниң бейҗиңда өткүзүлүши бу комитетниң һәрикәт мизаниниң 2-маддисидики мәҗбурийитигә зит болуп, олимпик тәнһәрикәт мусабиқисиниң инавитигә дағ тәгкүзиду."

Дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса 2022-йиллиқ хәлқара олимпик тәнһәрикәт мусабиқисиниң бейҗиңда өткүзүлүши, 1936-йили хәлқара олимпик комитетиниң натсистлар гирманийәсиниң бирлинда хәлқара олимпик тәнһәрикәт мусабиқисини өткүзүшигә рухсәт қилғанлиқидәк хаталиқини қайта тәкрарлиғанлиқ болидиғанлиқини тәкитлиди. У дуня уйғур қурултийиниң бу һәқтики позитсийәси вә тәләплири һәққидә тохтилип, мундақ деди: "дуня уйғур қурултийи мәхсус адвокатлар арқилиқ хәлқара олимпик әхлақ комитетиға сунған бу әрзнаминиң мәқсити 2022-йиллиқ олимпик тәнһәрикәт мусабиқисиниң хитайда өткүзүлүшини әмәлдин қалдуруш үчүндур."

Майкил полак бу қетимлиқ әрзиң үнүми һәққидә мундақ деди: "әгәр хәлқара олимпик әхлақ комиетити өзиниң низамлириға әмәл қилса, улар чоқум хәлқара олимпик комитетини келәр қетимлиқ олимпик мусабиқисиниң бейҗиңда өткүзүлүш қарариға қайта қарап чиқишиға чақириши керәк. Улар чоқум хәлқара қаидә-низамларға әмәл қилиши, олимпик комитетиниң инавитини чүшүрмәслики керәк. Шуңа бизниң дәйдиғинимиз хитайда инсанийәткә қарши җинайәт йүз бериватқанда, хәлқара олимпик тәнһәрикәт мусабиқиси хитайда өткүзүлмәслики керәк."

Долқун әйса әпәнди әрзнамидә өзиниң қаттиқ позитсийәсини муну сөзләр билән ипадилигән: "әгәр хәлқара олимпик комитети хитай һөкүмитиниң 2022-йиллиқ қишлиқ олимпик тәнһәрикәт мусабиқисини бейҗиңда өткүзүшигә йол қойса, у олимпик тарихидики әң номуссиз қарар болуп қалиду."

Майкил полак хәлқара олимпик комитетиға мундақ хитаб қилди: "мән хәлқара олимпик комитети вә хәлқара олимпик комитетиниң рәиси томас бахқа шуни ениқ дәп қоймақчимән: ‹силәрдә хитайниң уйғурларға елип бериватқан ирқий қирғинчилиқиға даир ениқ испат бар. Силәр у йәрдә немә иш болуватқанлиқини билмәймиз, демәңлар. Бу испатлар пәқәт тәкшүрүш доклатлири вә шаһитларниң гуваһлиқлирила болуп қалмастин, бәлки йәнә хитай һөкүмитиниң өзиниң һөҗҗәтлиридә ениқ йезилған. Шуңа хитайниң ‹ялған' дегини ялған. Шуңа бизниң томас бахқа дәйдиғинимиз әгәр қолида толуқ испат бар туруп йәнила 2022-йиллиқ қишлиқ олимпикни бейҗиңда өткүзүштә чиң турса, у хитайниң ирқий қирғинчилиқ, қул әмгики вә юқири тихинка арқилиқ бастуруш җинайәтлиригә шерик болған болиду."

Ахирида долқун әпәнди хәлқара олимпик комитетиниң бу әрзгә тәрәпсиз бир шәкилдә қарар чиқиришини тәләп қилип, мундақ деди: "из хитайниң тәсирини билимиз. Лекин хәлқара олимпик комитетиниң бизниң әрзимизгә тәрәпсиз бир шәкилдә қарар чиқиришни үмид қилимиз. Биз әң ахириғичә өзимизниң һәқлиқ көрүшимизни давам қилимиз."

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт