Xotendin dunyagha éksport qiliniwatqan güzel chachlar esli kimlerning? (2)

Muxbirimiz gülchéhre
2020-05-12
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitay axbaratida tarqitilghan xotenning lop nahiyesidiki chach qoshumche buyumliri cheklik shirkiti toghrisidiki xewerdin élin'ghan. 2020-Yili 23-aprél.
Xitay axbaratida tarqitilghan xotenning lop nahiyesidiki chach qoshumche buyumliri cheklik shirkiti toghrisidiki xewerdin élin'ghan. 2020-Yili 23-aprél.
xj.chinanews.com

Xoten lopqa jaylashqan "Xawlin chach buyumliri cheklik shirkiti" ning, mejburiy emgek qolliniwatqanliqi ashkarilinip amérika tamozhna we chégra bashqurush idarisining 2020-yil 5-ayning 1-künidiki buyruqigha asasen amérikaning barliq tamozhna we chégra éghizlirida uning mehsulatliri tutup qélinishqa bashlidi. Diqqet qilishqa erziydighini "Asiya kindiki géziti" ning xewirige qarighanda del shu küni, yeni 1-may emgekchiler bayrimi küni lopqa jaylashqan shinjang xoten chach mehsulatliri sana'et baghchisida chach mehsulatliri jem'iyiti teripidin ishchilarning tunji maharet musabiqisini ötküzülgen. Nahiyelik partiye komitétining sékrétari wang yüjünning buyruqi bilen chach mehsulatliri karxanisidiki ishchilar qatnashqan bu musabiqige 250 xizmetchi qatnashturulghan. Xewerdin qarighanda lop nahiyeside 2018-yili xunenning shüchang, xénen we shawyangdin kelgen chach mehsulatliri karxaniliri yerlishishke bashlap, ikki yilliq tereqqiyattin kéyin, 400 mo kölemdiki chach mehsulatliri sana'et baghchisi qurulghan. Ular asasliqi chach yighish, chach yasash, chach buyumliri yasash téxnika ögitish bilen shughullinidu.

Halbuki bu heqtiki widéyoluq xewerdin séxlarda adettin tashqiri köpligen közitish kaméraliri ornitilghanliqi, hemmisining xitaylarning bashqurushidiki zawutlar ikenliki, Uyghur ishchilarning yuqum mezgili bolushigha qarimay, maskilarni taqighan halette intayin qattiq nazaret we kontrol sistémisi astida ishlewatqanliqini körüwélishqa bolidu.

2019-Yili 11-we 12-dékabir, "Shinjang géziti" "Terbiyelesh merkizini püttürgenlerning dégenlirini anglang" témisida xitay kespiy maharet ma'arip we terbiyelesh merkizi dep atawatqan lagérdikilerning xizmiti we hayati toghrisidiki uda ikki betlik xewer élan qilin'ghan bolup. "Shinjang géziti" ning bu süretlik xewiridinmu mezkur zawutlarda ishlewatqanlarning lagérdin qoyup bérilip öyige yéqin etraptiki zawut karxanilarda mejburiy emgekke séliniwatqanliqi ashkarilandi.

Xewerde lop nahiyesidiki chach mehsulatliri shirkitining ishlepchiqirish séxigha kirgen muxbirgha aldirash ishlewatqan memetjan mettoxtining: "Eger men kespiy maharet ma'aripi we terbiyelesh merkizide öginish we meshiqni qobul qilmighan bolsam, men yaman yolda téximu ilgirilep méngishim mumkin. Méni qutuldurup, manga yéngi hayat ata qildi" dégenliri neqil élin'ghan. U, 2017-yili mayda, lop nahiyelik kespiy maharet ma'arip we terbiyelesh merkizige kelgen. Bu yerde dölet tili ( xitay tili), qanun bilimliri we kespiy maharetlerni ögen'gen. Her tereplime bahalashtin ötkendin kéyin, u oqush püttürüp, 2018-yili 12-ayning béshida karxanigha bérip xizmet qilghan.

Mushuninggha oxshash xitay hökümiti bulturdin bashlap gerche lagérlarni taqighanliqi, lagérdiki insanlarning qoyup bérilgenlikini qeyt qiliwatqan bolsimu, emma lagérdiki tutqunlarning emeliyette zawut-karxanilarda dawamliq mejburiy emgekke séliniwatqanliqi ashkarilinip kelmekte.

Mezkur xewerlerning kishini alahide diqqet tartidighan nuqtisi, bunche köp adem chéchini xam eshya qilidighan zawutlargha xam eshya nedin keldi dégen mesilidur.

Chünki ilgiri ziyaritimizni qobul qilghan méhrigül tursun, gülbahar jélil, zumret dawut, tursun'ay ziyawudun qatarliq 10 gha yéqin lagér shahitliri özining lagérdiki kechmishlirini sözligende oxshash lagérgha kirgendin kéyin chachlirining qisqa késiwétilgenliki yaki pütünley chüshürüwétilgenlikini bayan qilishqan idi. Tebi'iy halda bu bizge 3 milyonche Uyghur, qazaq we bashqilar qamalghan lagérdikilerning mejburiy élin'ghan chachliri nege ketti? dégen so'alni peyda qilidu.

Bu heqte hazir türkiyede turuwatqan gülbahar jélilowa özining lagérgha kirip bir aydin kéyin we bashqa tutqunlarning lagérgha kirgende chéchining pütünleychüshürüwétilgenlikini bayan qilidu.

Amérikada panahliniwatqan lagér shahitliridin zumret dawut özining lagérgha élip bérilip etisi saqchilarning uning uzun chéchini qulaq tüwidinla késiwetkenlikini, lagérda ayallarning chéchi qisqa qilip késilip, erlerning chéchining pütünley chüshürüwétilgenlikini körgenlikini bayan qildi.

Xitayning munasiwetlik menbeliridin ashkarilinishiche xawlin chach qoshumche buyumliri cheklik shirkitini öz ichige alghan loptiki chach yashash karxaniliridin terkib tapqan sana'et baghchisi xu'ayang guruhining bashqurushida bolup, 2015-yildin bashlap, xu'ayang guruhi xitayning "Bir belwagh bir yol" istratégiyelik siyasitige masliship, xelq'aradiki inawetlik marka, eng yaxshi körüshke érishken mehsulat namini qazinish üchün lop nahiyesige meblegh salghan. Démek, lop nahiyesidiki oxshimighan namda qurulghan bu chach yasash shirketliri xitay xu'ayang guruhi arqiliq xitay hökümitining "Bir belwagh bir yol" istratégiyesi pilanini ishqa ashurush üchün ishqa kirishtürülgeniken.

Uyghurlar xitaylarning zor iqtisadiy menpe'eti bilen baghlan'ghan Uyghur diyaridiki zawutlarda qul bolushtin yenila qutulalmaydighan bir sistéma berpa qilin'ghanliqi, buning arqisida xitayning bir belwagh bir yol zor pilani barliqi ilgiri amérikadiki bezi mutexessisler teripidinmu otturigha qoyulghanidi.

Lopta yérim pishshiqlap ishlen'gen chach qoshumche buyumlirining sétish zenjirini éniqlash jeryanida, ularning asasen xitaydiki chach éksport merkizi bolghan chingdaw arqiliq amérika we bashqa jaylargha ewetilidighanliqi ashkarilandi. Chach éksport import shirkitidin améda éksport shirkitining mulazimet téléfoni élindi.

Mulazimetchi؛ "Qandaq chach kérek, ulaydighanmu yaki keyme chachmu?" dep soridi. Biz uningdin shirketning tordiki élanida "'shinjang rast qongur chéchi ch j 0080?' dep belge qoyup élan bérilgen chachning mehsulat menbesi shinjangmu?" dep soriduq.

Mulazimetchi, "Bu qongur renglik chachning shinjangliqlarning tebi'iy boyalmighan qongur chéchi" ikenlikini chüshendürdi.

Biz uningdin chach mehsulatlirigha esli menbesining eskertilmigenlikining sewebi soriduq. U jawaben "Her küni dunyaning hemme yérige mal salimiz héchkim buni sorap baqmidi mesile chiqmighan'ghu?" dédi.

Biz uningdin "Bezilerning déyishiche shinjangdin kirgen chachlarning kélish menbesi gumanliq iken. Lagér we türmidikilerning mejburiy éliwélin'ghan chachlirimu bolush mumkinchiliki bar iken, shirkitinglargha Uyghur rayonidiki qaysi zawut yaki markilardin chach kirgüzisiler?" dep soriduq.

Bu so'alimizgha, "Bu dégen soda mexpiyetliki, buni dep bérelmeymen" dep téléfonni qoydi.

Chingdaw éméda sen'et we qol hüner buyumliri cheklik shirkiti xam eshya bilen teminlesh, tetqiq qilip échish, ishlepchiqirish we mulazimiti arqiliq amérikani chach mehsulatliri bilen teminligüchi shirketlerning biri.

Hazir Uyghur diyarda xitay shirketliridin bashqa "Bir belwagh bir yol" istratégiyesi boyiche soda hemkarliqigha qatnishiwatqan pakistan'gha oxshash döletlerning sodigerlirimu Uyghur élidin chach éksport we import sodisi bilen shughulliniwatqan bolup, loptiki ayallar güzellik buyumliri éksport shirkitining téléfoni ulandi. Pakistanliq amir isimlik bir sodiger téléfonni élip özining 3 ay ilgiri xoten loptiki shirkitini taqap pakistan'gha qaytip kelgenlikini, emma loptiki chach zawutlirini ziyaret qilghanliqini, u yerde sap lagérdiki Uyghurlarning ishleydighanliqini körgenlikini éytti.

Bu pakstanliqtin özining shirkitide loptiki bu chach ishlesh zawutlirining mallirini satqan-satmighanliqini soriduq. U eslide chach sodisining paydisi jiq bolidiken dep anglap mal sétiwélish xiyalida u chach zawutlirigha barghan bolsimu, künige dem almashtin japaliq ishlewatqan Uyghurlarni körüp u sodini köngli tartmighanliqini, axiri lagérda saqchi we bashqa xizmetlerni qilidighan Uyghurlardin zawutlarda ishliniwatqan chachlarning xam eshya menbesini sürüshte qilish arqiliq, bu chachlarning eslide lagérdikilerning chachliri ikenlikini bilip chach sodisidin waz kéchip girim sodisi qilghanliqini bayan qildi.

Jiyen meslihetchilik shirkiti élan qilghan "Chach baziri uniwérsal tekshürüsh we aldin melumat doklati" gha asaslan'ghanda, xitayning dölet ichidiki chach mehsulatlirigha bolghan éhtiyaj 2009-yildiki 719 milyon yüendin 2018-yili 5 milyard 434 milyon yüen'ge yetken 2019-yili, junggodiki chach mehsulatlirining kölimi texminen 6 milyard 725 milyon yüen bolghan,

Xotendiki 24 xitay chach pishshiqlap ishlesh shirketliridin terkib tapqan xoten chach pishshiqlap ishlesh sana'et baghchisimu del mushu yéqinqi ikki yilda berpa qilinip, mehsulatliri dunyaning her qaydi jaylirigha éksport qilinishqa bashlighan.

Amérika xitayning chach éksport qilidighan eng chong éksport döliti bolup éksport yildin-yilgha éship barmaqtiken.

Éksport qimmiti jehette, 2019-yili 1-aydin 11-ayghiche shimaliy amérikagha éksport qilin'ghan chach mehsulatlirining omumiy miqdari 22ming 200 tonna bolup, chach mehsulatlirining omumiy sommisi 1 milyard 80 milyon dollar bolup, oxshash mezgildiki éksport omumiy qimmitining% 45. 16 Ni igiligen.

1-May amérikagha import qilish cheklen'gen xawlin shirkiti bolsa xitaydin amérikagha éksport qilin'ghan chach mehsulatliri ichide tunji qétim mejburiy emgek ishlitilgenliki seweblik malliri cheklen'gen Uyghur dunyadiki xitay shirkiti hésablinidu. Nöwette amérika munasiwetlik da'iriliri bayqighandek xitayning Uyghur diyarida qurghan bu shirketlerde mejburiy emgek mesilisi mewjut bolupla qalmay insanliqqa qarshi jinayetke chétishliq tereplirimu asta-asta su yüzige chiqmaqta.

Gérmaniyelik mutexessis adriyan zénz özining Uyghur diyaridiki lagérlar heqqidiki doklatida ilgiri xitay hakimiyiti yoshuruwatqan bolsimu, xelq'ara axbarat wasitiliride üzülmey ashkarilinip turuwatqan sherqiy türkistandiki jaza lagérlirining 21-esirdiki eng zor insaniyetke qarshi jinayiti ikenlikini eskertkenidi.

Lagér mesili we xitayning buningdin alidighan menpe'etliri heqqide tetqiqat élip bériwatqan bezi mutexessislermu, xitay da'irilirining lagérdikilerdin mejburiy éliwélin'ghan chachning qandaq bir terep qilinidighanliqigha qiziqiwatqan bolup, lagér shahitlirining bayanliri we xitay chach shirketlirining lagér qurulush bilen tengla waqitta peyda bolup köpeygenlikige oxshash delillerni bir-birige ulap mulahize qilghanda, bu xitay zawutlirining lagérdikilerning chéchidin payda qaziniwatqanliqi ispat telep qilmaydiken. Mutexessisler yene chachmu insanning ichki ezalirigha oxshash organ qatarida sanalghan teqdirde, lagérdikilerning chéchini mejburiy élish we uningdin her qandaq shekilde paydilinish, xuddi mejburiy organ köchürüsh bilen oxshash insaniyetke qarshi éghir jinayet hésablinidiken.

Bu heqtiki mezmunlarning dawamini kéyinki anglitishimizda diqqitinglargha sunimiz.

Toluq bet