Yaponiyening muji, yuniklo shirketlirining "Shinjang paxta mehsulatliri" élani tenqidke uchridi

Muxbirimiz erkin
2019-11-01
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitayning melum shirkitining zawutida lagérdiki Uyghurlarni mejburiy emgekke séliwatqan körünüshi. 2018-Yili 17-öktebir, xoten.
Xitayning melum shirkitining zawutida lagérdiki Uyghurlarni mejburiy emgekke séliwatqan körünüshi. 2018-Yili 17-öktebir, xoten.
CCTV via AP Video

Muji we yuniklo yaponiyening dangliq kiyim-kéchek markiliri bolup, nöwette bu markiliq paxta mehsulatlirining Uyghur aptonom rayonida ishlepchiqirilghanliqi melum boldi. Bu heqtiki uchurlar yéqinda bu ikki shirketning tor bétidiki özlirining kiyim-kéchek mehsulatlirigha da'ir élanida körsitilgen. Bu ehwalning xitay hökümiti lagérdiki Uyghurlarni we ularning lagér sirtidiki a'ile ezalirini rayondiki xitay paxta shirketliride yaki toqumichiliq karxanilirida heqsiz yaki intayin az heq bilen mejburiy emgekke séliwatqanliqigha da'ir uchurlar deliller bilen ashkarilinip, bezi gherb kiyim-kéchek shirketliri özining bu rayondiki karxanilar bilen alaqisini üzüwatqan bir mezgilde ashkarilinishi, kishilik hoquq teshkilatlirining diqqitini qozghimaqta.

Yéqinda awstraliyediki targét, katton on namliq ikki shirket özlirining Uyghur aptonom rayonida ishlepchiqirilghan paxta mehsulatlirini import qilishni toxtatqanliqini élan qilghan. Buning aldida amérika tamozhna we chégra qoghdash idarisi xotendiki "Deyda kiyim-kéchek hessidarliq cheklik shirkiti" ning mehsulatlirining amérika bazirigha kirishini chekligen idi. Yaponiye muji shirkitining toridiki élanda mujining oksford markiliq köyniki tonushturulup, "Mujining shinjangda inchikilik bilen qolda üzülgen organik paxtidin ishlepchiqirilghan oksford erkekler köyniki pakiz layihelen'gen hem yumshaq hem salqin mehsulattur," déyilgen. Yunikloning toridiki élanda bolsa ularning erkekler köynikining "Süpitining ésilliqi bilen dangliq shinjang paxtisida ishlepchiqirilghanliqi" tekitlen'gen. 

Ryoxin kéykaku "Muji" ning yaponiyediki ana shirkiti bolup, mezkur shirket téxi bu yil 8-shayda belgilime chiqirip, shirketning qarmiqida kishilik hoquq komitéti qurghan. Ular belgilimiside mejburiy emgekke chétishliq herqandaq bir mehsulatni sétish we sétiwélishning cheklinidighanliqini élan qilghan idi.

Biz 1‏-noyabir küni ryoxin kéykaku shirkiti shundaqla yunikloning amérikadiki shöbe shirkitige téléfon qilip, ularning Uyghur rayonidiki weziyetke bolghan inkasi we ularning mehsulatining rayondiki mejburiy emgek bilen bolghan alaqisi qatarliq mesililerni soriduq. Yunikloda héchkim téléfonimizni almidi. Emma ryuxin kéykaku shirkitining sindi isimlik bir mes'ul xadimi téléfonimizni élip, özlirining bu ehwallardin xewerdar ikenliki, emma bu heqtiki so'alimizgha özlirining téléfonda jawab bérelmeydighanliqi, su'allimizni élxet arqiliq ewetishimizni, lékin uninggha peqet shirketning yaponiyediki bash shtabila jawab béreleydighanliqini bildürdi. Sindi so'alimizgha bügün jawab bérishke tirishidighanliqini bildürgen bolsimu, hazirgha qeder jawab kelmidi. 

Lékin "Awstraliye axbarat shirkiti" ABC ning xewer qilishiche, ryuxin kéykaku shirkitining bayanatchisi aya nishimura ABC ning muxbirigha ularning bezi mehsulatlirigha dunyadiki eng yaxshi paxtisining "Shinjang" da ishlepchiqirilidighanliqi, ularning bezi mehsulatlirigha shinjangning paxta yipi ishlitilidighanliqini étirap qilghan, lékin qaysiy shirketlerning ularni bu matériyallar bilen teminleydighanliqini ashkarilashni ret qilghan. Uning ilgiri sürüshiche, nöwette ryuxin kéykaku shirkiti "Yéqinqi teleplerge asasen shinjangdiki paxtizarliqlarning weziyiti shundaqla ularni paxta yipi bilen teminlewatqan fabrikilarning ehwali üstide tekshürüsh bashlighan." u ABC ning muxbirigha "Eger zörür tépilsa biz tekshürüsh netijisini élan qilimiz," dégen.

Halbuki, yunikloning ABC gha bergen bayanatida, ularning Uyghur rayonida héchqandaq bir shérik karxanisi yoqliqi tekitlinip, özlirining "Xitaydiki shérik karxanilirining paxtisi xitayning her qaysi jayliridiki köp xil jaylarda ishlepchiqirilidighanliqi" ilgiri sürilgen. Lékin xitay taratqulirining ilgiri sürishiche, 2018‏-yili xitaydiki paxta mehsulatining 84 % i Uyghur aptonom rayonida ishlepchiqirilghan iken. 

Nöwette muji we yunikloning "Shinjang paxta mehsulatliri" gha da'ir élani kishilik hoquq teshkilatlirini diqqitini qozghimaqta. Amérikadiki "Puqralar küchi" namliq xitay kishilik hoquq teshkilati Uyghur rayonidiki paxtizarliq we toqumichiliq karxanilirini közitip kéliwatqan organlarning biri. Mezkur teshkilat bu yil 8‏-ayda "Yalghanchiliqning gezmili ‏-paxta: shinjangdiki mejburiy emgek we xitayning yer shari teminat zenjiri" serlewhilik doklat élan qilip, dunyada zor ghulghula qozghighan idi. Mezkur teshkilatning rehbiri yang jyenli 1‏-noyabir ziyaritimizni qobul qilip, xitay paxta toqumichiliq mehsulatlirini chekleshte duch kéliwatqan qiyinchiliqlar heqqide toxtaldi. 

Yang jyenli mundaq deydu: "Amérika we awstraliye hökümetliri bezi tedbirlerni qollinip, xitay paxta toqumichiliqi mehsulatlirining import qilinishini chekleshke bashlidi. Lékin mejburiy emgek bilen ishlepchiqirilghan bu mehsulatlarning tennerxi töwen bolghachqa, bezi hökümetler we shirketler yenila uning bahasining erzanliqini közde tutup, bu mehsulatlarni dawamliq sétiwalmaqta. Bundaq bolghanda ular mehsulatning tennerxini téximu chüshürüp, téximu köp paydigha érishidu. . . Xitayning) Uyghurlarni( mejburiy emgekke sélishidiki meqsitimu bu mehsulatlarning tennerxini chüshürüp, dunyaning her qaysi jaylirida tökme qilip sétish. Xéridarlar bu mehsulatlarni uning tennerxining erzanliqigha qarap sétiwélip baridu. Bu yerdiki biz duch kéliwatqan qiyinchiliq bu mehsulatlargha bolghan küchlük telep bilen teminatning bir birige türtke bolushidur."

Yang jyenlining ilgiri sürüshiche, kishilik hoquq teshkilatlirining hökümetler, karxanilar we istémalchilargha téximu köp xizmet ishlishige toghra kélidiken. U Uyghur rayonidiki paxtizarliq we toqumichiliq karxaniliridiki mejburiy emgek mesilisining soda urushi bilen birleshtürülüshi kérekliki, chünki mejburiy emgek bilen ishlen'gen mehsulatlar bashqa döletlerning yénik sana'et igilikige xiris élip kéliwatqanliqini bildürdi. 

Yang jyenli mundaq deydu: "Bu mesile soda toqunushi bilen birleshtürülüshi kérek. Chünki sen özüngning erzan bahaliq mehsulatliringni tökme qilip sétip, bu mehsulatlarni import qilghan döletlerning yénik sana'et igilikige qarita adaletsiz riqabet peyda qiliwatisen. Shunga bu mesilimu soda urushigha kirgüzülüshi kérek. Méningche, bu mesilini noqul bir xil tedbir bilen hel qilghili bolmaydu. Buninggha qarita choqum köp tereplimilik tedbir élish kérek. Kishilik hoquq mesilisini noqul kishilik hoquq wasitilirige tayinip hel qilghili bolmaydu. Mana bu bizning néme üchün démokratik döletler xitaygha tutqan tashqi siyasitide bir pütünlükke ige bolushi kérek, dégenni teshebbus qilishimizdiki sewebtur. Herqandaq sahediki diplomatiye choqum kishilik hoquq bilen birleshtürülüshi shert. Shundaq qilghanda xitaygha ünümlük bésim peyda qilip, kompartiye hökümranliqidiki bu rayonlarning kishilik hoquq ehwalini özgertkili bolidu." 

"Puqralar küchi teshkilati" bu yil 8‏-ayda élan qilghan "Yalghanchiliqning gezmili ‏-paxta: shinjangdiki mejburiy emgek we xitayning yershari teminat zenjiri" namliq doklatida xitay toqumichiliq karxanilirining xitay hökümiti bilen til biriktürüwatqanliqi, ularning lagérdiki Uyghur tutqunlirini lagér ichidiki yaki uning etrapidiki zawutlarda emgekke séliwatqanliqigha da'ir nurghun deliller ashkarilan'ghan. 

Doklatta 2014‏-yildin béri Uyghur rayonigha 2200 toqumichiliq karxanisining kélip orunlashqanliqi, ularning ichidiki "Xu'afu moda kiyimliri", "Lutey toqumichiliq shirkiti" qatarliq karxanilarning "Targét", "Bluberiy", "Kalwén klyan", "Hyugo bos", "Armani" qatarliq xelq'ara shirketlerni mehsulat bilen teminlewatqanliqi, xitayning hökümitining 2018‏-yili 450 ming Uyghurni bu karxanilargha orunlashturghanliqi, ularning köp qismining lagérdiki tutqunlar, tutqun qilin'ghan yaki qamaqqa höküm qilin'ghan mehbuslarning uruq-tughqini, shundaqla yoqsul Uyghur a'ililer ikenliki tekitlen'gen idi.

Toluq bet