Японийәниң 3 чоң шәһиридә японийә һөкүмитини һәрикәткә өткүзүш паалийити уюштурулди

3 Чоң шәһәрдә өткүзүлгән гуваһлиқ бериш йиғинида японийә уйғур җәмийитиниң муавин рәиси әхмәт летип әпәнди вә идарә һәйити әзаси халмәт розахун әпәндиләр доклат бәрмәктә. 2020-Йили 27-ноябир, японийә.

27-Ноябир күни японийәниң шига өлкисиниң оси шәһиридә, 28-ноябир күни хирошима өлкисиниң хирошима шәһиридә, 29-ноябир күни фукуока өлкисиниң оноҗо шәһиридә чоң көләмлик уйғурларниң һазирқи еғир әһвалини аңлитиш вә гуваһлиқ бериш арқилиқ японийә һөкүмитини һәрикәткә өткүзүш паалийити өткүзүлгән.

Мәзкур паалийәткә японийә уйғур җәмийитиниң рәһбәрлири, японийә парламентидики “японийә-уйғур достлуқ парламент әзалири гурупписи” ниң ғоллуқ әзаси, сабиқ министир харада йошиаки әпәнди, “уйғурларни қоллаш йәрлик парламент әзалири гурупписи” ниң мәсули маруяма хироаки әпәнди қатарлиқлар қатнишип сөз қилған.

Японийә уйғур җәмийитиниң муавин рәиси әхмәт летип әпәнди японийә һөкүмитини һәрикәткә өткүзүш үчүн бу гуваһлиқ бериш паалийәтлирини уюштурғанлиқини баян қилди.

Бу 3 чоң шәһәрдә өткүзүлгән гуваһлиқ бериш йиғинида японийә уйғур җәмийитиниң муавин рәиси әхмәт летип әпәнди вә идарә һәйити әзаси халмәт розахун әпәндиләр доклат бәргән. Әхмәт летип әпәнди үчла йиғинда хитайниң 3-4 йилдин буян садир қиливатқан инсанийәткә қарши җинайәтлири вә буниңдин японийәдә яшаватқан уйғурлар учриған зиянкәшликләрниң синалғу вә рәсимлик испатлар арқилиқ оттуриға қоюлғанлиқини билдүрди.

Игилишимизчә японийәдики уйғурларниң көпи бурундин тартип сиясий түс алған паалийәтләргә арилашмай, хитайда йүз бериватқан уйғурларниң кишилик һоқуқлириниң дәпсәндә қилиниши қатарлиқ әһвалларни билсиму, сүкүт қилип, японийә ширкәтлиридә ишләп, хитайға бималал берип-келип йүргәникән. Бәзи уйғурлар 2017-йилидин кейинму юртиға барған болуп, лекин улар хитай җамаәт хәвпсизлик хадимлири тәрипидин тутуп солап қоюлған. Һазир японийәдики нурғун уйғурлар ата-ана вә уруқ-туғқанлиридин хәвәр алалмиған. Әхмәт летип әпәнди японийәниң 3 чоң шәһиридики доклатта мәзкур шәһәрләрниң алаһидиликигә қарап туруп, охшимайдиған нуқтиларни тәкитлигәнликини баян қилди.

Әхмәт летип әпәнди бу йиғинниң бурунқи йиғинларға охшимайдиған тәрипиниң бу қетимқисиға көп санда дөләтлик вә йәрлик парламент әзалириниң иштирак қилғанлиқи һәм буниң японийә һөкүмитини һәрикәткә өткүзүш үчүн елип берилғанлиқи икәнликини баян қилди.

Халмәт розахун әпәндиниң билдүрүшичә, йиғинға қатнашқан бәзи японлар уйғурларниң һазирқи еғир вәзийити тоғрисидики доклатни аңлап өзини туталмай йиғлап кәткән. У, буниңдин йиғинниң үнүмлүк болғанлиқини көрүвалғили болидиғанлиқини оттуриға қойди.

Японийә уйғур җәмийитиниң рәиси доктор абдукерим абдурахман әпәнди японийәдики уйғурларниң көпидә хитай паспорти бар икәнликини, лекин улар туруватқан шәһәрләрдә тизимға алдуруп баҗ төләватқан болғачқа шәһәрлик парламент әзалири японийәниң қануни бойичә уларға игә чиқип һөкүмәткә бесим ишлитәләйдиғанлиқини, шуңа бу хил паалийәтләрниң зор әһмийәткә игә икәнликини тәкитлиди.

3 Чоң шәһәрдики паалийәт иҗтимаий таратқулардин сирт, японийәдики әң чоң гезит вә телевизийәләрдинму кәң-көләмдә орун алған.

Японийә уйғур җәмийитиниң рәһбәрлири японийәдики уйғурларниңму вәтәндики ата-ана вә уруқ-туғқанлириниң, һәтта японийәдә оқуп юртиға қайтқан бирқисим уйғурларниңму хитайниң җаза лагерлирида яки түрмилиридә икәнликини, бундин кейин “японийә-уйғур достлуқ парламент әзалири гурупписи” вә “уйғурларни қоллаш йәрлик парламент әзалири гурупписи” билән бирликтә японийәниң һәр қайси җайлирида бундақ гуваһлиқ бериш паалийәтлирини қанат яйдуридиғанлиқини тәкитләшти.