30 Din artuq yehudiy rehberliri Uyghurlarning ziyankeshlikige xatime bérish qanun layihesini qollidi

• Muxbirimiz jüme
  2021-01-17

En'gliyediki 30 din artuq yehudiy rabbi we jama'et rehberliri xitayning Uyghurlargha qaratqan ziyankeshlik qilmishlirini axirlashturush üchün en'gliye parlaméntida tonushturulghan irqiy qirghinchiliqqa munasiwetlik bir qanun layihesini qollaydighanliqini bildürdi.

“Soda qanuni” ning tüzitish kirgüzüp tonushturulghan nusxisi en'gliye sot mehkimilirige xitayning Uyghurlar üstidin irqiy qirghinchiliq jinayiti sadir qilghan yaki qilmighanliqi üstidin höküm chiqirish hoquqi bergendin sirt, en'gliye terepni soda prinsiplirigha xilapliq qilghan, yaki mejburiy emgek ishletken shirketler bilen bolghan soda toxtamlirini bikar qilish imtiyazi bilenmu temin étidiken.

Mezkur qanun layihesi kéler hepte en'gliye parlaméntida awazgha qoyulidiken. Bu munasiwet bilen en'gliyediki nopuzluq synagog we yashlar herikitining wekilliri birleshme muraji'etname élan qilip, siyasetchilerni soda qanun layihisige tüzitish kirgüzüshke chaqirdi.

“Yehudiy xewerliri géziti” ning xewer qilishiche, bu qanun layihisini qollash herikiti réné kassin kishilik hoquq guruppisi teripidin uyushturulghan.

Muraji'etnamide Uyghur musulmanlirigha qaritilghan ziyankeshliklerning “Keng kölemlik jaza lagérliri, mejburiy emgek, mejburiy tughmas qilish, tilni cheklesh, muqeddes adetlerni bulghash, we diniy sorunlarni bulang-talang qilish” qatarliqlarni öz‍ ichige alidighanliqini tilgha élindi.

Uningda mundaq déyildi: “Bu tizimlik yehudiylargha nisbeten elwette bir qorqunchluq eslimidin dérek béridu. Xitay hökümiti bir milletni we uning medeniyitini sistémiliq yoqitishqa urunmaqta. Bu bir irqiy qirghinchiliq. Biz choqum heriketke ötüshimiz kérek.”

Imza qoyghuchilar ichide siynagoglar birleshmisi rabbani kéngishining ijra'iye ezaliri, néwkastil tayné birleshme ibranilar jama'itining ezaliri we péshqedem diniy ustazlar bar iken.

Bu muraji'etnamini yene yehudiy oqughuchilar birleshmisining re'isi, yashlar teshkilatimu qollighan.

Bu birleshme muraji'etname, en'gliye yehudiy jama'iti rehberliri 14-yanwar en'gliye parlamént ezaliri bilen jiddiy körüshüp, Uyghurlarning weziyitini tonushturghan we ulardin “Soda qanuni” ning irqiy qirghinchiliq toghrisidiki maddisini qollashni telep qilip etisi élan qilin'ghan.

Bu nöwet awazgha qoyulidighan soda qanunigha tüzitish kirgüzüsh layihesi en'gliye en'gliye yuqiri palatasining maqulluqidin ötken we töwen palatada köpligen parlamént ezalirining qollishigha érishken. Bu layihe 21-yanwar awazgha qoyulidiken.