Istanbulda yüsüp xas hajip tughulghanliqining 1000 yilliqini xatirilesh muhakime yighini ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2019-12-24
Élxet
Pikir
Share
Print
Yüsüp xas hajip tughulghanliqining 1000 yilliqini xatirilesh muhakime yighinida doktor erkin ekrem échilish sözi qilmaqta. 2019-Yili 21-dékabir, istanbul.
Yüsüp xas hajip tughulghanliqining 1000 yilliqini xatirilesh muhakime yighinida doktor erkin ekrem échilish sözi qilmaqta. 2019-Yili 21-dékabir, istanbul.
RFA/Arslan

21-Dékabir küni Uyghur tetqiqat instituti bilen teklimakan Uyghur neshriyatining birlikte uyushturushi bilen istanbulda yüsüp xas hajip tughulghanliqining 1000 yilliqi, "Qutadghu bilik" yézilghanliqining 950 yilliqini xatirilesh ilmiy muhakime yighini ötküzüldi.

Yighin'gha türkiyening enqere, istanbul qatarliq sheherliridin kelgen Uyghur tetqiqatchilar, doktorlar, ziyaliylar shundaqla sherqiy türkistan ammiwi teshkilatlirining rehberliri bolup, 60 tin artuq kishi qatnashti.

Yighinda aldi bilen Uyghur tetqiqat institutining mudiri doktur erkin ekrem échilish sözi sözlidi. U sözide Uyghur xelqining ataqliq sha'iri we mutepekkuri yüsüp xas hajip hemde uning meshhur esiri "Qutadghu bilik" ning buningdin 10 esir burunqi hem shundaqla bügünki kündiki qimmiti toghrisida toxtilip ötti.

Kéyin teklimakan Uyghur neshriyatining mudiri abdujélil turan söz qilip, Uyghur tetqiqat institutining pilanlishi we neshrge teyyarlishi bilen yéqinda teklimakan Uyghur neshriyati teripidin neshr qilin'ghan "Qutadghu bilik" ning yéngi neshrini tonushturup ötti.

Yighinda yene sherqiy türkistan ma'arip we hemkarliq jem'iyiti we sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining re'isi hidayetulla oghuzxan söz qilip, yüsüp xas hajip we "Qutadghu bilik" toghrisida qisqiche toxtaldi.

Kéyin doktur meghpiret kamal we proféssor sultan mexmut qeshqerli söz qilip, yüsüp xas hajip we "Qutadghu bilik" ning qimmiti we uning türkiyede qayta neshr qilinishi toghrisida öz pikirlirini bayan qilip ötti.

Uningdin kéyinki yighinning ilmiy muhakime bölümide doktor nuraniye ekrem "'qutadghu bilig' tiki astronomiyege da'ir melumatlar" dégen témidiki maqalisini oqup ötti. U maqaliside munularni ilgiri sürdi: "Yüsüp xas hajipning 'qutadghu bilig' namliq bu esiri türk döletchiliki we siyasitining en'enisini asas qilghan halda dunya miqyasida qa'ide-tüzüm ölchemlirining shekillinishi jehette asasliq bir menbe we qimmet qarash bayliqi bolup hésablinidu."

Doktur nuraniye ekrem xanim maqaliside yene "Qutadghu bilig" tiki qa'ide-tüzümler we prinsiplardin neqil keltürüp, bügünki künde xitaylarning Uyghurlar wetinide peyda qilghan ékologiye we yashash muhiti jehetlerdiki bir qatar kirizislargha nezer sélishning muhimliqini tekitlep ötti.

Yighinda söz qilghuchilarning köpinchisi merhum eysa yüsüp aliptékin wapatining 24 yilliqi, merhum diniy alim abdulhekimxan mexsumning wapatining 3 yilliqini xatirilep ötti. Ular "Qutadghu bilig" ning mu'ellipi yüsüp xas hajipni xatirilesh bilen birge ularning hemmisige aliy éhtiram bildüridighanliqini ipadileshti.

2019-Yili b d t ma'arip, ilim-pen we medeniyet teshkilati, yeni UNESCO ning 2017-yili noyabirda chaqirilghan 39-nöwetlik omumiy yighinida ezerbeyjan bilen qazaqistanning yéqindin qollishi bilen 2019-yilini "Yüsüp xas hajip teripidin yézilghan meshhur eser 'qutadghu bilig' ning 950 yil bolghanliqini xatirilesh yili" dep élan qilghan idi. Bu munasiwet bilen Uyghur qatarliq türkiy milletler türkiye, türk dunyasi we dunyaning oxshash bolmighan jaylirida "Yüsüp xas hajip tewellutining 1000 yilliqi 'qutadghu bilig' yézilghanliqining 950 yilliqini xatirilesh" namidiki yighin we murasimlirini ötküzmekte.

Toluq bet