Mehmud kashgherining opaldiki heykili chéqiwétilgen

Muxbirimiz qutlan
2020-12-07
Share
Mehmud kashgherining opaldiki heykili chéqiwétilgen Tilshunas edib mehmut qeshqerige we uning xitay hökümiti teripidin éliwétilgen heykilige atap sizilghan karton. 2020-Yili 7-dékabir.
Yettesu

Mehmud kashgheri 11-esirdiki qaraxanilar sulalisi dewride ötken büyük tilchi, insiklopédik alim we Uyghur medeniyet tarixidiki gigant shexs. Mehmud kashgherining “Türkiy tillar diwani” namliq esiri dunya türkologiye ilmida sélishturma tilshunasliqning eng burunqi nadir ülgisi dep qarilidu.

Uyghur alimliri 1980-yillarning bashlirida qeshqer konasheher nahiyesining opal yézisidiki hezriti mollam mazirining del mehmud kashgherining qebrisi ikenlikini delilligen idi. Shuningdin kéyin mehmud kashgherining meqberisi qaytidin yasilip, Uyghur aptonom rayoni we xitaydiki “Memliket derijilik nuqtiliq qoghdilidighan medeniyet yadikarliqi orni” qilip békitilgen. Kéyinki yillarda opalda mehmud kashgherining heykili tiklen'gen.

B d t “Pen, medeniyet we ma'arip teshkilati” (UNESCO) 2008-yilini “Dunya mehmud kashgheri yili” qilip békitken. Shu yili dunya ilim sahesidikiler “Mehmud kashgheri tughulghanliqini 1000 yilliqi” ni xatiriligen. Epsuski, xitay kommunist hökümiti yéqinqi yillardin buyan Uyghurlargha qarita medeniyet qirghinchiliqi élip bérip, Uyghur tarixidiki meshhur shexslerni inkar qilish we ularning izlirini öchürüsh süyiqestini bashlighan.

Atalmish xitay tetqiqatchisi gaw bo 2019-yili maqale élan qilip, “Mehmud kashgherining Uyghur ikenliki gumanliq” dégen sepseteni oydurup chiqarghan. Arqidinla mehmud kashgherining opalda tiklen'gen heykilini chéqip tashlighan. Türkologiye sahesidiki alimlar we xelq'aradiki közetküchiler birdek, Uyghur medeniyet tarixidiki büyük sima-mehmud kashgherining opaldiki heykilining chéqiwétilishi, xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüziwatqan medeniyet qirghinchiliqining eng tipik misali, dep qarimaqta.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet