Lời giới thiệu: Việc Nga rời bỏ căn cứ hải quân Cam Ranh hơn hai năm trước thời hạn là một biến cố đáng ghi nhớ trong lịch sử bang giao giữa hai nước. Khi Việt Nam ký hiệp định hữu nghị và an ninh với Liên bang Xô Viết vào tháng 11 năm 1978, cho phép Hà Nội sau đó xâm chiếm Căm-pu-chia, người ta đã tưởng đời đời hai nước sẽ gần nhau. Khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, quan-hệ giữa hai nước trở nên căng thẳng và ngày Nga phải bỏ Cam Ranh cũng có thể dự kiến từ đó. Nay điều đó đã thành sự thật như bài tường thuật của đặc phái viên Sergei Blagov gởi về cho chúng tôi từ Mátxcơva cho thấy sau đây...Vào hai ngày mồng 3-4 tháng 5, tại căn cứ Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, sẽ có một lễ chính thức phía Nga bàn giao cho phía Việt Nam những công trình mà Hải quân Nga đã sử dụng từ trước đến nay, hãng thông tấn Nga Interfax đã dẫn một nguồn tin xin dấu tên tại bộ quốc phòng Nga. Thay mặt phía Nga, ông Andrey Tatarinov, đại sứ Nga tại Hà nội, và phó đô đốc Alexander Ivliyev, sẽ tham gia lễ bàn giao. Theo hãng Interfax, ông Ivliyev, phó tham mưu trưởng về cung ứng vật tư của Hàm đội Thái Bình Dương Nga, cũng là đồng chủ tịch hội đồng ủy ban bàn giao căn cứ Cam Ranh. Sau khi ký kết biên bản bàn giao chính thúc, ông Ivliyev sẽ lên phi cơ quân sự Ilyushin-76 bay về thành phố Vladivostok, Viễn Đông Nga. Vẫn theo hãng Interfax, quân nhân Nga còn lại dự kiến sẽ lên tàu ỘSakhalin-9Ợ để về nước.Vào trung tuần tháng 4 vừa qua, bộ ngoại giao Nga đã xác nhận rằng Hải quân Nga sẽ rút khởi căn cứ Cam Ranh trước ngày mồng 1 tháng 7. Nga và Việt Nam đã có một thỏa thuận rằng Hải quân Nga sẽ ngưng sử dụng căn cứ Cam Ranh trước tháng 7 và Ộhiện nay hai bên đang hoàn tất những chi tiết về mặt pháp lý,Ợ phát ngôn Bộ Ngoại Giao Nga cho biết.Vừa qua, vào ngày 9 tháng 4 một tàu biển cỡ lớn của Nga đã rời cảng Nakhođka, Viễn Đông Nga, và lên đường sang Việt Nam nhằm đưa thiết bị quân sự từ căn cứ Cam Ranh về Nga. Phía Nga đã giao nhiệm vụ nói trên cho tàu phà (ferry) ỘSakhalin-9Ợ thuộc công ty vận tải đường biển Sakhalin. Trước đây, một số nguồn tin tại Mátscơva đã nói rằng Hải quân Nga sẽ cần ít nhất hai tàu cỡ lớn để vận chuyển thiết bị quân sự ra khỏi Cam Ranh trong khi Hàm đội Thái Bình Dương đang thiếu xăng dầu, vật tư cần thiết và rất có thể không kịp chuẩn bị chuyến đi nói trên. Trong vòng hơn 10 năm qua, chỉ có 1 lần (vào năm 2001) mà hai tàu chiến lớn của Nga đã cập bến cảng tại Cam Ranh. Mặt khác, đã có ý kiến rằng phía Nga nên để lại thiết bị của mình tại Cam Ranh để kịp rút đi trước tháng 7.Vào cuối tháng 3 vừa qua, thủ tướng chính phủ Nga đã sang Hà Nội để xác nhận việc rút khỏi căn cứ Cam Ranh, đồng thời ông ta đề nghị phía Việt Nam mua vũ khí mới của Nga. ỘPhía Nga sẽ rút khỏi Cam Ranh đến tháng 7 năm nay,Ợ Thủ tướng Nga Mikhail Kasyanov đã thông báo tại Hà Nội vào ngày 28 tháng 3. Từ tháng 10 năm ngoái, Điện Kremlanh đã thông báo rằng Nga sẽ rút khỏi căn cứ Cam Ranh Ộnhằm tiết kiệm kinh phí.Ợ Trong những năm gần đây, Hàm đội Thái bình dương Nga đã duy trì một đơn vị nhỏ, khoảng hai-ba trăm lính và sĩ quân, tại căn cứ Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa. Vì vậy cho nên từ đầu thập kỷ 1990 căn cứ này thực ra đã mất khả năng tiếp nhận máy bay đánh bom xuyên lục địa hoặc tàu ngầm nguyên tử. Theo Hiệp định năm 1978 giữa Việt Nam và Liên Xô cũ, Hàm đội Thái bình dương Nga đã có thể sử dụng Ộcơ sở cung ứng vật tưỢ này tại Cam Ranh đến năm 2004. Một số quan chức Nga đã nói rằng Nga đã chi gần 30 triệu đôla mỗi năm để duy trì căn cứ Cam Ranh trong khi phía Việt Nam đã đòi một giá cả khá cao - 300 triệu đôla mỗi năm - để tiếp tục thuê Cam Ranh sau năm 2004. Theo hiệp định cũ, Liên Bang Nga đã sử dụng căn cứ Cam Ranh và không trả tiền. Mặt khác, khi phát biểu tại Hà Nội vào ngày 27 tháng 3 thủ thướng Nga Mikhail Kasyanov đã nói rằng ỘLiên Bang Nga sãn sàng xuất khẩu vũ khí kiểu mới sang Việt Nam.Ợ ỘPhía Nga cũng sẵn sàng bắt đầu hiện đại hóa vũ khí của lực lượng vũ trang Việt Nam,Ợ ông Kasyanov đã nói.
