Hãy bấm vào đây để nghe bản tin này
Mạnh Hùng Ông Tố Hữu, một nhà thơ và cũng là một nhà lãnh đạo Cộng Sản kỳ cựu của Việt Nam đã qua đời hôm thứ hai 10 tháng 12 vừa qua tại Hà Nội. Là một nhà tho, ông đã có những đóng góp quan trọng cho văn học Việt Nam nhưng cũng lại để lại những tác phẩm mà người ta có thê ngạc nhiên tự hỏi làm sao một người thi sỹ như ông lại có thể làm được. Sư nghiệp của ông trên trường chính trị cũng đi theo những nét tương tự. Dưới đây, Mạnh Hùng điểm lại cuộc đời và sự nghiệp của ông Tố Hữu..
Ông Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành sinh năm 1920 tại Huế. Ông đã đến với thi ca và cách mạng rất sớm. Năm 17 tuổi ông đã làm thơ và năm 18 tưổi ông tham gia vào hoạt động với đảng Cộng Sản. Ông đã trình bày sự tham gia của ông vào đảng trong bài thơ Từ Ấy, bài thơ mở đầu cho tác phẩm đầu tay của ông:
Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lý chói qua timHồn tôi là một vườn hoa láRất đậm hương và rộn tiếng chim...
Nhưng chính trị và thi ca là hai hoạt động có vẻ không phù hợp với nhau thành ra sự nghiệp chính trị của ông càng lên cao thì thơ của ông lại càng mất đi cái thi vị của nó để chỉ trở thành những vần thơ chính trị. Năm 1939 ông bị Pháp bắt và đưa đi cầm tù tại Ban Mê Thuột, nhưng ông đã vượt ngục được vào năm 1942. Tháng 8 năm 1945, ông là một trong những người cầm đầu việc cướp chính quyền của Việt Minh tại Huế. Chiến tranh Việt Pháp bùng nổ, Tố Hữu được đưa ra bắc và trở thành người cầm đầu Ban Văn Hóa tư Tưởng trung ương với quyền hạn quyết định những gì mà các văn nghệ sỹ được viết, được hát trong lãnh vực văn học nghệ thuật. Chính trong giai đoạn này, năm 1953, ông đã viết bài xưng tụng Staline
Làng trên xóm dưới xôn xaoHỡi ơi ông chết đất trời còn khôngThương cha thương mẹ thương chồngThương con thương một thương ông thương mười
Có thể nói là bước thấp nhất trong cuộc đời văn nghiệp của ông. Năm 1956, ông lãnh đạo chiến dịch văn hóa Nhân Văn Giai Phẩm, đàn áp những văn nghệ sỹ đòi hỏi một sự cởi mở hơn về văn hóa. Sự nghiệp chính trị của ông sau đó càng ngày càng thăng tiến. Ông được cử vào Ban chấp hành trung ương đảng và sau đó được cử cả vào quân ủy hội trung ương tuy rằng người ta không biết khả năng quân sự của ông như thế nào.
Trong cuộc chiến tranh giữa hai miền nam bắc, ông đã làm nhiều tập thơ cổ động cho cuộc chiến như Ra Trận, nhưng cảm hứng của ông có lẽ đã không còn như xưa nữa khiến sau này một nhà thơ đối kháng, Xuân Sách đã nhận định bằng hai câu thơ chua chát:
Nhà càng lộng gió, thơ càng nhạtMáu ở chiến trường thơ ở đây
Nhưng sự nghiệp của ông vẫn tiếp tục thăng tiến. Năm 1980 ông được cử vào Bộ Chính trị đảng Cộng sản Việt Nam và được bổ nhiệm làm phó thủ tướng thứ nhất. Nhiều lời đồn nói rằng ông được ông Lê Duẩn sửa soạn để đưa lên thay thế ông Phạm Văn Ðồng làm thủ tướng chính phủ. Nhưng sự việc đả không xảy ra như vậy. Năm 1985, cuộc cải tổ kinh tế gọi là “giá, lương, tiền” đã đưa nền kinh tế Việt Nam đến chỗ sụp đổ. Ông Tố Hữu bị cho là có trách nhiệm về cuộc cải tổ nàyvà đại hội đảng ký sáu năm 1986 đã buộc ông phải về huu và từ bỏ mọi chức vụ. Sự nghiệp chính trị của ông từ đó đã chấm dứt.
Tuy nhiên ông không hề từ bỏ lý tưởng Cộng Sản của ông. Trong những năm sau này, ông tiếp tục viết lên những bài phản đối chính sách đổi mới và cải tổ kinh tế của những người kế tục ông trong đảng, coi như đây là một sự lạc hướng con đường Xã Hội chủ nghĩa thực thụ. Ông là một nhà thơ hay là một nhà chính trị? Ðó là điều mà những sử gia sau này cần phải quyêt định khi nhìn vào sự nghiệp của ông Tố Hữu, nhưng có lẽ, nếu ông Tố Hữu không đi lệch ra khỏi con đường thi ca thật sự thì cái chết của ông sẽ còn được nhiều người tiếc thương hơn.