Minh Thuỳ, đặc phái viên đài RFA
Trong khi người Việt Nam, Trung quốc và ở một số nước châu Á đón mừng năm mới thì ở Ba tây, Ý, Đức...lại nô nức tham dự hội Carneval, Hội hóa trang hằng năm. Từ nước Đức, Minh Thùy, đặc phái viên Đài RFA gửi về bài tường thuật sau đây.
- Helau! Helau! Trong tiếng nhạc nhộn nhịp người Đức reo hò mừng hội Carneval và ngày Rosenmontag.
Ở nước Đức, Carneval -nghĩa là Hội hoá trang- hằng năm bao giờ cũng được tuyên bố khai mạc đúng vào ngày 11 tháng 11 lúc 11 giờ 11 phút, vì hôm sau 12 tháng 11 là bắt đầu thời điểm ăn kiêng chay tịnh “Martinifasten” (theo đạo Thiên Chúa) trước thời hạn đón mừng ngày lễ Giáng sinh.
Sau khi được khai mạc các thành phố bắt đầu chuẩn bị tập dượt văn nghệ, may đồng phục để tham gia diễu hành ngày Rosenmontag, trang trí xe hoa với hàng trăm thùng bánh kẹo, đồ chơi và confetti. Những buổi văn nghệ cuối tuần bắt đầu diễn ra ở từng địa phương bao gồm những màn ca kịch, điệu múa sinh động và luôn luôn đi kèm các vở hài kịch ngắn vui nhộn, chế diễu những thói tật của con người trong cuộc sống hay diễu cợt các nhà chính trị, các vị nguyên thủ trên khắp thế giới.
Ngày Rosenmontag (Rose Monday) là ngày chính thức diễu hành Hội Hóa trang bao giờ cũng được tổ chức vào ngày thứ hai, giữa tháng hai, khai mạc đúng vào 11 giờ 11 phút. Người đi xem hội và người tham gia diễu hành đều ăn mặc hóa trang, trang điểm, đeo mặt nạ đủ kiểu lạ mắt, cùng ca hát, uống bia, rượu, hò hét, nhảy múa theo điệu nhạc diễu hành.
Tuy tên gọi là Rosenmontag, nhưng không liên quan gì đến hoa hồng, chữ “rosen” bắt nguồn từ “rasen” có nghĩa là chạy nhanh, bao gồm ý vui nhộn, hào hứng. Nơi có truyền thống tổ chức Rosenmontag nổi tiếng nhất là những thành phố bên bờ sông Rhein như Düsseldorf, Köln và Mainz. Thành phố Berlin và München cũng nổi tiếng với ngày hội Carneval.
Mùa của lễ hội vui chơi
Với người dân thành phố Köln, Carneval còn là mùa thứ năm sau 4 mùa của thời tiết, là mùa của lễ hội vui chơi đón mùa xuân tới. Năm nay Köln đón mừng Carneval với chủ đề “Tất cả chúng ta đều là Köln”, lễ hội được tổ chức rất lớn với 100 xe hoa, 124 ban nhạc cùng 10.000 người diễu hành, có 140 tấn bánh kẹo, 700.000 thỏi chocolate và 220.000 bánh Pralinen từ trên xe hoa được tung ra cho người xem lễ hội đứng hai bên đường.
Ở Mainz, xe hoa diễu hành dài hơn 7 km, với 134 xe hoa và 9.400 người tham gia diễu hành. Trong đám đông hơn nửa triệu người chen chúc xem hội Carneval, có cả khách du lịch từ các nước, hay người thành phố khác đến Mainz vui chơi. Bà Renate Tinsley, một người Đức “di tản” sang Mỹ sinh sống hơn 13 năm, vừa từ bang Oklahoma trở về Mainz 4 tuần, để tham dự Rosenmontag nói:
“Ngày hội hôm nay rất hoàn hảo, rất là vui, một ngày lễ lớn, mọi người đều thân tình, hoà hợp với nhau. Tôi sống ở bên Mỹ, trở về đây để tham dự ngày lễ, tôi về Mainz để thăm em gái tôi và tôi cũng là người của thành phố Mainz. Tôi luôn luôn nhớ ngày hội náo nhiệt này, đây là ngày hội truyền thống hằng năm thu hút đông người cùng tham gia.”
Trong đám đông có rất nhiều người tị nạn hay di dân đang sống ở nước Đức cũng đi dự hội Carneval vui chung với người địa phương. Chị Ladan M. cùng vơí chồng và con trai, người Iran vì lý do chính trị mới đến tị nạn ở Đức hơn 1 năm nay, tiếng Đức chưa giỏi lắm, nhưng cũng muốn bày tỏ niềm vui:
“Hôm nay thấy ai cũng vui vẻ, thân tình, mặc quần áo đẹp với nhiều màu sắc. Tất cả mọi người coi nhau như bạn. Chúng tôi là người Iran, gặp nhiều vấn đề liên quan đến chính trị, chống đối chính quyền nên không sống ở Iran được, phải đến nước Đức xin tị nạn.”
Một phong tục của nước Đức
Những người châu Á sống lâu năm ở Đức như Philipine, Thái lan, Trung quốc, Việt Nam cũng rủ nhau đi xem Rosenmontag, người lớn thường chỉ đứng xem, yên lặng hơn người Đức nhưng trẻ con thì cũng vui đùa tranh nhau nhặt bánh kẹo, đồ chơi với trẻ con Đức. Chị Hồ thị Kim Oanh, không năm nào không có mặt trong hội Carneval, trả lời phỏng vấn:
“Mỗi năm ở Đức đều tổ chức ngày Rosenmontag, còn gọi là ngày Umzug vì tôi có các cháu nhỏ mà các cháu rất hứng thú xem biểu diễn này. Tôi sống ở nước Đức lâu năm, nên cũng quen phong tục của nước Đức.
Phong tục của ngày hội này là từ bên đạo Thiên chúa, ngày lễ Fastnacht là ngày để mọi người phân phát niềm vui, sự giàu có, hạnh phúc của mình đến mọi người, nên ngày này mọi người đều vui vẻ, phân phát bánh kẹo, bày tỏ cả những ý kiến suy nghĩ của mình. Những hình ảnh đem ra biểu diễn cũng là để trình bày suy nghĩ cho mọi người hưởng ứng.
Trong niềm vui chung, ai cũng nhiệt tình làm mình cũng cuốn hút theo đó, mình cũng nhảy múa khi ban nhạc đi tới. Lúc lễ hội thế này thì không có sự phân biệt nào hết, mọi người gặp nhau ở đây không ai biết ai là từ nước nào, ai cũng kêu helau! helau! và khi đón nhận bánh kẹo từ xe hoa người ta còn nhường nhau, rất vui.”
Năm nay hình nộm các nhà chính trị bị đem ra chế diễu nhiều nhất là ông Stoiber, người đứng đầu đảng CDU ở nước Đức, ông Putin, Hitler, hai nhà chính trị Pháp đang tranh cử tổng thống, tổng thống Bush của nước Mỹ và cả bà Thủ tướng Merkel của nước Đức. Đến nay ý nghĩa của Carneval dần dần đã thay đổi, chỉ còn là dịp để hóa trang vui chơi, ăn uống đón mừng mùa xuân tới.
Theo ước tính, chỉ riêng hội Carneval năm nay làm tăng thu nhập cho kinh tế Đức đến 5 tỉ Euro từ sự mua sắm quần áo, mặt nạ hóa trang, ăn uống, bia rượu của dân chúng và chi tiêu của khách du lịch đến nước Đức tham dự Carneval và Rosenmontag.
Cuộc diễu hành Rosenmontag thường kéo dài từ 3 đến 5 tiếng, sau đó người ta lại kéo nhau đi dự party nhảy múa, uống bia rượu, kéo sang hôm sau thứ ba là ngày Fastnachtsdienstag, vài thành phố nhỏ còn diễu hành, qua thứ tư là Aschermittwoch, thì ngưng hẳn, vì bắt đầu vào mùa chay tịnh, để rồi chờ đợi ngày Rosenmontag sang năm.