Trà Mi, phóng viên đài RFA
Sau gần một năm rưỡi bị giam giữ không có án lệnh, anh Trương Quốc Huy, gương mặt đấu tranh dân chủ trẻ được nhiều người biết đến và cũng là thành viên khối dân chủ 8406, đã bị tuyên án 6 năm tù. Trong câu chuyện với Trà Mi, bà Châu Thị Hoàng, thân mẫu của anh Trương Quốc Huy, thuật lại những chi tiết liên quan đến phiên toà.
strong>Bà Châu Thị Hoàng: Hôm nay là lần đầu tiên tôi mới được trông thấycon tôi sau 16 tháng bị bắt lần thứ hai. Sáng nay, ngày 29-1-2008, lúc 8 giờ, chúng tôi có mặt tại toà để chứng kiến việc xét xử con trai tôi.
Trà Mi: Phiên toà diễn ra ở đâu?
Bà Châu Thị Hoàng: Dạ thưa Toà Án Thành Phố, thưòng nó gọi là Nam Kỳ Khởi Nghĩa.
Trà Mi: Thưa bà, xin bà cho biết diễn tiến và nội dung trong phiên toà đó như thế nào ạ?
Bà Châu Thị Hoàng: Trả lời với cô thì không biết an ninh của gia đình chúng tôi có được bảo đảm không đây, tôi cũng chẳng hiểu nữa, vì tôi đã bị mấy lần rồi không được cho tiếp xúc với người nước ngoài và không được trả lời phỏng vấn. Như sáng nay con trai tôi cũng bị vì trả lời phỏng vấn với người nước ngoài, con tôi bị xử án rất là nặng, theo Bộ Luật Hình Sự, Điều 88.
Trà Mi: Thưa bà, anh Trương Quốc Huy có luật sư biện hộ hay không? Và tại phiên toà chính anh có cơ hội lên tiếng tự bảo vệ mình hay không ạ?
Bà Châu Thị Hoàng: Tôi có nhờ luật sư biện hộ cho con trai tôi. Luật sư tha thiết xin là con tôi xét thấy là không có đáng phạt tội. Nhưng ở toà hai lần hội ý và cuối cùng là bắt con trai tôi phải chịu 6 năm tù. Và cuối cùng (Toà) hỏi con trai tôi là Trương Quốc Huy nói lời cuối cùng thì con tôi nói cái tội đó con tôi cảm thấy rằng là không chính xác và con tôi chưa có đồng ý, thì người ta nói là con tôi ngoan cố. Và tôi cũng không biết nói như thế nào để mà cho hết nỗi niềm này vì vào toà chỉ có mỗi một mình tôi.
Trà Mi: Xin được hỏi thăm bà, anh Huy bị kết tội gì?
Bà Châu Thị Hoàng: Thưa, hồi đó là 79 (điều 79 luật hình sự), tới ngày 18 tây của tháng 12 mời ra xét xử thì lại đình án. Đình án rồi bây giờ bên luật sư hối thúc để xét xử thì người ta lại cho con tôi tội nặng hơn là từ 79 bây giờ lên thành 88 (điều 88 luật hình sự), đó là nói con tôi "rải trưyền đơn nhắm tạo điều kiện để lật đổ chính quyền", thì con tôi nói với toà là con tôi không có ý lật đổ chính quyền.
Nhưng mà cái thời kỳ inernet này được thoải mái là đời sống của người dân được nâng cao lên thì cái đó là quyền tự do ngôn luận, được quyền tự nói. Cuối cùng thì toà nói là con tôi chưa có hành vi khắc phục, vẫn còn không nhận tội, ngoan cố, cho nên con tôi phải lãnh 6 năm tù.
Trà Mi: Thưa bà, bà có nói là tại phiên toà thì anh Trương Quốc Huy có luật sư biện hộ, thì người luật sử đó là do phía toà chỉ định hay là do gia đình?
Bà Châu Thị Hoàng: Dạ thưa toà không có chỉ định đâu cô. Đây là cũng nhờ trong những người quen biết người ta giới thiệu đó cô, rồi tôi đi đến ký hợp đồng với luật sư.
Trà Mi: Chúng tôi muốn hỏi thăm là tại phiên toà thì anh Quốc Huy có được nhiều cơ hội để lên tiếng tự bảo vệ mình hay không.
Bà Châu Thị Hoàng: Dạ được quyền nói chứ cũng không được tự do. Người ta tính luôn từ hồi ngày 18 tây của tháng 9 năm 2005, sau khi xét hoàn cảnh thả cho được về và con tôi lại có hành vi không khiếp sợ và còn tụ tập lôi kéo.
Họ nói vậy đó. Rồi Quốc Huy tự nhận Quốc Huy làm một mình vì là bất đồng chính kiến Quốc Huy nói chứ Quốc Huy không có lôi kéo ai. Mà theo tôi nghĩ là vì Quốc Huy hiên ngang quá cho nên toà ghét đó cô. Mà tôi sợ đây không biết sau này khi về trại (giam) thì con tôi không biết còn bị cái gì nữa.không nữa.
Trà Mi: Thưa bà, tình trạng sức khoẻ cũng như tinh thần của anh Huy tại toà hôm nay ra sao?
Bà Châu Thị Hoàng: Tinh thần con tôi thì hiên ngang anh dũng lắm. Cháu không sợ và cháu mĩm cười chào Mẹ, thưa Mẹ. 16 tháng tôi mới gặp con tôi, phải ráng nở nụ cười với tôi.
Trà Mi: Thưa bà, bà có được biết hiện giờ anh Huy bị giải về trại giam nào?
Bà Châu Thị Hoàng: Trưa nay, sau một tiếng đồng hồ, tôi có nhờ một người em ruột tôi từ dưới quê lên đi vào thăm và được gặp cháu tại đó, và có gửi được tiền. Và về phường địa phương để chứng cái giấy hiện nay cháu còn ở đường Nguyễn Văn Cừ.
Trà Mi: Thế bây giờ bản thân anh Huy và gia đình có nghĩ đến việc kháng cáo hay không ạ?
Bà Châu Thị Hoàng: Dạ thưa, tôi phải kháng cáo, nhưng mà tôi cũng chưa biết kháng cáo như thế nào, kháng cáo trong 15 ngày, tôi xin ân xá và giảm tội cho con tôi.
Trà Mi: Thưa bà đã có liên hệ với luật sư?
Bà Châu Thị Hoàng: Dạ thưa, luật sư không chịu. Tôi rất buồn khi xong vụ án rồi luật sư nói tự một mình Quốc Huy trong tù kháng cáo. Luật sư không nhận kháng cáo. Tôi phải làm đó mà không biết có đến tay (Toà) hay không. Chuyện đó còn chưa biết. Không có hy vọng, nhưng bằng mọi cách tôi phải làm.
Con tôi không có tội, con tôi chỉ nói lên những tâm tư nguyện vọng và những điều nó bất đồng chính kiến, thế mà cố buộc tội. Tôi biết là toà án đã định rồi, không được chống cãi. Nhưng tôi cũng một hy vọng nào đánh thức cái lòng tâm từ, mong rằng Viện Kiểm Sát ở Việt Nam, như toà án, chấp nhận cái đơn của tôi xét vì hoàn cảnh tôi sống một mình mà cho con tôi về.
Tôi trả lời với cô như thế này, đến khi đài phát thanh là tôi sẽ bị công an mời lên “làm việc”. Theo tôi nghĩ là quyền tự do ngôn luận, điều gì sự thật thì tôi nói thế thôi, mong dư luận giúp như thế nào cho gia đình chúng tôi được mẹ gần con, thì tôi cũng mong qua quý Đài cho tôi gửi thỉnh nguyện lên tổ chức Ân Xá Quốc Tế can thiệp giứp giùm tôi.
Trà Mi: Xin chân thành cảm ơn bà đã dành thời gian cho cuộc trao đổi này.
Bà Châu Thị Hoàng: Xin chào cô.
Vừa rồi là cuộc trao đổi giữa Trà Mi với bà Châu Thị Hoàng liên quan đến bản án 6 năm tù đối với con trai của bà là nhà bất đồng chính kiến Trương Quốc Huy, vì những hoạt động của anh trong công cuộc đấu tranh, cổ võ cho tự do dân chủ và tự do ngôn luận tại Việt Nam.
Anh Huy bị bắt giữ lần đầu tiên vào tháng 10 năm 2005 cùng với anh trai Trương Quốc Tuấn và ngừơi bạn gái của anh Tuấn là Lisa Phạm vì họ đã tham gia thảo luận về dân chủ trên diễn đàn Paltalk. Sau 9 tháng bị giam cầm, họ được trả tự do. Đến tháng 8 năm 2006, một lần nữa hai anh em Huy và Tuấn lại bị lực lượng an ninh tiến hành bắt giữ từ một dịch vụ internet ở quận 10 TPHCM.
Quốc Tuấn sau đó đựơc phóng thích và bị quản thúc tại gia. Cuối cùng anh phải tìm đừơng tị nạn chính trị trứơc những hành động sách nhiễu và đe doạ liên tục của chính quyền. Còn Quốc Huy thì bị biệt giam trong suốt 16 tháng trứơc khi bị đưa ra toà tuyên án vào ngày hôm qua.