Hậu quả của chương trình lúa-tôm


2005.12.24
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Trường Văn, phóng viên đài RFA

Chương trình đa dạng hóa cơ cấu, trồng lúa kèm nuôi tôm, được Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam phối hợp với Bộ Thủy sản và Ủy Ban Nhân Dân các tỉnh Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liên thực hiện đã khiến càng ngày càng có nhiều “cánh đồng hoang” ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long.

Nhiều cánh đồng hoang xuất hiện trên vùng đất trông lúa trước đây. AFP PHOTO

Dưới sự chỉ đạo của Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn và Bộ Thủy Sản, các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng đã phát động mô hình trồng lúa trên đất nuôi tôm kể từ năm 2001.

Tuy nhiên cho đến nay kế họach này không mang được kết quả như mong muốn. Trái lại nhiều nông dân đã phải bỏ đất đi làm thuê vì lúa làm không được, nuôi tôm lại không có vốn. Đồng ruộng quanh năm vàng quánh một màu phèn và tràn ngập nước mặn vì hệ thống thủy lợi rửa xả mặn vẫn còn khập khểnh, yếu kém.

Ðồng lúa bị nhiễm mặn

Một thí dụ điển hình là tại tỉnh Cà Mau, theo đề án chuyển dịch, để hai vùng Nam, vùng chuyên tôm và lúa tôm, và vùng Bắc, vùng chuyên lúa, sản xuất tốt giai đọan 2000-2010 thì phải xây dựng một hệ thống kênh mương trị giá lên đến trên 4 ngàn tỉ đồng. Tuy nhiên cho đến nay sau năm năm thực hiện chương trình, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Cà Mau chỉ mới chi cho hệ thống thủy lợi chưa tới 400 tỉ đồng.

Hậu quả là có nước mặn vào đồng để nuôi tôm nhưng không có nước ngọt dẫn vào các vuông tôm để xả mặn và có đủ nước ngọt để cây lúa phát triển. Vấn đề đặt ra ở đây là không phải nông dân nào cũng có đủ tiền để đầu tư vào các ao nuôi tôm. Và trồng lúa thì chỉ sau vài tuần thì thấy lúa rụi hết vì bị nhiễm mặn.

Hậu quả là những cánh đồng hoang xuất hiện trên vùng đất trông lúa trước đây, cỏ lác mọc um tùm thay vì những bông lúa vàng mùa gặt.

Một nông dân thành thạo tại huyện Long Phú tỉnh Sóc Trăng nơi có nhiều cánh đồng lúa-tôm giải thích: “Những người có vốn nhiều thì chuyên về sú còn những người bèo bèo không có khả năng thì vừa làm ruộng vừa nuôi sú. Khi nuôi xong một vụ sú thì xả nước, vô nước, rồi trồng lúa. Tuy nhiên đất khi cho nước vào để nuôi sú thì giữ nước cứng. Nếu không xả rửa cho sạch đất thì đất bị phèn và nước trở nên mặn.”

Ngày càng xuống dốc

Tuy nhiên vì đây là vùng đất 6 tháng các kênh sông có nước mặn và 6 tháng nước ngọt nên trong khỏang thời gian các sông rạch bị nhiễm mặn và không có hệ thống thủy lợi để dẫn nước ngọt vào đồng thì lúa không thể nào sống nổi.

Một nông dân khác cho biết thêm là những vùng lúa nằm kề những vuông tôm thì cũng bị ảnh hưởng, bà cho biết: “Thu họach lúa vào tháng 12 âm lịch nếu lọt qua tháng giêng tháng hai mà trồng thì lúa bị ảnh hưởng vì không có mưa phải bơm nước vào ruộng và lúc đó các vuông tôm xả nước mặn vào kênh rạch, nếu bơm nước vào ruộng sẽ bị nhiễm mặn không trồng lúa được. Lúc đó ruộng phải để trống.”

Phó Giáo Sư Tiến sĩ Nguyễn Hữu Chiếm, Trưởng bộ môn môi trường và quản lý tài nguyên thiên nhiên Đại Học Cần Thơ cho rằng thất bại của chương trình lúa tôm là do cấu trúc hạ tầng xả mặn không kịp. Nếu phát triển diện tích tôm-lúa một cách ào ạt, lại không đồng bộ với hệ thống thủy lợi rửa xả mặn, thì lúa bị nhiễm mặn mà chết khó trồng lại.

Một viên chức cao cấp của sở Thủy Sản Cà mau cũng xác nhận là mô hình lúa-tôm càng ngày càng xuống dốc và sở vẫn chưa có biện pháp giải quyết. Ông kết luận là cần có sự tập trung trí tuệ của nhiều ngành mới giải quyết được. Theo ông trong tình trạng hiện tại thì năm sau chắc bà con nông dân bỏ luôn cây lúa.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

COMMENTS

Xem toàn trang