Các ứng cử viên Tổng thống Hoa Kỳ 2008


2007.02.20
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA

Phải đợi gần hai năm nữa, người dân Hoa Kỳ mới chính thức đặt chân vào phòng phiếu, dùng quyền cử tri của mình để bầu chọn người lãnh đạo quốc gia, thay thế cho đương kim Tổng Thống George W. Bush sẽ mãn nhiệm kỳ vào đầu năm 2009.

DanBalz150.jpg
Ông Dan Balz, nhà bình luận chính trị nổi tiếng của nhật báo The Washington Post.Photo courtesy news.siu.edu

Tuy nhiên, cuộc chạy đua chính trị với mức đến là Nhà Trắng lần này đã bắt đầu sôi nổi, được cả thế giới chú ý đến vì ngoài những chính trị gia quen thuộc, lừng danh của nước Mỹ, trong số những người đã tuyên bố ra tranh cử còn có một phụ nữ là Bà Hillary Clinton, đương kim Thượng Nghị Sĩ đại diện cho bang New York, từng 8 năm giữ vai trò Đệ Nhất Phu Nhân của Hoa Kỳ, và ông Barrack Obama, một Thượng Nghị Sĩ người da mầu được ca ngợi là trẻ tuổi, tài ba đại diện cho bang Illinois.

Cuộc tranh cử Tổng Thống Hoa Kỳ cho nhiệm kỳ sắp tới là đề tài nói đến hôm nay. Khách mời của Ban Việt Ngữ là ông Dan Balz, nhà bình luận chính trị nổi tiếng của nhật báo The Washington Post.

Như thường lệ, cuộc phỏng vấn do Nguyễn Khanh thực hiện và Ban Việt Ngữ Đài Châu Á Tự Do chúng tôi xin được gửi đến quý thính giả trong khuôn khổ Tạp Chí Câu Chuyện Thời Sự Hàng Tuần.

Nguyễn Khanh: Trước hết phải mời ông cùng làm bài tính nhẩm với chúng tôi. Tôi đếm thấy có cả tá chính trị gia Cộng Hòa và hơn một chục chính trị gia Dân Chủ loan báo ra tranh cử. Thưa ông tại sao lần này số ứng viên tranh cử Tổng Thống Mỹ lại đông đến như thế?

Dan Balz: Lý do tại sao có nhiều ứng viên dự tranh chức Tổng Thống là vì từ năm 1920 đến giờ, đây là lần đầu tiên cả Tổng Thống lẫn Phó Tổng Thống đều không ra tranh cử, thành ra tự nhiên cuộc chạy đua chính trị lần này rộng mở hơn những cuộc tranh cử mà chúng ta thường thấy.

Ngoài ra trong những khuôn mặt chính trị tên tuổi của Hoa Kỳ, chưa có ai thật sự dẫn đầu ở phía đảng Dân Chủ cũng như bên đảng Cộng Hòa, do đó mọi người đều tin mình sẽ có cơ hội được đảng đề cử và có cơ hội trở thành Tổng Thống.

Lý do tại sao có nhiều ứng viên dự tranh chức Tổng Thống là vì từ năm 1920 đến giờ, đây là lần đầu tiên cả Tổng Thống lẫn Phó Tổng Thống đều không ra tranh cử, thành ra tự nhiên cuộc chạy đua chính trị lần này rộng mở hơn những cuộc tranh cử mà chúng ta thường thấy.

Ngay cả những người nghĩ chưa chắc có cơ may thành công bằng những người khác cũng tin là từ bây giờ cho đến khi các cuộc bầu cử sơ bộ diễn ra vào đầu năm tới, lúc đó tình thế sẽ đổi khác và quyết định ghi tên tranh cử.

Nguyễn Khanh: Ông mới nói không có ứng viên nào dẫn đầu bên đảng Cộng Hòa cũng như bên đảng Dân Chủ, nhưng theo tôi thấy thì dường như mọi người ai cũng nói đến Bà Nghị Sĩ Clinton và Ông Nghị Sĩ da mầu Obama…

Dan Balz: Đúng. Mọi người đều nói đến Bà Clinton vì nhiều lý do khác nhau. Bà Clinton hiện đang dẫn đầu các cuộc thăm dò bầu cử được thực hiện ở cấp toàn quốc, nhưng người ta cũng biết là chính Bà cũng có vấn đề, chẳng hạn như một số người Mỹ đã bảo thẳng là sẽ chẳng bao giờ họ bỏ phiếu chọn Bà Clinton làm người lãnh đạo quốc gia.

Điều đó khiến một số cử tri Dân Chủ e ngại là dù có được Đảng đề cử thì rất có thể Bà Clinton sẽ không đắc cử Tổng Thống, và chính điểm này khiến những chính trị gia khác nghĩ là nếu ra tranh cử họ sẽ có cơ hội.

Trường hợp của ông Obama thì khác. Không thể chối cãi Nghị sĩ Obama rõ ràng là khuôn mặt chính trị nổi bật nhất hiện giờ, cho dù không có nhiều kinh nghiệm ở tầm mức quốc gia nhưng ông vẫn được cử tri khắp nơi nói đến và chú ý đến. Nhưng trong 8 hay 9 tháng tới liệu ông ta có thể tiếp tục lôi kéo được sự chú ý của người dân hay không, liệu ông ta có thể chứng tỏ cho mọi người thấy ông có đủ khả năng để làm Tổng Thống hay không?

Nói tóm lại thì có rất nhiều câu hỏi đang được cử tri đặt ra với cả Bà Clinton lẫn ông Obama, và những ứng viên khác cũng nhìn thấy điều đó, nghĩ rằng Bà Clinton và ông Obama đang được chú ý đấy, nhưng đã có gì đảm bảo là một trong hai người này sẽ được đảng chọn ra tranh chức Tổng Thống đâu.

Nguyễn Khanh: Ông bảo Bà Clinton có vấn đề, trong khi tôi nghe người dân Mỹ nói chuyện với nhau là ở cuộc bầu cử lần này, khả năng nước Mỹ có vị nữ Tổng Thống đầu tiên sẽ xảy ra…

Dan Balz: Điều đó có thể đúng. Bà Clinton là nữ ứng cử viên sáng giá nhất của nước Mỹ, xưa nay chưa có một nữ ứng viên tranh chức Tổng Thống nào hơn được Bà.

Trước đây đã từng có phụ nữ ra tranh chức vụ này, nhưng không ai có được các yếu tố thuận lợi như Bà Clinton đang có, từ yếu tố bộ máy tổ chức các cuộc vận động tranh cử, cho đến yếu tố tên tuổi Bà đã quen thuộc với mọi người lẫn yếu tố tài chánh. Rất có thể Bà Clinton sẽ là nữ Tổng Thống đầu tiên của nước Mỹ.

Trước đây đã từng có phụ nữ ra tranh chức vụ này, nhưng không ai có được các yếu tố thuận lợi như Bà Clinton đang có, từ yếu tố bộ máy tổ chức các cuộc vận động tranh cử, cho đến yếu tố tên tuổi Bà đã quen thuộc với mọi người lẫn yếu tố tài chánh. Rất có thể Bà Clinton sẽ là nữ Tổng Thống đầu tiên của nước Mỹ.

Nguyễn Khanh: Thế tại sao ông lại bảo rằng ngay chính đảng Dân Chủ vẫn lo ngại Bà Clinton sẽ không đắc cử?

Dan Balz: Lý do là vì tên tuổi Clinton nổi bật trong đảng Dân Chủ bao nhiêu thì lại là nỗi lo âu của những người bên đảng Cộng Hòa bấy nhiêu. Rất nhiều cử tri thuộc phe bảo thủ trong đảng Cộng Hòa không thích cả ông lẫn bà Clinton.

Họ không ưa ông Clinton lúc ông còn làm Tổng Thống, họ cho rằng Bà Clinton là người thuộc thành phần cấp tiến thái quá, và vì thế họ nghĩ rằng Bà Clinton không phải là nhà lãnh đạo có thể xây dựng được sự đoàn kết mà quốc gia cần có.

Khi có tới 38, 40% nói trước là sẽ không bảo phiếu cho Bà Clinton, thì chắc chắn Bà phải làm việc thật vất vả để thu hút được lá phiếu của tập thể còn lại. Và đó chính là điều khiến cho đảng Dân Chủ lo âu.

Nguyễn Khanh: Thế ông nhận xét thế nào về ông Obama? Một số nhà quan sát bảo với tôi là ông Obama không có kinh nghiệm. Tôi nhớ là Tổng Thống Jimmy Carter, Tổng Thống Bill Clinton và ngay cả Tổng Thống Goerge W. Bush cũng đâu có kinh nghiệm gì mấy trước khi trở thành nhà lãnh đạo quốc gia?

Dan Balz: Cả 3 vị Tổng Thống mà ông vừa nói đều từng làm Thống Đốc ít nhất 1 nhiệm kỳ. Ông Clinton làm Thống Đốc bang Arkansas cả một thập kỷ trước khi vào Nhà Trắng, nên ông ta có rất nhiều kinh nghiệm điều hành.

Ông George W. Bush đã làm Thống Đốc bang Texas một nhiệm kỳ, và đắc cử nhiệm kỳ thứ nhì trước khi trở thành Tổng Thống. Texas là một bang lớn của Mỹ, chưa kể đến chuyện có người nghĩ bố của ông George W. Bush từng làm Tổng Thống, nên ông ta ít nhiều hiểu phải làm gì.

Ông Jimmy Carter cũng là Thống Đốc bang Georgia trước khi ra thắng cử, nhờ xuất hiện vào đúng một thời điểm đặc biệt của chính trường Mỹ nên thành công. Sau xì căng đan Watergate, dân chúng chán ngấy các nhân vật chính trị ở Washington, ông Carter là người hứa hẹn sẽ thay đổi và ông thành công.

Trường hợp của ông Obama thì ông ta hầu như không có kinh nghiệm điều hành tiểu bang, nhưng cũng có thể ông vẫn đắc cử được như trường hợp đã xảy đến với ông Carter. Bất kể ông là một ứng cử viên sáng giá hay không sáng giá thì cũng đừng quên, ông ta là một người rất thông minh, có óc sáng tạo, có rất nhiều lợi thế và đặc biệt nụ cười của ông Obama sẽ thu hút được cử tri khi ông đi vận động. Biết đâu chừng cử tri nghĩ rằng dù mới làm Thượng Nghị Sĩ có một vài năm, nhưng ông Obama có đủ mọi đức tính mà người dân mong đợi và sẽ dồn phiếu cho ông ta.

Cả 3 vị Tổng Thống mà ông vừa nói đều từng làm Thống Đốc ít nhất 1 nhiệm kỳ. Ông Clinton làm Thống Đốc bang Arkansas cả một thập kỷ trước khi vào Nhà Trắng, nên ông ta có rất nhiều kinh nghiệm điều hành.

Nguyễn Khanh: Cử tri Mỹ mong chờ gì ở nhà lãnh đạo mới? Tân Tổng Thống Mỹ phải có những khả năng gì?

Dan Balz: Trong giai đoạn vẫn còn bị đe dọa bởi khủng bố như hiện giờ, người muốn làm Tổng Thống phải có khả năng đảm bảo được an ninh cho người dân, phải có khả năng đưa quốc gia vượt qua những khó khăn mà chúng ta đã nhìn thấy trong 5, 6 năm qua.

Cử tri Hoa Kỳ cũng muốn người được chọn phải giải quyết những vấn đề do chính sách toàn cầu hóa đem đến, như giúp quốc gia tiếp tục phát triển kinh tế, đảm bảo người dân có việc làm.

Tôi cũng nghĩ rằng ngay lúc này, cử tri Hoa Kỳ muốn tân Tổng Thống là người thay đổi được những bế tắc chính trị đang xảy ra ở Washington, tức là phải bắt nhịp cầu để các đảng phái làm việc với nhau.

Ngoài ra tôi cũng nghĩ cử tri Mỹ sẽ chọn người họ có cảm tình nhất trong số những ứng cử viên họ nhìn thấy trên T.V, trên mặt báo mỗi ngày. Đừng quên cảm tình cá nhân chiếm một vị trí quan trọng, ảnh hưởng đến quyết định sẽ bỏ phiếu cho ai.

Nguyễn Khanh: Thế còn cuộc chiến Iraq thì sao?

Dan Balz: Rõ ràng đây là đề tài quan trọng nhất hiện nay, nhưng tôi nghĩ không ai có thể biết được trong vòng 1 năm, 1 năm rưỡi nữa để tài này sẽ được cử tri quan tâm ở mức độ như thế nào.

Nhưng hiện giờ thì cuộc chiến Iraq là chuyện được nói đến hàng ngày, và đương nhiên, là đề tài mà tất cả các ứng viên tranh chức Tổng Thống đều bàn đến. Ngay thời điểm này, Iraq quả đang chiếm một vị trí rất quan trọng trong giai đoạn đầu của cuộc vận động tranh cử Tổng Thống.

Nguyễn Khanh: Liệu cam kết sẽ rút hết quân về nước sau khi vào Nhà Trắng có đủ để một ứng cử viên đắc cử Tổng Thống không?

Dan Balz: Không. Không đủ. Tôi nghĩ cử tri đòi hỏi nhiều hơn thế. Như tôi đã nói không ai biết chuyện gì xảy ra ở Iraq trong vòng 15, 20 tháng nữa. Có thể là số binh sĩ Mỹ tham chiến sẽ nhiều hơn, cũng có thể lúc đó chúng ta đã hay vừa bắt đầu kế hoạch đưa quân về nước.

Điều hiển nhiên là cử tri Hoa Kỳ đang muốn biết kế hoạch nào là kế hoạch hay nhất để giải quyết cuộc chiến Iraq, vẫn tiếp tục bàn cãi với nhau về chuyện phải làm gì, do đó lời hứa rút hết quân về nước sẽ làm hài lòng một số người, nhưng chắc chắn không đủ để đưa một ứng viên vào làm người chủ mới của Nhà Trắng.

Nguyễn Khanh: Xin cám ơn ông Dan Balz.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang