Việt Nam hưởng lợi từ những đối thủ cũ


2006.06.21
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Lê Dân, phóng viên đài RFA

Hôm thứ Ba, nhật báo uy tín thế giới hàng đầu của Mỹ, tờ The New York Times đăng bài nhận định của ký giả Jane Perlez mang tựa đề "Việt Nam hưởng lợi từ những đối thủ cũ" nói về vị thế hiện nay của Việt Nam giữa hai nuớc Trung Quốc và Hoa Kỳ. Lê Dân lược dịch như sau.

RumsfeldVietnam150.jpg
Tổng trưởng Donald Rumsfeld (trái) bắt tay với Thủ tướng Phan Văn Khải (giữa) hôm 5-6-2006. AFP PHOTO

Với mức tăng trưởng nhanh nhất Á Châu, chỉ sau Trung Quốc, và với một kế hoạch thị trường hóa đang thu hút giới đầu tư nước ngoài, nuớc Việt Nam cộng sản đang trỗi dậy như một thế lực kinh tế khu vực khi chuyển mình từ ruộng đồng sang nhà máy.

Thêm vào đó, là khi những thương tích do chiến tranh gây ra đã hàn gắn, dĩ nhiên Washington tập trung sự chú ý vào xứ sở này.

Chiến lược của Mỹ & đối trọng từ Trung Quốc

Những cuộc đàm phán về mậu dịch hồi gần đây giữa chủ tịch Hạ viện Mỹ Dennis Hastert với đối tác Việt Nam trở thành biểu trưng cho tình "hữu nghị thắm thiết", khi nước chủ nhà dàn xếp để bày tỏ sự ngưỡng mộ của họ với Hoa Kỳ.

Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn văn An khi ôm hôn chủ tịch Hạ viện Mỹ đã nói rằng "cuối cùng thì ta cũng được dùng bữa chung với nhau" và đưa cho ông Dennis Hatert bản sao bức thư ông Hồ Chí Minh gởi Tổng thống Mỹ Harry Truman yêu cầu Hoa Kỳ giúp chống Pháp. Ông Nguyễn văn An nói thêm rằng lẽ ra hai bên đã gặp gỡ nhau từ 60 năm trước.

Sự hiện diện tại Việt Nam của ông Hastert hồi tháng Tư vừa qua là một phần của loạt giao hảo gồm chuyến đi của ông Bill Gates, nhà sáng lập đại tổ hợp Microsoft, bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld, và cả Tổng thống George W. Bush vào cuối năm nay khi ông đến Việt Nam tham dự hội nghị thượng đỉnh APEC.

Giới lãnh đạo Việt Nam không dấu diếm việc họ muốn sự hiện diện của Hoa Kỳ để làm đối trọng với Trung Quốc, từng là nước đô hộ Việt Nam cả một thời kỳ dài trong quá khứ.

Việt Nam tuy vẫn là một đồng minh với Trung Quốc về mặt tư tưởng, vẫn lo lắng về sự bành trướng về ảnh hưởng của Bắc Kinh và không muốn trở thành chư hầu kinh tế của nước láng giềng phương Bắc.

Việt Nam từng chiến đấu nhiều phen chống Trung Quốc, từng là đối thủ truyền kiếp, mà gần đây nhất là hồi năm 1979. Tuy nhiên giờ đây mối quan hệ Việt-Trung theo lời mô tả của bà Tôn nữ thị Ninh, phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội, là "chưa bao giờ tốt đến vậy", dù bà cẩn thận nói thêm rằng "điều đó không có nghĩa là Trung Quốc hoàn hảo".

Bà nói "ai cũng biết rằng Việt Nam phải giữ một thế quân bằng cực kỳ tinh tế", và tránh dùng chữ "nghiêng về phía Washington", hoặc "khấu đầu trước Bắc Kinh".

Mỹ-Trung tranh giành ảnh hưởng

Chính quyền Bush vốn cũng rất quan ngại về mưu đồ của Bắc Kinh tại Á châu nên sẵn lòng làm đối trọng tại vùng này. Cuộc tranh đua giữa Bắc Kinh và Washington nhằm thu phục Hà Nội đôi khi diễn ra sát nút.

Mới hồi tháng này, bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld loan báo một bước tiến nhỏ, nhưng quan trọng, về việc cộng tác quân sự với Việt Nam, trong đó gồm cả khả năng Việt Nam sẽ mua các trang thiết bị rời của Mỹ.

Còn hồi năm ngoái, Việt Nam đồng ý tham gia chương trình Giáo dục và Huấn luyện Quân sự Quốc tế mà Lầu Năm Góc dành cho các nước thân hữu.

Hồi tháng Tư, tướng Tào Cương Xuyên, bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, cũng đến Hà Nội ngay trước khi đại hội đảng Cộng sản nhóm họp bầu chọn ông Nguyễn Tấn Dũng làm Thủ tướng và ông Nguyễn Minh Triết làm Chủ tịch nước.

Các nhà phân tích cho là cả hai ông ủng hộ cải tổ kinh tế, nhưng đều chủ trương phải theo gương Trung Quốc là kinh tế chuyển đổi qua thị trường dưới sự kiểm soát chặt chẽ của đảng Cộng sản.

Trung Quốc và Hoa Kỳ đang nhanh chóng gia tăng sự hiện diện kinh tế của họ tại Việt Nam. Theo số liệu của nhà nước Việt Nam thì tổng số đầu tư của hai nước hồi năm ngoái hầu như ngang nhau là khoảng trên 2 tỷ đôla.

Kim ngạch thương mại song phương Việt-Mỹ hồi năm 2001 chưa tới 1 tỷ đôla, đã vươn lên gần 8 tỷ hồi năm 2005, chủ yếu là tôm, hàng dệt may và giày dép Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Không chịu lép vế, bộ trưởng Thương mại Trung Quốc, ông Bạc Hy Lai, trong cuộc viếng thăm Việt Nam tháng này đã đưa ra lời tiên đoán là kim ngạch thương mại Việt-Trung năm nay có thể lên tới 10 tỷ đôla, tức tăng gần 40% so với năm ngoái.

Một trong những vụ đầu tư quan trọng đáng kể nhất của Hoa Kỳ vào Việt Nam là tổ hợp điện toán Intel chọn Thành phố Hồ Chí Minh để xây dựng xí nghiệp sản xuất microchip trị giá 600 triệu đôla sẽ bước vào sản xuất vào năm 2008.

Việt Nam sẽ tiếp tục hưởng lợi?

Còn với triển vọng Việt Nam sẽ gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO vào mùa Thu năm nay, hàng đoàn tiền đạo của các doanh nghiệp ngân hàng, bảo hiểm và viễn thông của Hoa Kỳ đã dồn dập kéo tới Việt Nam tìm hiểu, nóng lòng tranh chân vào đầu tư.

Trong một nước đầy xe gắn máy như Việt Nam, mà toàn những loại xe rẻ tiền do Trung Quốc sản xuất, hãng xe môtô Harley-Davidson của Mỹ đã đánh hơi được cơ hội tốt.

Bạn nghĩ gì về mối quan hệ tay ba Hoa Kỳ - Việt Nam - Trung Quốc? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của bạn. email: vietweb@rfa.org

Họ đã đạt được sự nhượng bộ của Hà Nội trong cuộc đàm phán thương mại vừa qua là rút lại thuế suất đánh trên các xe máy phân khối lớn và Harley-Davidson dự định sẽ mở một phòng trưng bày xe môtô tại Việt Nam trong thời gian tới.

Trung Quốc thì không có những mặt hàng hiện đại và hào nhoáng nên hầu hết những mối đầu tư của họ vào Việt Nam chủ yếu vào khai thác nguyên liệu thô như than hoặc bôxít, xây dựng đường sắt và xa lộ sẽ nối liền vùng bờ biển dài của Việt Nam với mạn Nam Hoa Lục.

Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, ông Klaus Rohland, nhận xét rằng thật là hiếm hoi khi một nước như Việt Nam đã tiến từ một nước nghèo lên hàng trung lưu chỉ trong vòng 15 năm.

Hồi năm 1993, lợi tức bình quân của Việt Nam chỉ vào khoảng 180 đôla, đã tăng lên 640 đôla hồi năm ngoái và dự đoán sẽ đạt 1000 đôla vào năm 2010. Ông Rohland cho biết đó là lúc Việt Nam sẽ không còn được Ngân hàng Thế giới cho hưởng tín dụng ưu đãi giành cho các nước nghèo nữa.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang