Việt Nam gấp rút tái xây dựng hệ thống phân phối hàng hóa nhằm tham gia WTO

2005-03-14
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Một trong số những cam kết Việt Nam sẽ phải thực hiện khi tham gia Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO, là mở cửa thị trường bán lẻ. Vì thế nhu cầu cấp bách hiện nay của chính quyền là gấp rút tái xây dựng hệ thống phân phối hàng hóa, tránh nguy cơ nhường sân chơi quan trọng này cho các tập đoàn phân phối lớn của nước ngoài.

shoe_economic200.jpg
Khách hàng đang lựa mua giày tại một siêu thị ở Sài Gòn. AFP PHOTO/HOANG DINH NAM

Mục tiêu mà Bộ thương mại đề ra là gấp rút hình thành khoảng 20 nhà phân phối lớn, phục vụ lưu thông hàng hóa, bao gồm mạng lưới trung gian thu mua và bán lẻ. Những doanh nghiệp vừa nói sẽ là chân rết của các tổng công ty quốc doanh quan trọng như thép, xi măng và lương thực. Hình thức hoạt động của tổng công ty thương mại Saigon, Hà Nội sẽ được mở rộng và đa dạng hóa.

Gần đây Việt Nam đã mở cửa một cách hạn chế cho các tập đoàn bán lẻ ngoại quốc vào làm ăn, điển hình là các tên tuổi tầm cỡ như hệ thống bán sỉ Metro, các đại gia Bourbon, Parkson và Diary Farm. Cho tới nay thì hoạt động của Metro và Bourbon đã chạy đều. Còn Parkson và Diary Farm thì đang chuẩn bị tham gia thị trường siêu thị.

Theo một tài liệu của bộ thương mại, Doanh nhân Việt Nam cả quốc doanh lẫn tư nhân tổ chức được khoảng 170 siêu thị, trung tâm thương mại và 600 cửa hàng tự chọn. Nhưng các hoạt động bán buôn bán lẻ theo kiểu hiện đại của Việt Nam còn nhỏ lẻ, siêu thị Việt Nam lớn nhất cũng chỉ có doanh số không quá 200 tỷ đồng một năm.

Trong khi đó chưa có một doanh nghiệp nào có thể so sánh với tập đoàn Metro, hình thức bán sỉ hiện đại của họ ở TP.HCM và Hà Nội đã chia sẻ một thị phần lớn lao ngay trên sân nhà của các doanh nghiệp Việt Nam.

Rất nhiều mặt hàng, đa số là hàng nội địa, tỷ lệ hàng nhập rất thấp…hàng thực phẩm rất dồi dào cũng như hàng tiêu dùng gia đình…nhất là các mặt hàng mà tiệm tạp hóa có thể mua để bán lại.

Một người kinh doanh tạp phẩm ở TP.HCM cho biết: “Rất nhiều mặt hàng, đa số là hàng nội địa, tỷ lệ hàng nhập rất thấp…hàng thực phẩm rất dồi dào cũng như hàng tiêu dùng gia đình…nhất là các mặt hàng mà tiệm tạp hóa có thể mua để bán lại.”

Theo một bản nghiên cứu tư vấn cho chính phủ, kênh phân phối hiện đại theo kiểu siêu thị, trung tâm thương mại và cửa hàng tự chọn sẽ chiếm lĩnh 40% thị phần bán lẻ của Việt Nam trong vài năm sắp tới.

Hiện nay tỷ lệ này mới dao động trên dưới 10%, và nếu như Việt Nam không xây dựng lại hệ thống phân phối hàng hóa của mình cho đa dạng và hiệu quả, thì thị phần bán lẻ bán sỉ quan trọng sẽ bị chiếm lĩnh bởi các tập đoàn nước ngoài, vừa có nguồn tài chánh dồi dào lại am hiểu và áp dụng công nghệ quản lý hiệu quả.

Chẳng hạn ngay trên thị trường sân nhà của các doanh nghiệp Việt Nam mà Metro có thể phân phối đầy đủ các mặt hàng nội địa kể cả thực phẩm và phi thực phẩm với giá rẻ hơn bên ngoài.

Thương gia Việt Nam nhìn nhận: “Theo kinh nghiệm của tôi, nhiều mặt hàng của Metro rẻ hơn hoặc ngang với bên ngoài…nhưng tôi rất thích cách tổ chức của họ…”

Trước sức ép mở cửa thị trường, chuẩn bị giai đoạn tham gia WTO, Thứ trưởng thương mại Phan Thế Ruệ tuyên bố trong một buổi toạ đàm mới đây ở Hà Nội rằng, thời gian qua nhiều doanh nghiệp Việt Nam tỏ ra lúng túng trong quá trình phân phối và lưu thông hàng hóa.

Thí dụ điển hình là trong hai năm 2003 và 2004, thị trường thép do quốc doanh chủ động mà lại xảy ra biến động, giá tăng đột biến gây ảnh hưởng tới các ngành khác. Nguyên nhân theo thứ trưởng Ruệ là vì hệ thống phân phối không hiệu quả, nhà sản xuất và cả nhà phân phối chưa đủ khả năng kiểm sóat việc lưu thông hàng hóa cũng như giá cả trên thị trường.

Cần nắm vững luật chơi, nhất là các qui định mà thương mại thế giới đều áp dụng…các doanh nghiệp Việt Nam phải nắm vững luật chơi để từ đó vươn lên…Trên cở sở đó mới hoạch định cái cách làm ăn, xem xét thị trường, cũng như là chiến lược cạnh tranh trên tất cả các lãnh vực… thì khi ấy mới có thể thắng lợi được.

Thị trường thuốc tây của Việt Nam cũng mang những yếu tố bất ổn tương tự, những cơn sốt giá liên tục do độc quyền nhập khẩu và phân phối. Chính vì phanh phui những bất cập của hệ thống phân phối thuốc chữa bệnh mà nữ phóng viên Lan Anh của báo Tuổi Trẻ mới đây bị Bộ Công An khởi tố.

Trở lại vấn đề hội nhập, ông Hoàng Phước Hiệp giới chức cao cấp Bộ Tư Pháp phát biểu với đài chúng tôi rằng các doanh nghiệp Việt Nam phải tự cứu mình: “Cần nắm vững luật chơi, nhất là các qui định mà thương mại thế giới đều áp dụng…các doanh nghiệp Việt Nam phải nắm vững luật chơi để từ đó vươn lên…Trên cở sở đó mới hoạch định cái cách làm ăn, xem xét thị trường, cũng như là chiến lược cạnh tranh trên tất cả các lãnh vực… thì khi ấy mới có thể thắng lợi được.”

Nếu đặt mục tiêu gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO vào cuối năm 2005, thì việc Việt Nam đặt vấn đề xây dựng lại hệ thống phân phối hàng hóa là một hành động muộn còn hơn không.

Theo Việt Nam Express, Ông Nguyễn Ngọc Hoà, tổng giám đốc Saigon Coop, một tổ chức kinh doanh bán lẻ uy tín ở TP.HCM nhận định rằng, việc mở cửa thị trường cho các tập đoàn bán buôn và bán lẻ quốc tế, đặt các doanh nghiệp Việt Nam trước tình thế cạnh tranh không cân sức.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang