Nguyễn Bình, thông tín viên đài RFA
Khoảng trên 30 hộ gia đình người Việt, cùng với nhiều hộ gia đình người bản xứ ở ngoại ô Phnom Penh của nước láng giềng Cambodia đang bị chính quyền buột di dời ra khỏi nơi cư trú gấp, trong lúc chính sách bồi thường chưa rõ ràng. Phóng viên Nguyễn Bình từ Cambodia có bài tường trình như sau.
Trên 30 hộ gia đình người Việt cùng với khoảng 100 hộ gia đình người Khmer và Chăm ở xóm Đuôi Cồn, phường Chroy Chanva, quận Russey Keo thuộc ngoại ô Phnom Penh đang xôn xao trước nguy cơ bị trục xuất ra khỏi nơi cư trú.
Theo tin từ bà con người Việt cho biết đến ngày 30 tháng 8 là hết thời gian gia hạn của chính quyền để cho bà con tạm thời ở đây.
Bà Sak Chanthy, 42 tuổi, sống ở xóm Đôi Cồn từ năm 1979 cho biết khoảng 5 hét ta đất trên bờ sông Tonle Sap đang có nguy cơ bị thu hồi, là nơi cộng cư của 3 sắc tộc Khmer, Việt và Chăm, mà trước đây là đất hoan.
Sau năm 1979, người Khmer và người Chăm từ các nơi đến đây khai phá phần trên bờ làm rẫy, còn người Việt thì cất nhà mé sống làm nghề cá. Nhưng không có gia đình nào được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đến ngày 14 tháng 8 vừa qua, chính quyền quận Russey Keo ra thông báo yêu cầu khoảng 130 hộ gia đình nói trên trong đó có trên 30 hộ người Việt phải di dời, để giao đất lại cho chính quyền, nhưng không cho biết chính sách bồi thường ra sau. Cũng có tin đồn cho rằng chính quyền lấy đất này bán cho một công ty Hàn Quốc.
Đến ngày 24 tháng 8, bà con thấy lực lượng quân cảnh đến nhưng không có hành động gì. Họ chỉ phát giấy cho phép gia hạn di dời đến ngày 30 tháng 8.
Bà Sak Chanthy cho biết trong lúc bà con rất bất bình không biết phải di dời đi đâu, thì đến ngày 30 tháng 8, chính quyền gọi đại diện bà con lên họp và công bố chỉ bồi thường cho người Cambodia mỗi hộ khoảng một triệu riels, tương đương với 250 đôla, còn trên 30 hộ người Việt thì không được bồi thường.
Hiện bà con ở xóm Đôi Cồn, có cả người Việt, Khmer và Chăm đi kiện nhiều nơi đòi chính quyền thực hiện một số chính sách như tìm nơi ở mới cho bà con và bồi thường mỗi hộ 5000 đô la.
Thông tin cho rằng chính quyền không bồi thường cho người Việt trong việc thực hiện chính sách di dời được đồn đãi sau khi Bộ trưởng Ngoại giao Cambodia ông Hor Nam Hong tuyên bố rằng chính phủ ông coi người Việt ở đây như người ngoại quốc.
Lời tuyên bố của ông Hor Nam Hong được đưa ra sau khi có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Gia Khiêm vào ngày 22 tháng 8. Cũng tại cuộc hội đàm này các nhà hoạt động nhân quyền và tổ chức của người gốc Khmer Nam bộ đề nghị ông Hor Nam Hong nói với người đồng nhiệm Việt Nam về trường hợp một nhà sư Khmer Nam bộ bị bắt cốc từ Cambodia đưa đi giam giữ ở Việt Nam.
Nhưng sau cuộc hội đàm, ông Hor Nam Hong không nói gì đến vụ nhà sư Khmer Nam bộ ấy, mà lại nói về người Việt đang sinh sống ở Cambodia, kèm theo tuyên bố không có lợi cho cộng đồng này.
Sau đó, dân biểu đảng đối lập tại Cambodia nhận xét rằng bang giao giữa hai nước có vấn đề từ khi một vị sư Khmer Nam bộ tên là Tim Sakhorn bị bắt cóc từ Cambodia đem đi giam giữ ở Việt Nam.
Ông Son Chhay, một dân biểu đảng đối lập, đang giữ chức Chủ tịch Ủy ban đối ngoại của Quốc hội Cambodia cho rằng nếu vụ nhà sư Tim Sakhorn chậm giải quyết, không chỉ ảnh hưởng xấu đến quan hệ giữ hai chính phủ mà còn ảnh hưởng đến quan hệ giữa nhân dân hai nước.
Vào ngày 27 tháng 8 vừa qua, ông Son Chhay viết thư cho ông Nguyễn Chiến Thắng, Đại sứ Việt Nam tại Phnom Penh xin được đến thăm nhà sư Tim Sakhorn, và thăm hữu nghị Việt Nam để cải thiện bang giao giữa hai nước. Nhưng cho đến nay, Đại sứ quán Việt Nam vẫn chưa phúc đáp.