ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ នៅស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជាប្រាសាទបុរាណរបស់ខ្មែរវ័យចំណាស់មួយដែលសាងសង់ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅសតវត្សទី១២ ដល់ដើមសតវត្សទី១៣ នៃគ្រិស្តសករាជ។ នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទនេះ មានភាពស្រស់ស្អាត និងមានដើមឈើធំៗព័ទ្ធជុំវិញជាច្រើន គួរឲ្យចង់គយគន់ ប៉ុន្តែបែរជាពុំសូវមានអ្នកទៅទស្សនាទៅវិញ។
ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ មានចម្ងាយប្រមាណ ៤០គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ផ្លូវទៅប្រាសាទមួយនេះជាផ្លូវក្រាលកៅស៊ូតាំងពីទីរួមខេត្ត រហូតដល់តួប្រាសាទ ដោយឆ្លងកាត់ស្រុកស្វាយចេក និងស្រុកថ្មពួក។ ថ្វីត្បិតតែប្រាសាទមួយនេះស្រស់ស្អាត និងមានផ្លូវងាយស្រួលធ្វើដំណើរក៏ដោយចុះ ក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំនេះ ពុំសូវមានភ្ញៀវទៅទស្សនានោះទេ ជាពិសេសភ្ញៀវអន្តរជាតិតែម្ដង គឺថ្ងៃខ្លះស្ទើរតែពុំមានម្នាក់ឡើយ។
អ្នកលក់ដូរនៅខាងមុខប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ លោកស្រី បៀន យ៉ាធួក ផ្ដល់សម្ភាសឲ្យអាស៊ីសេរី ខណៈកំពុងលក់អីវ៉ាន់ថា លោកស្រីទើបតែមកលក់ដូរនៅតំបន់ទេសចរណ៍នេះប្រមាណ ២ខែទេ ប៉ុន្តែផ្ទះរបស់លោកស្រីនៅក្បែរប្រាសាទមួយនេះ។ លោកស្រីអះអាងថា ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ ស្រស់ស្អាតក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែពុំសូវមានភ្ញៀវមកទស្សនានោះទេ។ លោកស្រីងឿងឆ្ងល់ថា មិនដឹងមកពីមូលហេតុអ្វី បានជាប្រាសាទមួយនេះពុំសូវមានភ្ញៀវមកទស្សនាដូចនៅប្រាសាទអង្គរវត្តនៅខេត្តសៀមរាប៖ « អត់មានអ្នកទេសចរ ហើយក៏គ្មានអ្នកវិនិយោគផ្នែកទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់នេះដែរ ដូច្នេះពលរដ្ឋនៅតំបន់នេះលក់ដូរមិនដាច់ទេ។ តាមគំនិត ចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលអភិវឌ្ឍតំបន់នេះធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានភ្ញៀវទេសចរមកលេងច្រើន »។
អ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីបានទស្សនាជុំវិញប្រាសាទមួយនេះ ខណៈចុះយកព័ត៌មានប្រហែលជាង ២ម៉ោង ឃើញមានភ្ញៀវជាតិទៅទស្សនាប្រមាណ ១០នាក់ ដោយពុំមានភ្ញៀវអន្តរជាតិនោះទេ ហើយអ្នកដែលទៅទស្សនានោះ គឺប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តែម្ដង។ ពួកគាត់មកទស្សនាប្រមាណកន្លះម៉ោង ក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។
អ្នកទស្សនាប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ កញ្ញា ហ៊ុន លៀងអ៊ី ផ្ដល់សម្ភាសខណៈចេញពីទស្សនាប្រាសាទថា កញ្ញាមកលេងប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារញឹកញាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារប្រាសាទមួយនេះមានទេសភាពស្រស់ស្អាត និងមានដើមឈើធំៗគួរឲ្យចង់ទស្សនា។ កញ្ញាសម្បុរស វ័យ ២៧ឆ្នាំរូបនេះលើកឡើងថា បើទោះជាប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ មានដើមឈើធំច្រើនយ៉ាងនេះក្ដី ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធហាក់ខ្វះការរៀបចំប្រាសាទ និងការផ្សព្វផ្សាយដើម្បីជាការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកលេងកម្សាន្ត៖ « ខ្ញុំសំណូមពរឲ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជួយរៀបចំប្រាសាទឡើងវិញ ព្រោះអីខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា ថ្មប្រាសាទធ្លាក់បែកបាក់ច្រើនជាងកាលពីមុន ដែលខ្ញុំធ្លាប់មកលេងឃើញថ្មប្រាសាទនៅល្អច្រើនជាងនេះទៅទៀត។ ដូច្នេះសូមអាជ្ញាធរជួយរៀបចំឲ្យបានស្អាតជាងនេះទៀត ព្រោះប្រាសាទជាវប្បធម៌របស់ជាតិខ្មែរ »។
មន្ត្រីនាយកដ្ឋានគាំពារ និងអភិរក្សសំណង់បុរាណប្រចាំនៅប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ លោក ម៉ៅ ស៊ី មានប្រសាសន៍ថា ប្រាសាទមួយនេះក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំនេះមានអ្នកទេសចរមកទស្សនាគិតជាមធ្យមប្រមាណ ៣០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងនោះភ្ញៀវអន្តរជាតិប្រមាណពី ២ ទៅ ៣នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ៖ « ប្រជាជនភាគច្រើនខ្ញុំសួរគាត់ គាត់ថាមកមើលប្រាសាទ គឺគាត់មកមើលតែដុំថ្ម។ អ៊ីចឹងហើយបានជាខ្ញុំតែងតែបង្ហាញប្រាប់ពួកគាត់អំពីជីវប្រវត្តិរបស់ប្រាសាទ ឲ្យគាត់យល់ថាមិនមែនមកមើលដុំថ្មទេ គឺរឿងរ៉ាវមួយយើងគួរតែដឹងថា ហេតុអ្វីបានជាព្រះរាជាសាងសង់ប្រាសាទនៅតំបន់នេះ ដើម្បីអ្វី ? ហើយជាភស្តុតាងមែនទែនទៅ រឿងរ៉ាវនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទបានបង្ហាញពីរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រនៅក្នុងសម័យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ រួចទៅហើយ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋយើងភាគច្រើនគាត់មិនសូវជាចាប់អារម្មណ៍ឡើយ »។
ដោយឡែកការរៀបចំប្រាសាទវិញ លោកអះអាងថា កាលពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៤ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយអង្គការ មូលនិធិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (Global Heritage Fund) បានជួសជុលប្រាសាទឡើងវិញនៅផ្នែកខាងមុខ ដើម្បីឲ្យប្រាសាទស្រស់ស្អាតជាទីគយគន់របស់ភ្ញៀវទេសចរ។ លោកបន្ថែមថា ខាងក្រសួងក៏កំពុងពិភាក្សាគ្នាដើម្បីជួសជុលបន្តទៀតក្នុងពេលឆាប់ៗ៖ « ការពិតណាស់ រាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ កំពុងបញ្ជូនមន្ត្រីជំនាញជាច្រើនដើម្បីសិក្សាចំណុចពិសេសដែលធ្វើថ្មប្រាសាទរលំ ហើយនឹងលើកជាគម្រោងដើម្បីជួសជុលប្រាសាទនេះឡើងវិញ ជាដំណាក់កាលទៅតាមផែនការដែលយើងបានធ្វើដាក់ទៅក្រសួង »។
អាស៊ីសេរី ពុំអាចទាក់ទងប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក យ៉ង តាំងគួយ ដើម្បីសុំអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមជុំវិញបញ្ហានេះបាននៅឡើយទេ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី៣០ កក្កដា ដោយទូរស័ព្ទពុំមានអ្នកទទួល។
ប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំឆ្មារ ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ ប្រាសាទមួយនេះសាងសង់ដោយព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ នៅសតវត្សទី១២ ដល់ដើមសតវត្សទី១៣ នៃគ្រិស្តសករាជ ដោយគោលបំណងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាមរាជកុមារ និងមេទ័ពទាំង៤។ ប្រាសាទមួយនេះមានផ្ទៃដីពីលិចទៅកើតបណ្ដោយ ៧៧០ម៉ែត្រ និងទទឹង ៦៩០ម៉ែត្រ។ ចំណែកតួប្រាសាទទទឹង ១៩០ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយ ២៥០ម៉ែត្រ និងមានកម្ពស់ចន្លោះពី ៩ ទៅ ១០ម៉ែត្រ ព្រមទាំងមានកសិណទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទដែលមានទទឹង ៦៣ម៉ែត្រ។
មន្ត្រីគាំពារប្រាសាទបន្ទាយឆ្មារ អះអាងថា រដូវដែលមានភ្ញៀវទេសចរទៅលេងកម្សាន្តច្រើនចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ខែមីនា ដែលមានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ២០០នាក់ក្នុងមួយខែ ចំណែករដូវពុំសូវមានភ្ញៀវ គឺចាប់ពីខែមេសា ដល់ខែតុលា ដោយមានភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ៦០នាក់ក្នុងមួយខែ។ ចំណែកភ្ញៀវជាតិមានប្រមាណពី ២៥ ទៅ ៣០នាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។