Opens in new windowប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់បោះបាយបិណ្ឌ និងធ្វើចង្ហាន់ទៅវត្តប្រគេនព្រះសង្ឃក្នុងរយៈពេល ១៥ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ត្រូវបានសាធារណជនមួយចំនួន រួមទាំងអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក (Facebook) រិះគន់ថា បានខ្ជះខ្ជាយថវិកា។ ការរិះគន់នេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីគេបានឃើញថា គេបានយកបាយដំណើបយកទៅបោះចោលតាមខឿនវិហារ ឬចោលទៅលើដី និងការប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃហូរហៀរហួសហេតុពេក។
ផ្ទុយពីការរិះគន់នេះ ពុទ្ធសាសនិក និងព្រះសង្ឃបញ្ជាក់ថា ការធ្វើបុណ្យជាសទ្ធារបស់ពុទ្ធសាសនិក។ ស្របគ្នានេះ ក៏បានលើកឡើងនូវវិធីមួយចំនួន ដែលអាចអនុវត្តឲ្យចៀសផុតពីការរិះគន់នេះ និងរក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរផង។
ក្រុមអ្នករិះគន់ បានបង្ហោះសារជាច្រើននៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដោយលើកឡើងថា ការបោះបាយបិណ្ឌ និងចង្ហាន់ច្រើនហួសហេតុពេក ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋខាតបង់ប្រាក់។ បើគេសាកល្បងសរុបនៅទូទាំងប្រទេស គឺអាចខាតបង់ប្រាក់ជាច្រើនលានដុល្លារ។
ក្នុងការរិះគន់នោះ ក៏បានលើកឡើងពីជម្រើសដែលថា គេគួរបញ្ឈប់ការខ្ជះខ្ជាយនេះទៀត ហើយគួរតែប្រើប្រាស់ថវិកាទាំងនោះ ទៅជួយកុមារកំព្រា ជនក្រខ្សត់ និងមន្ទីរពេទ្យ ជាដើម។ ការរិះគន់ទាំងនោះ ក៏បានមកវិញនូវការឆ្លើយតបដែរថា នេះជាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ដ៏ល្អរបស់ខ្មែរ ដែលមិនគួររិះគន់ គួរនាំគ្នាថែរក្សា។
ទាំងអ្នកពុទ្ធបរិស័ទ និងគ្រហស្ថក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា លើកឡើងថា ប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់នេះ ខ្មែរប្រកាន់ខ្ជាប់តាំងពីដូនតា ដែលអ្នកជំនាន់ក្រោយត្រូវជ្រះថ្លាក្នុងការធ្វើបុណ្យ។
ក្រុមពុទ្ធបរិស័ទក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាថា ពួកគេពុំយល់ថា ការធ្វើបុណ្យជាសទ្ធា ដែលរំពឹងថានឹងបានដល់ដូនតាញាតិកា ដែលបានចែកឋានទៅ៖ «យកចង្ហាន់មកវត្តនេះ ដើម្បីប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃឲ្យដល់ជីដូនជីតាចែកឋានទៅ ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវតែមានចង្ហាន់បាយសម្ល ស្រាក់ចឹងទៅ ប្រគេនព្រះសង្ឃ រួចហើយបានយើងទៅវិញ។ យើងមិនអាចទៅថាគាត់ខ្ជះខ្ជាយ ពេលគេប្រគេនរួចហើយ លោកចង់ចែកទៅណាទៀតក៏ចែកទៅ ឲ្យអ្នកគ្នាអត់ក៏បានដែរ។ មានច្រើនធ្វើច្រើន មានតិចធ្វើតិច តាមសទ្ធាយើង ដោយសារយើងធ្វើបុណ្យបានបុណ្យយើងតើ! មានបានអ្នកដទៃឯណា»។
ស្របគ្នានឹងការអះអាងពីការរីករាយធ្វើបុណ្យ ក៏មានទម្លាប់មួយចំនួនត្រូវផ្លាស់ប្ដូរខ្លះដែរ។ តាមវត្តអារាមមួយចំនួន បានរៀបចំឲ្យមានការបោះបាយបិណ្ឌ ដោយដាក់បាយក្នុងថាស កន្ទោង ឬកញ្ឆេរ ដោយមិនបោះបាយចោលឡើយ។ ស្របគ្នានោះ ក៏មានវត្តអារាមមួយចំនួន មិនបើកឲ្យសាធារណជនទូទៅចូលទៅបោះបាយឡើយ គឺធ្វើតែចាស់ៗចំណុះជើងវត្ត។
ចំពោះចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃវិញ ពុទ្ធបរិស័ទមួយរូបមានប្រសាសន៍ថា លោកស្រីសម្រេចនាំយកអាហារក្រៀមៗ និងទេយ្យទានផ្សេងទៀត ជំនួសឲ្យចំណីអាហារស្រស់ៗ៖ «ដល់ថ្ងៃនេះខ្ញុំយកម្ហូបគ្រឿងគោកទុកឲ្យលោកបានឆាន់បានយូរ អត់សូវហ៊ានយកមកច្រើនទេ ព្រោះពេលចឹងសម្បូរ។ យកតែរបស់គោកៗ ដូចជាមី ត្រីខ តែ ស្ករ ទឹកសុទ្ធ និងទឹកក្រូចអី»។
ពិតមែនថាមានការផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថខ្លះៗក្នុងចំណោមពុទ្ធសាសនិក ក៏តាមបណ្ដាវត្តអារាមមួយចំនួន នៅតែមានម្ហូបចំណីពោរពាសដាក់គរចានគ្នានៅតាមតុ ដែលត្រូវបានគេរៀបប្រគេនព្រះសង្ឃឆាន់។ ពេលខ្លះ ក៏បង្ហាញឲ្យឃើញថាមានការខ្ជះខ្ជាយ ពេលខ្លះទៀត ក៏បង្ហាញឲ្យឃើញថា មិនសូវមានអនាម័យ។
ព្រះគ្រូរតនវិសុទ្ធិ ឆាត សុឆេត គង់នៅវត្តបទុមវតី មានថេរដីកាថា នៅតាមបណ្ដាវត្តអារាមមួយចំនួន ពិតជាមានចំណុចខ្វះខាតក្នុងការគ្រប់គ្រងចង្ហាន់ ដែលពុទ្ធបរិស័ទយកមកប្រគេនព្រះសង្ឃ៖ «ពេលខ្លះពេញ ហើយយើងនៅតែបន្ថែម នេះមកពីភាពខ្វះចន្លោះរបស់យើង។ សួរថា ខុសទេ? មិនខុសទេ ពីព្រោះយូរៗវាមានម្ដង»។
ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានបង្កើតឲ្យមានគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងវត្តនៅតាមវត្តអារាមនានា ដែលមានតួនាទីរៀបចំចាត់ចែងការងារ រួមទាំងម្ហូបអាហារ ដែលព្រះសង្ឃឆាន់មិនអស់នោះផង។
ព្រះគ្រូរតនវិសុទ្ធិ ឆាត សុឆេត មានដំបូន្មានដល់គណៈកម្មការតាមវត្តថា គួររៀបចំចង្ហាន់ និងអាហារសល់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងមានអនាម័យ៖ «ចឹងគណៈកម្មការហ្នឹងឲ្យឆ្លាត បើសិនជាពោរពេញហើយ យើងអាចទុកដាក់សម្រាប់ចែករំលែកបន្ត គឺត្រូវឆ្លាតចេះទុកដាក់»។
ទោះយ៉ាងណា ចំពោះពុទ្ធបរិស័ទទូទៅបានលើកឡើងថា ការធ្វើបុណ្យក្នុងរដូវភ្ជុំបិណ្ឌ ចាំបាច់ទាល់តែព្រះសង្ឃបានឆាន់ចង្ហាន់ដែលបានប្រគេន ទើបកុសលផលបុណ្យបានដល់ញាតិសន្ដានអ្នកដែលចែកឋានទៅ។
ខុសពីការលើកឡើងរបស់ពុទ្ធបរិស័ទ ព្រះតេជព្រះគុណ ឥន្ទសិរី ម៉ឺន សុផល្លា គង់នៅវត្តឧណ្ណាលោម មានថេរដីកាថា ក្នុងពុទ្ធឱវាទ ពុំបានកំណត់បែបនោះឡើយ៖ «ចង្ហាន់ដែលប្រគេនព្រះសង្ឃ ហើយពុទ្ធបរិស័ទមិនចាំបាច់ខ្វល់ទេ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានសម្ដែងថា ចង្ហាន់ដែលត្រូវប្រគេន គឺជាតុ ជាស្ពក ឬជាថាសមួយ ដែលបុរសដែលមានវ័យកណ្ដាលលើករួច។ ពេលណាយកទៅប្រគេនកាន់តែច្រើន អ្នករៀបចំក៏ចេះតែរៀបៗចម្ងាយដល់ទៅ ២ម៉ែត្រចឹងទៅ។ របស់ដែលឆ្ងាយ ក៏ព្រះសង្ឃឆាន់មិនបានដូចតែគ្នាហ្នឹង»។
ទាក់ទិននឹងការរិះគន់ការធ្វើបុណ្យរបស់ពុទ្ធបរិស័ទក្នុងរដូវភ្ជុំបិណ្ឌខ្ជះខ្ជាយ ព្រះគ្រូ ឆាត សុឆេត មានថេរដីកាថា គួរណាស់តែមានការរិះគន់ចំពោះទង្វើខុសឆ្គងមួយចំនួនទៀត ដូចជាការជក់បារី និងសេពគ្រឿងស្រវឹង ជាដើម៖ «គួរតែគិតគូរដល់រឿងចំណាយខុសគោលដៅ ដូចជាចំណាយទៅលើការប្រើប្រាស់នូវទឹកស្រវឹង ការប្រើប្រាស់របស់ទំនើបៗ។ យើងត្រូវចាំថា តើគ្រប់វត្តទាំងអស់ តើមានវត្តច្រើនតែបរិបូរណ៍ មិនច្រើនទេ។ តើព្រះសង្ឃឆាន់ហើយយកទៅណា? គឺពុទ្ធបរិស័ទ លោកយាយ លោកតា យុវជនដែលបានអញ្ជើញមក។ ជាក់ស្ដែងបច្ចុប្បន្ននេះ គេបានឃើញសកម្មភាពព្រះសង្ឃជាច្រើនដែលបានយកអាហារទៅជូនអ្នកដែលជាប់ពន្ធនាគារ ឬកុមារកំព្រា និងមន្ទីរពេទ្យ»។
ព្រះតេជព្រះគុណបានផ្ដល់ឱវាទថា ការរួមគ្នាធ្វើបុណ្យធ្វើអំពើល្អ គួរទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត និងចែករំលែកអំពើបុណ្យ ជាជាងការរិះគន់បន្តុះបង្អាប់។ ប្រសិនបើមានខ្វះខាត គួរមានការរិះគន់កែលំអឲ្យបានប្រសើរឡើង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។