ពលរដ្ឋរស់នៅតាមដងទន្លេមេគង្គ និងអ្នកឃ្លាំមើលផ្នែកបរិស្ថាន ចាត់ទុកសេចក្ដីសម្រេចជាឯកច្ឆាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលមេគង្គ-ឡានឆាង លើកទី២ រវាងប្រទេសទាំង៦ ដែលមានចិន ជាសហប្រធាន ទំនងជាចង់អភិវឌ្ឍទំនប់វារីអគ្គិសនីតាមដងទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីទាញថាមពលអគ្គិសនីជាកត្តាចម្បង។ ពួកគេបារម្ភថា ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ថាមពលអគ្គិសនីក្នុងអាងទន្លេមេគង្គរបស់ចិន គឺផ្តោតសំខាន់តែរឿងគោលនយោបាយប្រទេស និងប្រទេស ច្រើនជាងគិតគូរពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន សង្គម និងជីវភាពប្រជាជនរាប់លាននាក់។
អ្នកឃ្លាំមើលបរិស្ថានមើលឃើញថា ឥទ្ធិពលនៃការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសចិន គឺសហគមន៍មូលដ្ឋានច្រើនទទួលរងគ្រោះ និងមានចំណុចអវិជ្ជមានច្រើន ព្រោះប្រទេសចិន តែងតែមើលឃើញផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសខ្លួន ច្រើនជាងផលប្រយោជន៍ពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន។ លើសពីនេះ ប្រទេសចិន មានការសិក្សាផលប៉ះពាល់លឿន ហើយបានចាប់យកការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលជាកត្តាសំខាន់ ដោយមិនបានគិតពីផលប៉ះពាល់របស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន បើទោះបីជាគោលនយោបាយរបស់ម្ចាស់ប្រទេសនោះ បានគាបសង្កត់ផ្នែកនយោបាយយ៉ាងណាក្តី។ រីឯភារកិច្ចដោះស្រាយបញ្ហាសំណង និងផលប៉ះពាល់ គឺចិន ទុកឲ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយ។
កន្លងទៅ ការអភិវឌ្ឍទំនប់វារីអគ្គិសនីសេសានក្រោមពីរ ទំនប់ដនសាងហុង (Don Sahong) និងទំនប់សាយ៉ាបូរី (Xayaburi) របស់ឡាវ បើទោះបីជាទំហំផលប៉ះពាល់មានលក្ខណៈធំធេងយ៉ាងណាក្តី ក៏ចិន នៅតែបន្តការអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។
សកម្មជនបរិស្ថានដែលតែងចុះតាមដានពីដំណើរការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីដនសាហុង លោក ជុំ ហួត ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ថា រដ្ឋាភិបាល ៦ប្រទេស ដែលជាសមាជិកកិច្ចប្រជុំមេគង្គ-ឡានឆាង មិនបានជជែកបញ្ហាប្រឈមរបស់ពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ជីវភាព សន្តិសុខស្បៀង សង្គម និងបំណិតជីវិតនោះទេ គឺផ្ដោតសំខាន់តែទាញយកប្រយោជន៍ពីទន្លេមកអភិវឌ្ឍ។ លោកថា បច្ចុប្បន្នបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែលក្រុមហ៊ុនសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីមិនទាន់ដោះស្រាយចប់ និងហាក់មិនទទួលខុសត្រូវ រួមមាន ការផ្ដល់សំណងមិនសមរម្យ ប៉ះពាល់សត្វផ្សោតក្នុងទន្លេមេគង្គ ដែលជាប្រភពប្រាក់ចំណូលសហគមន៍ និងធនធានត្រីធ្លាក់ចុះជាដើម។
លោកកត់សម្គាល់ថា ការសំណូមពររបស់ប្រជាជនតាមដងទន្លេមេគង្គ ដែលចង់ឲ្យមានការអភិរក្សច្រើនជាងការអភិវឌ្ឍ តែពុំត្រូវបានភាគីពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តនោះទេ។ លោកចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាល ៦ប្រទេសទាំងនោះ ជជែកគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយរួម និងទទួលខុសត្រូវពីអនាគតទន្លេមេគង្គ ព្រមទាំងបើកឱកាសទូលាយ ពិភាក្សាជាមួយសហគមន៍៖ «ខ្លឹមសារប្រជុំទាំងមូលហ្នឹង មានគោលដៅចម្បងចាំបាច់យ៉ាងដូចម្តេច ដែលប្រជាជនគាត់ត្រូវការក្នុងការរស់នៅជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ក៏ដូចជាកែប្រែ ឬកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ គឺអត់មានសោះក្នុងកិច្ចប្រជុំ។ ឥឡូវ ប្រជាជនគាត់កំពុងប៉ះពាល់ទំនប់ ដូចការការប្រែប្រួលទឹក ការថយចុះត្រី និងការបាត់បង់ព្រៃលិចទឹកតាមដងទន្លេមេគង្គ តើរដ្ឋាភិបាលគាត់ដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋមានប្រាក់ចំណូលឡើងវិញ»។
ពលរដ្ឋរស់នៅទន្លេមេគង្គ ខែត្រស្ទឹងត្រែង លោក សុខ វាសនា បារម្ភថា បទពិសោធន៍ផលប៉ះពាល់ជាក់ស្ដែងរបស់ទំនប់វារីអគ្គិសនីសេសានក្រោមពីរ លើពលរដ្ឋប្រមាណជាង ១ពាន់គ្រួសារ រហូតមកទល់ពេលនេះក្រុមហ៊ុនមិនទាន់ដោះស្រាយរួចរាល់នៅឡើយ ដែលបង្កឲ្យពលរដ្ឋជួបការលំបាក រួមមានការជម្លៀសពីលំនៅឋានដោយបង្ខំ កុមារជាច្រើនបោះបង់ការសិក្សា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងធនធានធម្មជាតិក្រោមលេសសំអាតផ្ទៃអាងដើម្បីសាងសង់ទំនប់ គឺជាហេតុផលចម្បងនាំឲ្យពលរដ្ឋលែងមានជំនឿចិត្តលើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលចិន៖ «យើងព្រួយបារម្ភអភិវឌ្ឍន៍តាមដងទន្លេមេគង្គ ដោយអត់តម្លាភាព ធ្វើទៅមិនបានសិក្សាស្រាវជ្រាវស៊ីមជ្រៅ។ កន្លងទៅទំនប់ដៃទន្លេសេសាន មានផលប៉ះពាល់ច្រើន ទម្រាំអភិវឌ្ឍន៍តួទន្លេមេគង្គផង នឹងប៉ះពាល់ច្រើន បើការអភិវឌ្ឍមិនបានសិក្សា និងវិភាគឲ្យបានដិតដល់»។
កាលពីដើមឆ្នាំ២០១៧ រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចឲ្យក្រុមហ៊ុនរ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប របស់លោកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ចុះធ្វើការសិក្សាពីលទ្ធភាពនៃគម្រោងវារីអគ្គិសនី និងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅដងទន្លេមេគង្គ និងទន្លេសេកុង នៃខែត្រក្រចេះ និងខែត្រស្ទឹងត្រែង។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលមើលឃើញថា ឥទ្ធិពលនៃការអភិវឌ្ឍថាមពលអគ្គិសនីតាមដងទន្លេមេគង្គរបស់ចិន នឹងចាប់យកតួទន្លេមេគង្គ ដែលជាទន្លេពុះច្រៀកប្រទេសកម្ពុជា ជាទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍ចិរភាព ក៏ប៉ុន្តែដំណើរការស្ថាបនាទំនប់វារីអគ្គិសនីជាក់ស្ដែង នឹងធ្វើឲ្យមច្ឆជាតិ និងជីវចម្រុះត្រូវធ្លាក់ចុះ និងខូចខាតចរន្តទឹកប្រែប្រួលខុសប្រក្រតី ជាពិសេសបង្កការលំបាកបន្ថែមទៀតដល់ពលរដ្ឋក្នុងការជម្លៀសចេញពីភូមិកំណើត។
តំបន់ដែលរដ្ឋាភិបាលចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឲ្យក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់ គ្រុប វិនិយោគមាន ៣ទីតាំងផ្សេងគ្នា រួមមាន ទី១ ឋិតនៅស្រុកសំបូរ ខែត្រក្រចេះ ទី២ ឋិតនៅតំបន់រ៉ាំសា នៃស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខែត្រស្ទឹងត្រែង និងទី៣ ឋិតនៅដងទន្លេសេកុង នៃស្រុកសៀមប៉ាង ខែត្រស្ទឹងត្រែង។
អតីតមន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការបណ្ដាញការពារទន្លេបី និងជាអ្នកឃ្លាំមើលផ្នែកបរិស្ថាន លោក មៀច មាន មើលឃើញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ខ្លួនឯងជាអ្នកសម្រេចចិត្តថា គួរសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី ឬមិនគួរសាងសង់៖ «បើទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំគិតថា យើងគួរតែរៀបចំផែនការណាមួយឲ្យបានច្បាស់លាស់ ល្អ និងចាត់អាទិភាពរបស់វាឲ្យបានត្រឹមត្រូវក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងការអភិរក្ស ព្រោះអីតំបន់សក្ដានុពលស្រុកខ្មែរយើងមិនពិបាកទេ។ ឥឡូវរដ្ឋាភិបាលកំពុងមើលឃើញការទាញយកថាមពលអគ្គិសនីពីប៉ារ៉ាម៉ាណូទៀត វាកាត់តែប្រសើរហើយ មិនចាំបាច់ទៅដល់ថ្នាក់ទប់ទន្លេមេគង្គទាំងមូលធ្វើវារីអគ្គិសនីរាំងខ្ទប់បំផ្លាញធនធានធម្មជាតិខ្លួនឯង មិនចាំបាច់ទេ!»។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលវាយតម្លៃថា តម្រូវការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ច្រើនបំផុត ១ម៉ឺន ៥ពាន់មេហ្កាវ៉ាត់ (១៥.០០០)។ ថាមពលទាំងនេះអាចទាញពីថាមពលខ្យល់ ថាមពលកម្ដៅព្រះអាទិត្យ និងថាមពលធ្យូងថ្ម ជាដើម ដោយមិនចាំបាច់បិទទន្លេមេគង្គផលិតថាមពលអគ្គិសនីតែមួយមុខនោះទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។