Opens in new windowក្រុមងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺអេដស៍ នៅតែរងការមាក់ងាយមិនផ្តល់តម្លៃ និងមិនមានឱកាសស្មើភាពគ្នានៅចំពោះការងារ និងការសិក្សាក្នុងសង្គម។ នេះជាការលើកឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីពីកង្វល់របស់ក្រុមងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺអេដស៍ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ កញ្ញា។
មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថា ដើម្បីអាចទទួលបានការទទួលស្គាល់តម្លៃពីសង្គម ក្រុមងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺអេដស៍ ត្រូវហ៊ានលើកឡើងនូវបញ្ហារបស់ខ្លួន ទាមទារសិទ្ធិសេរីភាព និងភាពស្មើគ្នានៅក្នុងសង្គម។
ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមស្រីស្រស់ ក្រុមអ្នករស់នៅជាមួយមេរោគអេដស៍ ក្រុមនារីបម្រើសេវាកម្សាន្ត និងក្រុមយុវជនចាក់ និងប្រើថ្នាំញៀន លើកឡើងថា ក្រុមពួកគេនៅតែប្រឈមមុខខ្ពស់ដដែលក្នុងការឆ្លងមេរោគ ជំងឺអេដស៍ និងរងការមាក់ងាយពីសង្គមគ្រួសារ គ្រូពេទ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ហាក់មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះពួកគាត់៖ «»។
កញ្ញាម្នាក់និយាយថា នៅពេលមិត្តភ័ក្ដិកញ្ញាដឹងថា កញ្ញាមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ មិត្តភ័ក្ដិទាំងនោះមិននិយាយរកកញ្ញា និងគិតកញ្ញាជាមនុស្សបាតសង្គម និងបង្កឲ្យសង្គមមានភាពមិនល្អប្រសើរ។ កញ្ញានិយាយថា ថ្វីត្បិតតែកញ្ញាមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ប៉ុន្តែកញ្ញាមិនដែលបង្កបញ្ហាអ្វីក្នុងសង្គមនោះទេ។ បន្ថែមពីលើនេះ កញ្ញាខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ដើម្បីក្លាយជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់សម្រាប់សង្គមនៅថ្ងៃអនាគត៖ «»។
អ្នកសម្របសម្រួលរបស់សហគមន៍ស្ត្រីផ្ទុកមេរោគអេដស៍ជំងឺអេដស៍កម្ពុជា កញ្ញា ព្រុំ ដាលីស លើកទឹកចិត្តក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមស្រីស្រស់ ក្រុមយុវជនចាក់ និងប្រើគ្រឿងញៀន ឲ្យទៅធ្វើតេស្ដឈាមដើម្បីរកមេរោគអេដស៍ និងដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺមួយនេះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា មិនត្រូវមាក់ងាយពួកគាត់នោះទេ ព្រោះថា ការរើសអើងចំពោះក្រុមងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺអេដស៍ក្នុងសង្គម ជាហេតុអាចបណ្ដាលឲ្យបាត់ធនធានមនុស្សដ៏មានសក្ដានុពលជាច្រើននៅកម្ពុជា។
របាយការណ៍មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ នៃក្រសួងសុខាភិបាល បង្ហាញថា ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរសនៅតែជាក្រុមប្រឈមមុខខ្ពស់នឹងការកើតជំងឺអេដស៍នៅឡើយ គឺប្រមាណជា ៧០០នាក់ក្នុងចំណោមក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរសជាង ៣ម៉ឺននាក់ ស្មើ ២,៣%។ ដោយឡែកសម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះមានការធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ០,២៨% ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ដែលមានន័យថា លែងមានបញ្ហាទៀតហើយ។
ប្រធានអង្គការខាណា (KHANA) លោក ជួប សុខចំរើន មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងក្រុមស្រីស្រស់ ឬក្រុមភេទទីបីមួយចំនួន មិនហ៊ានទៅរកសេវាធ្វើតេស្តឈាមរកមេរោគអេដស៍ ព្រោះពួកគេមានការខ្មាសអៀន និងរងការរិះគន់ពីសង្គម។ ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស និងក្រុមស្រីស្រស់ ក៏ជាធនធានដ៏មានសារសំខាន់ ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិដែរ។ ម្ល៉ោះហើយ បើពួកគាត់មិនចេញមុខ ឬសង្គមមិនទទួលស្គាល់ មានន័យថា គឺជាការបិទសិទ្ធិសេរីភាព៖ «គាត់អត់ចង់ប្រើស្រោមទេ ដោយសារគាត់គិតថា មិនមែនរឿងពាក់ព័ន្ធសុខស្រួលទេ ប៉ុន្តែគាត់គិតថា ភេទដូចគ្នាហ្នឹងអត់មានមេរោគអេដស៍ទេ។ វិធីសាស្ត្រដែលយើងព្យាយាមពន្យល់គាត់ហ្នឹង គឺថា អេដស៍នៅតែជាបញ្ហា ហើយយើងអត់ដឹងថា នរណាខ្លះមានផ្ទុកនោះទេ មានតែការប្រឹក្សាយោបល់ញឹកញាប់នេះហើយ ទើបជាមធ្យោបាយល្អ»។
ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគនៃក្រសួងសុខាភិបាល លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី ពេញស៊ុន ឆ្លើយតបថា ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរស ក្រុមស្រីស្រស់ ក្រុមយុវជនចាក់ និងប្រើគ្រឿងញៀន គួរហ៊ានលើកឡើងនូវបញ្ហានានាដែលខ្លួនប្រឈម ជាពិសេសបញ្ហាសុខភាព។ ជំងឺអេដស៍ នឹងក្លាយជាឃាតកលាក់មុខ បើគាត់មិនទៅធ្វើតេស្ដឈាម ដើម្បីរុករកមេរោគអេដស៍ទេនោះ។
ការសិក្សានៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ បង្ហាញថា ក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរសមានចំនួនជាង ៣ម៉ឺននាក់ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលក្នុងនោះ ៥២,៦% រស់នៅទីប្រជុំជន និង ៤៧,៤% រស់នៅជនបទ។ ចំនួនក្រុមបុរសស្រឡាញ់បុរសនេះមានការកើនឡើង បើធៀបទៅឆ្នាំ២០០៨ ដែលមានប្រមាណជាង ២ម៉ឺននាក់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
