សមាជិកសភាអាស៊ានមួយក្រុមដែលធ្វើការដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស បានចេញរបាយការណ៍របស់ខ្លួនមួយដោយព្រមានថា ប្រព័ន្ធនយោបាយកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិភាពស្របច្បាប់ និងគំរាមដល់ភាពអន្តរាយរបស់ប្រទេស ដែលលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកំពុងតែផុយស្រួយ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលច្រានចោលការលើកឡើងនេះ។
របាយការណ៍របស់សមាជិកសភាអាស៊ានដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស (APHR) ដែលចេញចុងក្រោយនៅថ្ងៃទី២០ មីនា ដោយដាក់ចំណងជើងថា « ការវាយប្រហារសមាជិកសភា និងការគំរាមកំហែងស្ថាប័នកម្ពុជា គឺជាសំឡេងជួងមរណៈសម្រាប់ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា »។
របាយការណ៍នេះចេញបន្ទាប់ពីក្រុមសមាជិកសភាអាស៊ានដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស (APHR) មួយក្រុមដែលរួមមានសមាជិកសភាមកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងសមាជិកសភាហ្វីលីពីន ផង បញ្ចប់បេសកកម្មស្វែងរកការពិតមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា។ របាយការណ៍នេះចងក្រង និងវិភាគលើរលកវាយប្រហារសមាជិកសភាកាលពីពេលថ្មីៗ រួមទាំងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញតាមផ្លូវតុលាការ ការរំលោភនីតិវិធីជុំវិញអភ័យឯកសិទ្ធិសភា និងការរំលោភបំពានលើរូបរាងកាយ។
នាយករងប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក ហ្វីល រ៉ូប៊ឺតសុន (Phil Robertson) ជាវាគ្មិនមួយរូបនៅក្នុងពិធីសម្ពោធរបាយការណ៍នេះ ថ្លែងថា នេះជាសំឡេងរបស់អាស៊ានអំពីភាពគ្រោះថ្នាក់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា៖ « វាមានសារសំខាន់ណាស់ដែលត្រូវមានសំឡេងអាស៊ានក្នុងការជជែកអំពីការបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ដែលមានការវាយប្រហារជាថ្មីទៀតសំដៅទៅលើសមាជិកសភាមកពីគណបក្សប្រឆាំង ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល សារព័ត៌មានឯករាជ្យ អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំងបណ្ដាក្រុម និងអង្គការដែលព្យាយាមការពារសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ដូចជាសិទ្ធិដីធ្លីជាដើម។ ខ្ញុំបាននិយាយថា ក្នុងកម្រិតនេះ កម្ពុជា កំពុងស្ថិតនៅលើវិថីឆ្ពោះទៅកាន់របបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមរបៀបដឹកនាំរបស់លោក ស៊ូ ហាតូ នៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ឬក៏ស្រដៀងនឹងរបៀបដឹកនាំដែលមានគណបក្សតែមួយ ដូចយើងឃើញមាននៅប្រទេសវៀតណាម និងឡាវ អ៊ីចឹង។ ការអនុម័តវិសោធនកម្មច្បាប់កាលពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មុននេះ ពោលគឺវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីគណបក្សនយោបាយដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងរបាយការណ៍នេះ។ ការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់នោះ មានឥទ្ធិពលក្នុងការរំលាយគណបក្សនយោបាយ ប្រសិនបើមេដឹកនាំនៃគណបក្សនោះត្រូវបានគេរកឃើញថា បានប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ វាជារឿងអាក្រក់ណាស់ដែលកម្ពុជា មកចម្លងយករបៀបដឹកនាំបែបយោធាកាលពីមុនពីទីនេះទៅប្រើនៅប្រទេសរបស់ខ្លួន »។
ក្រុមសមាជិកសភាអាស៊ានដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស ដែលមានលោក ឆាលស៍ សានទីអេហ្គោ (Charles Santiago) ជាប្រធាន មានអតីតព្រឹទ្ធសភាថៃ លោក ក្រៃសាក់ ឈុនហាវ៉ាន់ (Kraisak Choonhavan) ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សា និងមានតំណាងរាស្ត្រហ្វីលីពីន លោក តូម៉ាស៊ីតូ វីឡរីន (Tomasito Villarin) ជាសមាជិក បានចាត់ទុកថា ប្រព័ន្ធនយោបាយកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិភាពស្របច្បាប់ ដែលគំរាមដល់ភាពអន្តរាយរបស់ប្រទេស ដែលលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកំពុងតែផុយស្រួយស្រាប់។
របាយការណ៍នេះក៏ផ្ដោតលើការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីគណបក្សនយោបាយដែលជាការផ្ដល់អំណាចដល់ស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ និងតុលាការ ឲ្យអាចព្យួរ ឬរំលាយគណបក្សណាមួយបាន។ ការវាយប្រហារបែបនេះ គឺជាបរិបទបង្ក្រាបថ្មី និងរីកធំលើអ្នកប្រឆាំង ហើយមានគោលដៅស្ទើរគ្រប់ផ្នែកនៃជីវិតពលរដ្ឋស៊ីវិលនៅប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាការកើនឡើងការគំរាមកំហែងសមាជិកសភាផ្សេងទៀតនៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ របាយការណ៍បន្តថា វាយដំសមាជិកសភា សង្គមស៊ីវិល និងរិះគន់រដ្ឋាភិបាល គឺជាកិច្ចខិតខំទប់ស្កាត់មិនមានអ្នកនិយាយប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ សកម្មភាពនេះ នាំអន្តរាយដល់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៧ និងឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ ហើយក៏អាចនាំកម្ពុជា ទៅរកប្រទេសឯកបក្ស។
មន្ត្រីនាំពាក្យនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន ចាត់ទុកការលើកឡើងក្នុងរបាយការណ៍នេះជាការវាយប្រហារនយោបាយ និងប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ហើយប្រមាថឧត្ដមគតិរបស់សមាជិកប្រទេសអាស៊ាន ដែលឈរលើការមិនជ្រៀតជ្រែកគ្នា៖ « គឺគាត់គ្រាន់តែជាអាយ៉ងរបស់ក្រុមនយោបាយមួយក្រុម ដែលកំពុងតែយកពាក្យដែលមិនមានន័យនៅក្នុងច្បាប់កម្ពុជា គឺយុត្តិធម៌ ហើយនិងសេរី មកប្រើប្រាស់គ្រាន់តែជាប្រព័ន្ធនៃយុទ្ធនាការឃោសនាទេ។ កម្ពុជា គឺយើងធ្វើទៅតាមច្បាប់បោះឆ្នោត ដែលកម្ពុជា មាន ហើយការបោះឆ្នោតកម្ពុជា តែងតែធ្វើឡើងទៀងទាត់ ហើយទៅតាមអ្វីដែលជាជម្រើសរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ហើយគ្មានអ្វីមកលូកលាន់នៅក្នុងដែនអធិបតី ហើយនិងការសម្រេចចិត្តរបស់កម្ពុជា នោះទេ ហើយយើងឃើញពហុបក្សនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជា ហ្នឹងប្រសើរជាងប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ហើយជាពិសេស ក្រុមដែលកំពុងតែលើកឡើងហ្នឹងឯង » ។
សមាជិកសភាអាស៊ានដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស (APHR) គឺជាកម្លាំងអន្តរាគមន៍សិទ្ធិមនុស្សមួយនៃសមាជិក និងអតីតសមាជិកសភា ដែលប្រើប្រាស់តួនាទីរបស់ខ្លួន និងតាមមធ្យោបាយកែលំអដើម្បីបង្ការកុំឲ្យមានការរើសអើង ដើម្បីលើកកម្ពស់សេរីភាពនយោបាយ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សទូទាំងតំបន់។ សមាជិកសភាអាស៊ានដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស គាំទ្រការងាររបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស ហើយក៏លើកទឹកចិត្តឲ្យមានដំណោះស្រាយនិរន្តរភាព ដែលបង្កើនសម្ពាធរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័ននានា ដើម្បីឲ្យធានាដល់ការទទួលខុសត្រូវចំពោះការលើកស្ទួយ និងអនុវត្តច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។