មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលថ្លែងថា ការចុះពិនិត្យមើលជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុងតាញ៉ា-វៀតណាម ដល់កន្លែងរស់នៅដោយមន្ត្រីនគរបាលវៀតណាម កាលពីថ្ងៃទី៧ មិថុនា គឺជាការគំរាមកំហែងមួយដល់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដែលបានរត់គេចពីការតាមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីសំណាក់អាជ្ញាធរវៀតណាម។ ក្រោយការចុះមើលនោះ ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា បារម្ភខ្លាចអាជ្ញាធរកម្ពុជា ចាប់បញ្ជូនពួកគេទៅឲ្យអាជ្ញាធរវៀតណាម វិញ។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ចាត់ទុកការចុះពិនិត្យមើលជនជាតិដើមភាគតិចម៉ុងតាញ៉ា-វៀតណាម លើទឹកដីខ្មែរដោយអាជ្ញាធរវៀតណាម គឺជារឿងចម្លែកដែលមិនគួរឲ្យកើតមានឡើង។
អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី៨ មិថុនា ថា ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដែលបានរត់គេចខ្លួនមកកម្ពុជា កំពុងទទួលបានការគាំពារទាំងសុវត្ថិភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោកថា ក្នុងអំឡុងពេលស្ថិតក្រោមការឃុំគ្រងរបស់កម្ពុជា ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ទាំងនោះអាចទទួលការចុះសួរសុខទុក្ខដោយមន្ត្រីការទូតនៃប្រទេសនានាបាន។ ប៉ុន្តែលោកថា បើមន្ត្រីដែលចុះជួបពួកគេនោះជាមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមកពីប្រទេសដែលពួកគេកំពុងរត់គេចពីការតាមធ្វើបាបនោះ វាគឺជារឿងចម្លែក ជារឿងគួរឲ្យភ័យព្រួយ ប្រាសចាកពីគោលការណ៍អនុសញ្ញាស្ដីពីជនភៀសខ្លួន។
កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៧ មិថុនា នាយកមន្ទីរនគរបាលខេត្តយ៉ាឡាយ (Gia Lai) របស់វៀតណាម បានចុះមកដល់កន្លែងស្នាក់នៅរបស់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា នៅភូមិត្រពាំងថ្លឹង សង្កាត់ចោមចៅ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ឲ្យដឹងថា ក្នុងពេលចុះជួបនោះ នាយកនគរបាលខេត្តរូបនេះបានបញ្ចុះបញ្ចូលពួកគេ ឲ្យវិលត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម វិញ ប៉ុន្តែពួកគេបានបដិសេធ ដោយយល់ថា នេះគ្រាន់តែជាល្បិចរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ប៉ុណ្ណោះ។
ក្រោយការចុះជួបនោះ ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា បារម្ភជាថ្មីខ្លាចក្រែងអាជ្ញាធរខ្មែរ ចាប់បញ្ជូនពួកគេទៅឲ្យអាជ្ញាធរវៀតណាម ឬខ្លាចរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម យកឡានចូលមកដឹកពួកគេដល់ទីកន្លែងស្នាក់នៅ នាំយកទៅប្រទេសវៀតណាម។
លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ ថ្លែងថា ការបារម្ភរបស់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ពេលនេះ គឺជារឿងសមហេតុផល៖ « នេះជាការព្រួយបារម្ភយ៉ាងសមហេតុផល ពីព្រោះជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ទាំងអស់នោះ ពួកគាត់រត់ភៀសខ្លួនចាកចេញពីប្រទេសដើមរបស់គាត់ ដោយសារមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ មានការគំរាមកំហែងតាមផ្លូវនយោបាយ សាសនា ឬក៏ពីជាតិសាសន៍ផ្សេងៗ ហើយបើកាលណាមានមន្ត្រីមកពីប្រទេសនោះមកចឹងទៀត វាជាការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខបុគ្គល និងអារម្មណ៍របស់ពួកគាត់ »។
ពេលចុះជួបជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ក្រៅតែពីមាននាយកមន្ទីរនគរបាលខេត្តវៀតណាម ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ឲ្យដឹងថា ក៏ឃើញមានមន្ត្រីនគរបាលរបស់កម្ពុជា និងមន្ត្រីនៃឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន។
ប៉ុន្តែប្រធាននាយកដ្ឋានជនភៀសខ្លួននៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក តាន់ សុខវិជ្ជា ថ្លែងអះអាងប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី៧ មិថុនា ថា លោកមិនបានដឹងពីការចុះជួបជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដោយនគរបាលវៀតណាម ឡើយ។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ វិទ្យុអាស៊ីសេរី ក៏មិនទាន់អាចទាក់ទងដើម្បីសុំការបំភ្លឺចំពោះរឿងនេះបាននៅឡើយ។
លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ កត់សម្គាល់ថា បើមានមន្ត្រីបរទេសចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយអាជ្ញាធរកម្ពុជា មិនបានដឹងមែននោះ វាបង្ហាញពីភាពកម្សោយធ្ងន់ធ្ងរនៃរដ្ឋបាលការងាររបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជា៖ « បើកាលណាយើងនិយាយពីជនបរទេស ទោះបីជាប្រជាជនជាមន្ត្រីរដ្ឋក៏ដោយ បើកាលណាគេចូលទឹកដីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយយើងមិនដឹង នេះជាកម្សោយនៃកិច្ចការរដ្ឋបាលរបស់យើង អភិបាលកិច្ចរបស់យើង។ ហើយទី២ អ្នកដែលចូលមក គឺខុសច្បាប់។ វាជាកម្មវត្ថុនៃការចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ទៅលើអ្នកដែលចូលកម្ពុជា យើង ដែលយើងមិនបានដឹងនោះ »។
ជុំវិញការចុះជួបជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដោយមន្ត្រីនគរបាលខេត្តនៃប្រទេសវៀតណាម នេះ មន្ត្រីផ្នែកព័ត៌មានសាធារណៈប្រចាំតំបន់របស់ យូ.អិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ (UNHCR) អ្នកស្រី វីវៀន តាន់ (Vivian Tan) បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី៧ មិថុនា ថា មន្ត្រី យូ.អិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ ត្រូវបានគេប្រាប់ឲ្យដឹងពីគម្រោងចុះទៅជួបជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា ដើម្បីចែកអំណោយដល់ជនជាតិម៉ុងតាញ៉ា។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា អង្គការសហប្រជាជាតិ មិនមែនជាអ្នករៀបចំ ហើយក៏មិនគាំទ្រការចុះជួបនោះដែរ ប៉ុន្តែការដែលមានមន្ត្រីរបស់ យូ.អិន.អេច្ឆ.ស៊ី.អ ចុះទៅជាមួយនគរបាលវៀតណាម គឺដើម្បីពិនិត្យមើលស្ថានភាពប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា គ្មានអ្នកស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោនណាមួយ គួរត្រូវបានគេបង្ខំឲ្យជួបតំណាងរដ្ឋាភិបាល ដែលពួកគេចោទថា ជាអ្នកធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើពួកគេនោះទេ។
អ្នកស្រី វីវៀន តាន់ អះអាងដែរថា គ្មានជនណាម្នាក់គួរត្រូវគេចាប់បញ្ជូនខ្លួនទៅកាន់ទីកន្លែងដែលជីវិត និងសេរីភាពរបស់ពួកគេជួបនឹងគ្រោះថ្នាក់នោះឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។