លោក ប្រែដ អាដាម៖ ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​លម្អៀង​ទៅ​បក្ស​កាន់​អំណាច

អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស បាន​ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ កក្កដា ថា ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា បាន​រង​នូវ​បញ្ហា​ដែល​កើត​ឡើង​ជា​ប្រព័ន្ធ ដែល​រារាំង​ដល់​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៨ កក្កដា។ បញ្ហា​ទាំង​នោះ​រួម​មាន ការ​ទទួល​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិន​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ដល់​គណបក្ស​ប្រឆាំង ខ្វះ​យន្តការ​ដោះស្រាយ​វិវាទ​ប្រកប​ដោយ​ឯករាជ្យ ការ​រៀប​ចំ​ឲ្យ​មាន​ឈ្មោះ​ខ្មោច និង​ការ​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​បោះឆ្នោត​ពី​កង​កម្លាំង​សុវត្ថិភាព​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ជា​ដើម។

0:00 / 0:00

នាយក​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស លោក ប្រែដ អាដាម (Brad Adams) មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ កក្កដា ថា ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​ស្រុង បាន​លម្អៀង​ទៅ​រក​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ហើយ​រារាំង​ដល់​គណបក្ស​ប្រឆាំង។

ម៉្យាង​វិញ​ទៀត គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត បាន​បដិសេធ​ចំពោះ​ការ​ដាក់​បេក្ខភាព​ឡើង​វិញ លោក សម រង្ស៊ី បន្ទាប់​ពី​ព្រះមហាក្សត្រ​លើក​លែង​ទោស។ ហើយ​បាន​ដក​ឈ្មោះ​មេ​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នេះ​ពី​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​បោះឆ្នោត។

លោក ប្រែដ អាដាម បាន​បញ្ជាក់​ថា ការ​បោះឆ្នោត​មួយ​ដែល​មេ​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង ត្រូវ​បាន​គេ​ហាម​ឃាត់​មិន​ឲ្យ​ចូលរួម គឺ​ចាត់​ទុក​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​មិន​ត្រឹមត្រូវ មិន​ប្រកប​ដោយ​សេរី និង​ស្រប​តាម​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើយ។

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) លោក អ៊ូ វីរៈ មាន​ប្រសាសន៍​ថា គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន ទាំង​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​នៅ​កម្ពុជា អះអាង​ថា មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ច្រើន​លើ​ដំណើរ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ ពេល​បោះឆ្នោត និង​រយៈពេល​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ជាដើម។

បន្ថែម​លើ​បញ្ហា​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប ដែល​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​របស់​ខ្លួន​មក​ចូលរួម​អង្កេត កាល​ពី​អាណត្តិ​មុន បាន​ប្រាប់​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស ថា នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​ឆ្នាំ​២០១៣ នេះ គឺ​មិន​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មក​ឡើយ ដោយសារ​តែ​មាន​បញ្ហា​ដែល​កើត​ឡើង​ជា​ប្រព័ន្ធ​ជា​ច្រើន ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​មិន​យុត្តិធម៌ ហើយ​ស្ថាប័ន​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​ស្នើសុំ​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប និង​អង្គការ​អន្តរជាតិ​នានា អំពី​ការ​ធានា​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌។

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា លោក អ៊ូ វីរៈ មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ថា ការ​មិន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​របស់​សហភាព​អឺរ៉ុប ដោយសារ​គេ​គិត​ថា គឺ​ជា​រឿង​ឥត​ប្រយោជន៍ ជាពិសេស គឺ​ខាត​ពេល​វេលា និង​ថវិកា​ជា​ដើម។ ប៉ុន្តែ លោក​បញ្ជាក់​ថា ការ​មិន​ចូលរួម​នេះ ហាក់​ដូច​ជា​មិន​បាន​លើក​ស្ទួយ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌​ឡើយ។

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី មិន​អាច​ទាក់ទង​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​អះអាង​ពី​បញ្ហា​នេះ​ឡើយ នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ កក្កដា។

ប៉ុន្តែ លោក ប្រែដ អាដាម បាន​បញ្ជាក់​ថា ចំណុច​ល្អ​មួយ​ដែល​មាន​ភាព​ប្រសើរ​ជាង​ការ​បោះឆ្នោត​អាណត្តិ​មុនៗ គឺ​ភាព​គ្មាន​អំពើ​ហិង្សា​កើត​ឡើង​ធ្ងន់ធ្ងរ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ លោក ប្រែដ អាដាម មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ស្រឡាញ់​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិត​ប្រាកដ ត្រូវ​បាន​គេ​បដិសេធ ឬ​រារាំង​ដល់​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត​របស់​គេ ព្រោះ​ដំណើរ​ការ​នេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា អាច​ធានា​បាន​នូវ​ជ័យ​ជម្នះ​នៅ​ក្នុង​អាណត្តិ​ទី​៥ នេះ។ ស្ថាប័ន​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា ដូច​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ប្រទេស​ជប៉ុន បាន​ដាក់​សម្ពាធ​ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត គួរ​ធ្វើ​ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់ និង​អាច​ជឿ​បាន។ លោក ប្រែដ អាដាម បញ្ជាក់​យ៉ាង​ខ្លី​ថា កម្ពុជា មិន​ទាន់​ចាត់​ទុក​ជា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ សូម្បី​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​គ្មាន​ដែរ។

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​អ្នក​ហែហម​របស់​គណបក្ស​នេះ បាន​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ចាប់​តាំង​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩ រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ទោះ​បី​ជា​គណបក្ស​នេះ​បាន​ចាញ់​ឆ្នោត​ដែល​រៀប​ចំ​ដោយ អ៊ុនតាក់ (UNTAC) កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ក៏ដោយ។ អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​ទាំង​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ ឆ្នាំ​២០០៣ និង​ឆ្នាំ​២០០៨ កន្លង​មក គឺ​ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ដែល​ខ្វះ​ភាព​ទុក​ចិត្ត​បាន៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។