ក្រសួងមហាផ្ទៃ កំពុងតែសិក្សា និងស្រាវជ្រាវលើករណីមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា តាមបញ្ជារបស់លោក ហ៊ុន សែន។ សង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិ យល់ថា ចំណាត់ ការនេះធ្វើឡើងតាមអំពើចិត្តគ្មានមូលដ្ឋានច្បាប់ឡើយ។
បើទោះបីជាមានការរិះគន់ធ្ងន់ៗពីអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏រដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន មិនទម្លាក់ចោលការប៉ុនប៉ងបិទមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) នោះដែរ។
អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាលក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ឈឹម កាន បានបញ្ជាក់ប្រាប់ប្រព័ន្ធឃោសនារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ថា មន្ត្រីជំនាញក្រសួងមហាផ្ទៃ កំពុងឈ្មុសឈ្មុលធ្វើការសិក្សា និងស្រាវជ្រាវលើករណីពាក់ព័ន្ធនឹងមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា។ ទោះយ៉ាងណាក្តី លោក ឈឹម កាន បញ្ជាក់ថា នៅពេលនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ មិនទាន់សម្រេចថាយ៉ាងម៉េចនៅឡើយទេ ដោយរង់ចាំមើលការសិក្សាស្រាវជ្រាវសិន។
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា បញ្ជាអោយក្រសួងមហាផ្ទៃ ពិនិត្យមើល និងស្រាវជ្រាវបិទមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងដោយលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោមហេតុផលសង្ស័យថា បរទេសជាអ្នកឲ្យបង្កើត និងស្ដាប់បង្គាប់បញ្ជាបរទេស៖ «»។
អ្នកនាំពាក្យសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក ស៊ឹង សែនករុណា មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរស៊ើបអង្កេតនោះ សូមធ្វើឡើងដោយតម្លាភាពជាជាងការធ្វើតាមបញ្ជា ហើយជាពិសេសពិនិត្យមើលផលប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គមជាតិ។ លោកថា មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជានេះ គឺជាដៃគូមិនអាចខ្វះបានក្នុងការពង្រឹងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងយុត្តិធម៌សង្គមសម្រាប់កម្ពុជា៖ «»។
លោក ស៊ឹង សែនករុណា បន្ថែមថា ការលើកឡើងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីគឺជារឿងចាស់ ព្រោះមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានផ្លាស់ប្តូរអ្នកដឹកនាំពីរជំនាន់ទៅហើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អង្គការមួយនេះ ក៏បានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវនៅក្នុងក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែរ។
ក្រោយការព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍អំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាល គួរមានការពិគ្រោះយោបល់ និងសន្ទនាប្រកបដោយអត្ថន័យ ចៀសវាងការចោទប្រកាន់មិនត្រឹមត្រូវ។
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បញ្ជាក់ពីភាពស្អាតស្អំរបស់ខ្លួនថា ស្ថាប័ននេះមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ ហើយប្រកាន់គោលការណ៍អព្យាក្រឹត ឯករាជ្យ និងមិនស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលបក្សនយោបាយណាទាំងអស់ ហើយអ្វីដែលមជ្ឈមណ្ឌលមាន គឺធ្វើកិច្ចការលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្ស ការផ្ដល់អំណាចដល់សហគមន៍ជនបទ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយវិវាទដីធ្លី។ កិច្ចការចម្បងដទៃទៀត គឺផ្ដល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ដោយឥតគិតថ្លៃ។ កិច្ចគាំពារទាំងនេះហើយ គឺជាការរួមចំណែកដោយផ្ទាល់ និងយ៉ាងច្រើនដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចិរភាពរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ចំណែកឯរដ្ឋាភិបាលប្រទេសបារាំង តាមរយៈមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសបារាំង ក្នុងជំនួបជាមួយមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅដើមសប្តាហ៍នេះ ក៏ចាត់ទុកថា ប្រទេសកម្ពុជា នឹងបង្កើតឲ្យមានការវិវត្តន៍ជាអវិជ្ជមាន ថ្មីពិសេសមួយទៀត ប្រសិនបើមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ត្រូវបានបិទទ្វារដូចការប៉ុនប៉ងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មែននោះ។ ប្រធាននាយកដ្ឋានអាស៊ី និងអូសេអានី នៃក្រសួងអឺរ៉ុប និងការបរទេសបារាំង លោក ធារី ម៉ាធូ (Thierry MATHOU) ទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ងាកមកគន្លងនៃប្រជាធិបតេយ្យវិញ ដោយមិនត្រូវរារាំងសំឡេងប្រឆាំង ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេរី និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដូច្នេះនោះទេ។
កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា បណ្ដាញអង្គការសាកលដើម្បីការពារ និងលើកកម្ពស់សេរីភាពបញ្ចេញមតិ ហៅកាត់ថា IFEX មានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងតូរ៉ុនតូ ប្រទេសកាណាដា ដែលជាបណ្ដុំអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលចំនួន ១១៩អង្គការ ធ្វើការដើម្បីលើកកម្ពស់ និងការពារសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងព័ត៌មាននៅទូទាំងពិភពលោក ក៏បានថ្កោលទោសលោក ហ៊ុន សែន យ៉ាងខ្លាំងដែរ។
សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការដដែលនេះ គូសបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែការបោះឆ្នោតជាតិ ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខនេះ រាល់ចំណាត់ការនានា ប្រឆាំងក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអ្នកនយោបាយគណបក្សប្រឆាំង នឹងត្រូវគេមើលឃើញថា គឺគ្រាន់តែជាផែនការដ៏ហ្មត់ចត់មួយដើម្បីលុបបំបាត់ចោលការងារតាមដាន និងរាយការណ៍អំពីកាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា និងដើម្បីបំបិទនូវសំឡេងរិះគន់ប្រឆាំងនានា ចោលតែម្ដង។
រីឯនាយកអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) ប្រចាំតំបន់អាស៊ី លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad Adams) បានថ្លែងក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២៧ វិច្ឆិកា ថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កំពុងតែបង្ហាញអំពីការភ័យខ្លាចរបស់គាត់ មិនត្រឹមតែចំពោះការបោះឆ្នោតដោយសេរីនោះទេ គឺលោកក៏ភ័យខ្លាចចំពោះការបញ្ចេញមតិដោយសេរី និងការចូលរួមអង្គការសមាគមផងដែរ។
អង្គការ IFEX និង យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ អំពាវនាវឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្រុមអង្គការដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធវិស័យសិទ្ធិមនុស្ស ក្រុមប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ និងដៃគូពាណិជ្ជកម្ម ជួយការពារមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏ដូចជាគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស ដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន កំពុងព្យាយាមកម្ចាត់ចោលនៅពេលនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។