ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តកំពង់ធំ កំពង់ចាម ជាដើម មិនពេញចិត្តចំពោះវិធានការរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ដែលបានបញ្ឈប់ការផ្សាយរបស់ស្ថានីយវិទ្យុតាមបណ្ដាខេត្តទាំងនេះ ដែលជាវិទ្យុផ្សាយបន្តព័ត៌មានឯករាជ្យ ក្រោមហេតុផលនៃការអនុវត្តច្បាប់។ ពួកគាត់យល់ថា វិធានការនេះគឺរឹតតែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ជំនឿទុកចិត្តលើរាជរដ្ឋាភិបាលទៅវិញ។
ពលរដ្ឋតាមបណ្តាខេត្តមួយចំនួនចាត់ទុកការបិទស្ថានីយវិទ្យុ ដែលទទួលផ្សាយបន្តព័ត៌មានពីវិទ្យុអាស៊ីសេរី (RFA) វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក វី.អូ.អេ (VOA) វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ វី.អូ.ឌី (VOD) ព្រមទាំងវិទ្យុដែលគណបក្សប្រឆាំងធ្លាប់ជួលម៉ោងផ្សាយគោលនយោបាយរបស់ខ្លួននោះ ថាជាការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពទទួលបានព័ត៌មានពិត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះពួកគាត់ខ្លះយល់ថា ការបិទប្រព័ន្ធផ្សាយមួយចំនួន គឺបង្ហាញថា កម្ពុជាហាក់វិលត្រឡប់ទៅកាន់ទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ពិសេសសម័យខ្មែរក្រហមតែម្តង។
ក្រុមពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិលនៅខេត្តបាត់ដំបង យល់ថា ការបិទផ្សាយស្ថានីយវិទ្យុចំនួនពីរគឺ វិទ្យុស្ទឹងខៀវ និងវិទ្យុឃ្លាំងមឿង គឺជាការគាបសង្កត់ផ្នែកសិទ្ធិសេរីភាពព័ត៌មាន ពិសេសទទួលបានព័ត៌មានពិត និងឯករាជ្យ ដែលជាប្រយោជន៍ដល់មនុស្សទូទៅ៖ «ដល់តែសម័យនេះទៅហើយដល់យើងទទួលបានការបិទព័ត៌មានមិនឱ្យពលរដ្ឋដឹងអី គឺហាក់បីដូចជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យហ្នឹងឆ្ងាយមែនទែន (សំឡេងទី១)។ ខ្ញុំចង់ឱ្យដាក់វិញ គ្រាន់បានដឹងរឿងប្រទេសជាតិយើងយ៉ាងណាយ៉ាងណី។ មិនជាធ្វើស្អីគេកើតទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់ស្តាប់ៗទៅ កុំឱ្យដូចកង្កែបក្នុងអណ្តូង (សំឡេងទី២)។ ក្នុងនាមខ្ញុំសង្គមស៊ីវិលមានការសោកស្ដាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយសំណូមពរឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលគួរគិតពិចារណាវិញ ព្រោះនេះជាផ្នែកមួយ បើនិយាយពីសិទ្ធិមនុស្សវិញ គឺប៉ះពាល់លើសិទ្ធិបញ្ចេញមតិសិទ្ធិក្នុងការទទួលបានព័ត៌មាន (សំឡេងទី៣)»។
ក្រសួងព័ត៌មានសម្រេចលុបចោលប្រកាសអនុញ្ញាតធ្វើអាជីវកម្មវិទ្យុទាំងពីរនេះ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ដោយអ្នកគ្រប់គ្រងស្ថានីយខ្លះសម្រេចបិទនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា និងខ្លះសម្រេចបិទនៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ក្រោយពេលពួកគេទទួលបានលិខិតប្រកាសរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន។ ក្រៅពីបិទស្ថានីយវិទ្យុទាំងនេះហើយ ក្រសួងព័ត៌មាន ក៏បានចេញលិខិតលុបចោលប្រកាស និងដកហូតហ្វ្រេកង់ពីបណ្ដាស្ថានីយនៅតាមខេត្តផ្សេងទៀត ដូចជាស្ថានីយវិទ្យុគិរីដងរែក ខេត្តឧត្តរមានជ័យ វិទ្យុស្ទឹងសែន ខេត្តកំពង់ធំ វិទ្យុកំពង់ចាម ខេត្តកំពង់ចាម និងវិទ្យុមហានគរ ជាដើម ក្រោមហេតុផលថា បានរំលោភប្រកាសអនុញ្ញាតធ្វើអាជីវកម្ម និងកិច្ចសន្យាដែលតម្កល់ទុកនៅក្រសួងព័ត៌មាន។
ចំណែកពលរដ្ឋនៅខេត្តកំពង់ធំ លោក ធុន ផល្លា មានប្រសាសន៍ថា ការបិទរាល់ស្ថានីយផ្សាយបន្តព័ត៌មានអាស៊ីសេរី និងសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក គឺមិនខុសពីការបិទស្ថាប័នសារព័ត៌មានទាំងពីរនេះប៉ុន្មានទេ។ លោកបន្តថា ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងគឺពលរដ្ឋនៅតាមជនបទដែលមិនមានមធ្យោបាយស្តាប់ព័ត៌មានតាមបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ពោលគឺពឹងផ្អែកទៅលើវិទ្យុផ្សាយបន្តដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម៖ «ព្រោះអីការបិទនេះ គឺធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ត្រូវការយល់ដឹងពីមជ្ឈដ្ឋានទូទៅមុនបោះឆ្នោត»។
មិនខុសគ្នានេះ ពលរដ្ឋរស់នៅក្រុងកំពង់ចាម លោក ប៉ែន សឿន មានប្រសាសន៍ថា ការបិទស្ថានីយវិទ្យុទទួលផ្សាយបន្តព័ត៌មាន ដែលទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភពីក្រៅប្រទេស គឺបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជា ហាក់វិលទៅរកស្ថានភាពមួយដែលកើតឡើងនៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០។ លោកថា គ្រានោះនៅពេលខ្មែរក្រហមគ្រប់គ្រងនៅតាមជនបទបាន គឺពួកគេមិនឱ្យស្តាប់វិទ្យុដែលគាំទ្រដោយបរទេស និងវិទ្យុសាធារណរដ្ឋខ្មែរឡើយ ប៉ុន្តែអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋស្តាប់តែវិទ្យុខ្មែររំដោះតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកព្រួយបារម្ភ និងសោកស្តាយចំពោះចំណាត់ការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៖ «វាប៉ះពាល់ខ្លាំងគឺប្រជាពលរដ្ឋគាត់មិនអាចទទួលបានព័ត៌មាន។ ធ្វើឱ្យពួកគាត់កាន់តែធុញថប់ និងធ្វើឱ្យពួកគាត់កាន់តែមានការគិត និងពិចារណា ហើយលែងគាំទ្រទៅលើរាជរដ្ឋាភិបាល»។
ស្ថានីយវិទ្យុដែលទទួលផ្សាយព័ត៌មានអាស៊ីសេរី ព័ត៌មានសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក និងសំឡេងរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ តាមរលកធាតុអាកាសហ្វេសអឹម (FM) គឺបិទស្ទើរតែអស់ទៅហើយ នៅឡើយសល់តែស្ថានីយវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ ស្ថានីយវិទ្យុស្ត្រី ជាដើម។
កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ មានប្រសាសន៍នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថា ក្រសួងមិនបានបិទការផ្សាយវិទ្យុអាស៊ីសេរី និងវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិកទេ ប៉ុន្តែបិទតែបណ្ដាស្ថានីយទាំងឡាយណាដែលខុសច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន លោក អ៊ុក គឹមសេង ថ្លែងប្រាប់អាស៊ីសេរី កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ថា ប្រសិនបើម្ចាស់ស្ថានីយវិទ្យុទាំងឡាយណាដែលត្រូវបានក្រសួងដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ណទាំងស្រុង មិនពេញចិត្តនឹងចំណាត់ការរបស់ក្រសួងពេលនេះ ពួកគេអាចមកជួបតវ៉ាជាមួយក្រសួងបាន។
ម្ចាស់ស្ថានីយវិទ្យុស្ទឹងខៀវ ខេត្តបាត់ដំបង លោក គុយ សំរិទ្ធី មានប្រសាសន៍ថា លោកនឹងទៅជួបមន្ត្រីមន្ទីរព័ត៌មានខេត្ត ហើយនឹងទៅជួបមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ដើម្បីបញ្ជាក់អំពីបញ្ហានេះឱ្យបានច្បាស់លាស់។ ការបិទស្ថានីយវិទ្យុរបស់លោកទាំងស្រុង គឺប៉ះពាល់ច្រើនដល់ដៃគូផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ប៉ះពាល់បុគ្គលិកធ្វើការ ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលតែងតែនិយមស្តាប់កម្មវិធីមួយចំនួន និងព័ត៌មានផ្សេងៗ ពិសេសព័ត៌មានពិត។
ដោយឡែកអ្នកមើលការខុសត្រូវឱ្យស្ថានីយវិទ្យុស្ទឹងសែន វិទ្យុគិរីដងរែក និងវិទ្យុឃ្លាំងមឿង លោក ញឹក ប៊ុនឈី សុំមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការបិទស្ថានីយរបស់ខ្លួនឡើយ។
ម្ចាស់ស្ថានីយវិទ្យុកំពង់ចាម លោក ថាន សុរិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើក្រុមម្ចាស់ស្ថានីយវិទ្យុដែលក្រសួងព័ត៌មានបិទទាំងអស់រួមគ្នាទៅជួបក្រសួង លោកនឹងចូលរួមដែរ ពីព្រោះលោកយល់ថា បើសិនពួកគាត់ឡើងទៅជួបម្នាក់ម្តង គឺមិនមានប្រសិទ្ធភាពទេ។ ជាមួយគ្នានេះលោកស្នើឱ្យក្រសួងចាត់វិធានការឱ្យបានស្មើភាពគ្នា និងមានតម្លាភាព ជាជាងចាត់វិធានការតែក្រុមមួយ ពិសេសក្រុមដែលទទួលផ្សាយបន្តព័ត៌មានឯករាជ្យនោះ៖ «ត្រួតពិនិត្យស៊ើបអង្កេតទាំងអស់គ្នា ហើយដាក់បង្ហាញជាសាធារណៈមក ឱ្យមានតម្លាភាពជាមួយម្ចាស់ស្ថានីយទាំងអស់ដែលក្រសួងបានបិទ និងក្រសួងមិនបានបិទ»។
វិធានការរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ចំពោះស្ថានីយវិទ្យុផ្សាយបន្តព័ត៌មានអាស៊ីសេរី ព័ត៌មានសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក សំឡេងដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ព្រមទាំងស្ថានីយវិទ្យុដែលទទួលចាក់ផ្សាយគោលនយោបាយគណបក្សប្រឆាំងពេលនេះ គឺធ្វើឡើងស្របគ្នា និងប្រញាប់ប្រញាល់ទៀតផង។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ខេត្តបាត់ដំបង លោក ហេង សាយហុង បង្ហាញការសោកស្ដាយចំពោះវិធានការរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន នៅពេលនេះ។ លោកបន្តថា ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ គឺពលរដ្ឋនៅតាមជនបទដាច់ស្រយាល ដែលត្រូវការទទួលបានព័ត៌មានពិត និងបញ្ចេញសំឡេងរបស់ខ្លួនតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ចំណាត់ការនេះ គឺបង្ហាញថា សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មានពិតកាន់តែរួមតូចចង្អៀត ឬបាត់បង់តែម្តង៖ «អ៊ីចឹងធម្មតាសេរីភាពទទួលបានព័ត៌មាន ការស្តាប់នូវព័ត៌មានគ្រប់យ៉ាងទាំងក្រដាសកាសែត ទាំងសំឡេង គប្បីត្រូវរីកសុះសាយ»។
ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក នាង សុវ៉ាត យល់ថា ប្រសិនបើក្រសួងព័ត៌មានយកហេតុផលនៃការរំលោភប្រកាសរបស់ខ្លួន ដោយលក់សិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្មដល់អ្នកដទៃ ឬជួលម៉ោងផ្សាយដល់ស្ថាប័នដទៃ គឺមិនអាចឈានដល់ការបិទស្ថានីយនោះបានទេ ព្រោះត្រូវការពិភាក្សាគ្នា ព្រមទាំងធ្វើឡើងតាមជំហានៗ ជាមុនសិន ដូចជាការចេញលិខិតព្រមាន ឬហៅទៅណែនាំ និងចុងក្រោយទើបឈានដល់ដំណាក់កាលបិទស្ថានីយនោះជាផ្លូវការ គឺមិនអាចចេញប្រកាសបិទភ្លាមៗបែបនេះទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។