អតីតអ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីគឺលោក អ៊ួន ឈិន និងលោក យាង សុជាមេត្តា មកទល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចនៅមិនទាន់បានដោះលែងវិញនៅឡើយ ក្រោយពីសមត្ថកិច្ចបានឃាត់ខ្លួនពួកគេកាលពីថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកធ្វើការទាក់ទងនឹងវិស័យព័ត៌មាន ចាត់ទុកសកម្មភាពឃាត់ខ្លួននេះ ថា ជាការគំរាមកំហែងអ្នកសារព័ត៌មាន និងអំពាវនាវឲ្យមានការដោះលែងវិញជាបន្ទាន់។
អ្នកធ្វើការដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យព័ត៌មាន និងមន្រ្តីសិទ្ធិមនុស្ស ថ្លែងនៅថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកា ថា តុលាការឃាត់ខ្លួនអតីតអ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីពីរនាក់នេះ គឺជាសកម្មភាពផ្ទុយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពអ្នកសារព័ត៌មានដទៃទៀត នៅស្របពេលដែលស្ថានភាពនយោបាយកំពុងតែមានវិបត្តិនេះ។
មកទល់ពេលនេះ អតីតបុគ្គលិកអាស៊ីសេរី ២រូប គឺ លោក អ៊ួន ឈិន និង លោក យាង សុជាមេត្តា ត្រូវបានអាជ្ញាធរឃុំនៅស្នងការរាជធានីភ្នំពេញនៅឡើយ ក្រោយពីឃាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា នៅក្នុងបន្ទប់ជួលនៃសណ្ឋាគារ ម៉ារ៉ាឌី ស្ថិតក្នុងខណ្ឌមានជ័យ ជិតគល់ស្ទឹងមានជ័យ ក្រុងភ្នំពេញ។
នាយកវិទ្យាស្ថានកម្ពុជា សម្រាប់ការសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មាន លោក មឿន ឈានណារិទ្ធិ មានប្រសាសន៍ថា សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា ត្រូវបានធានាក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកតិកាសញ្ញា អនុសញ្ញាស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស។ លើសពីនេះទៀត លោកបញ្ជាក់ថា អតីតបុគ្គលិកអាស៊ីសេរីពីររូបនេះ ត្រូវបានឈប់ពីការងាររបស់ខ្លួនទៅហើយ ដូច្នេះសមត្ថកិច្ចឬតុលាការត្រូវតែដោះលែងពួកគាត់ឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ៖ «ដោយសារតែយើងអត់ដឹងថា តើការចាប់ខ្លួនពីរនាក់ហ្នឹង គឺជាការចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ឬក៏ជាការចាប់ខ្លួននៅក្នុងករណីណាមួយ។ បើសិនជាការចាប់ខ្លួននេះ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការបំពេញវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ខ្ញុំគិតថា វាជាការគំរាមកំហែងទៅលើសេរីភាព និងសិទ្ធិក្នុងការយកព័ត៌មាន ក៏ដូចជាអនុវត្តនូវវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង។ អ៊ីចឹង យើងសោកស្ដាយដែលមានការចាប់ខ្លួនបែបនេះ ហើយយើងសង្ឃឹមថា ដូចខ្ញុំលើកឡើងអ៊ីចឹង អាជ្ញាធរនឹងពិនិត្យឡើងវិញ ហើយអាចដោះលែងអ្នកសារព័ត៌មានទាំងពីរនាក់នោះមកវិញ»។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៤១ ចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួន សេរីភាពខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងបោះពុម្ពផ្សាយ សេរីភាពខាងការជួបជុំជាដើម។
មន្ត្រីអង្កេតផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៃសមាគមអាដហុក លោក ស៊ឹង សែនករុណា សម្ដែងការសោកស្ដាយចំពោះការឃាត់ខ្លួនអតីតអ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីទាំងពីររូបនេះ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើផ្អែកមើលរបាយការណ៍របស់មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌នូវចម្លើយរបស់លោក អ៊ួន ឈិន នោះ បញ្ជាក់ថា ពួកគាត់គ្មានទោសកំហុសអ្វីទេ ម្យ៉ាងទៀតពួកគាត់ក៏ក្លាយជាអតីតអ្នកយកព័ត៌មានអាស៊ីសេរីទៅហើយដែរ។
លោក អះអាងថា សមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនពួកគាត់នេះ គឺមានរឿងអ្វីអាថ៌កំបាំងទាក់ទងនឹងរឿងនយោបាយណាមួយច្រើនជាង៖ «ក្នុងនីតិវិធីឃាត់ខ្លួននេះ យើងឃើញហើយថា ជាធម្មតា យើងមើលទៅដែរ យើងមើលទៅឃើញ សមត្ថកិច្ច មានព្រះរាជអាជ្ញា មាននគរបាលយុត្តិធម៌ អីហ្នឹង បានចូលទៅក្នុងទីតាំងរបស់គាត់ ភ្លាមៗ ប៉ុន្តែ ក្នុងរូបភាពដែលយើង មិនបានដឹងថាតើពីដំបូងឡើយ ការចូលហ្នឹងគាត់មានដីកាឆែកឆេរត្រឹមត្រូវដែរឬទេ។ តាមផ្លូវច្បាប់ត្រូវមានដីកាឆែកឆេរ ឬក៏ការចុះផ្ទាល់ពីព្រះរាជអាជ្ញា អីជាដើម ប៉ុន្តែពីដំបូង យើងមិនដឹងថាតើមានបង្ហាញ មានដីកា ឬអត់ ឬក៏ព្រះរាជអាជ្ញាទៅដល់ឬអត់មុនសមត្ថកិច្ចចូលទៅដល់ក្នុងតំបន់ក្នុងទីតាំងឯកជនរបស់គេ។ បើសិនជាមិនមានដីកា ហើយមិនមានខាងស្ថាប័នអយ្យការចូលទៅទេ ហើយចូលទៅដោយតែអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ឬក៏នគរបាលយុត្តិធម៌មិនមានដីកា ហ្នឹងវាជារឿងមួយដែលខុសនីតិវិធីច្បាប់»។
អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនអ្នកទាំងពីរ ពុំបានប្រព្រឹត្តិបទល្មើសទេ ប្រាកដណាស់ពួកគេនឹងមានសេរីភាពដូចធម្មតាវិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ហាក់មិនប្រាកដទេថា ប្រសិនបើសមត្ថកិច្ចពិនិត្យទៅ មានបទល្មើសនោះ ពួកគេនឹងត្រូវប្រឈមចំពោះមុខច្បាប់បែបណា៖ «ខ្ញុំយល់ថាការពិតនៅតែជាការពិតទេ បើសិនណាជាលោកទាំងពីរនាក់ហ្នឹងមិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហា ចោទប្រកាន់ពីអាជ្ញាធរទេ ខ្ញុំយល់ថាអត់មានបញ្ហាទេ ប្រហែលជាត្រូវបានដោះលែងវិញ តែបើសិនណាជាគេរកឃើញឯកសារ ថាមានពិតជាផលិតឯកសារដើម្បីបញ្ជូនទៅក្រៅដោយខុសច្បាប់ អាហ្នឹងគឺថា គាត់ត្រូវទទួលខុសត្រូវក្នុងពិរុទ្ធភាពដែលបានប្រព្រឹត្តិហ្នឹងហើយ។ អាហ្នឹងយើងមានតែបញ្ហាប៉ុណ្ណឹងទេ»។
កាសែតក្នុងស្រុកបានស្រង់សម្ដីព្រះរាជអាជ្ញារងនៃតុលាការក្រុងភ្នំពេញ លោក អ៊ុំ សុភ័ក្រ ចុះផ្សាយថា គិតមកដល់ពេលនេះ គេនៅមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបាននៅឡើយទេ ដោយគ្រាន់តែដាក់ការសង្ស័យ។ ព្រះរាជអាជ្ញារងរូបនេះ ត្រូវបានកាសែតចុះផ្សាយថា រឿងដែលនៅមានមន្ទិលសង្ស័យថា គ្រាន់តែជួលស្ទូឌីយោថតសំឡេង ចាំបាច់អ្វីជួលបន្ទប់ដល់ជាង ២០០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ហើយនៅជាន់ទី៧ផង។
សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយចំនួនដែលស្និទ្ធនឹងរដ្ឋាភិបាលបានចុះផ្សាយចោទប្រកាន់ អតីតបុគ្គលិកអាស៊ីសេរីទាំងនេះថា លួចផលិតព័ត៌មាន ផ្ញើឲ្យវិទ្យុអាស៊ីសេរី ដែលមានការិយាល័យនៅរដ្ឋធានី វ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក។
ទាំងមន្រ្តីសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកធ្វើការទាក់ទងវិស័យព័ត៌មាន សម្ដែងការសោកស្ដាយចំពោះសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលលោកចាត់ទុកថាគ្មានវិជ្ជាជីវៈ ចុះផ្សាយវិនិច្ឆ័យព័ត៌មានចោទប្រកាន់អតីតបុគ្គលិកអាស៊ីសេរីបែបនេះ នៅមុនតុលាការចោទប្រកាន់នោះ។
លោក មឿន ឈានណារិទ្ធិ បញ្ជាក់ថា ជាធម្មតា នៅមុនការបោះឆ្នោតជិតមកដល់ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកសារព័ត៌មាន តែងតែកើតមានឡើង តែលោកសង្ឃឹមថា ស្ថានភាពរឹតត្បិតនេះ នឹងបន្ធូរឡើងវិញក្រោយពីការបោះឆ្នោត៖ «តាមពិតទៅសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅប្រទេសកម្ពុជាយើង គឺតាមយើងសង្កេត កន្លងមកគឺនៅមុនពេលបោះឆ្នោតគឺតែងតែមានភាពល្អក់កករខ្លះហើយយើងក៏សង្ឃឹមថា បន្ទាប់ពីបោះឆ្នោតហើយ ស្ថានភាពនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងហ្នឹងក៏ កាន់តែល្អប្រសើរឡើងវិញ ហើយដូចគ្នានេះដែរគឺយើងក៏សង្ឃឹមថា សេរីភាពសារព័ត៌មាន នឹងល្អប្រសើរឡើងវិញដែរបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះ»។
អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ អន្តរជាតិ បានថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាល ចំពោះការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន ពិសេសរដ្ឋាភិបាលបានបិទស្ថានីយវិទ្យុក្នុងស្រុកដែលផ្សាយបន្តវិទ្យុអាស៊ីសេរី និងវីអូអេ ជាង ៣០ស្ថានីយ បិទការសែតបរទេស ឌឹ ខេមបូឌ៊ា ដេលី (The Cambodia Daily) ការបិទអង្គការអន្តរជាតិ NDI និងការបង្ខំចិត្តបិទការិយាល័យរបស់វិទ្យុអាស៊ីសេរីនៅទីក្រុងភ្នំពេញជាដើម។
បើទោះជាបែបណា លោក អ៊ួន ឈិន បានបដិសេធនៅក្នុងកំណត់ហេតុ របស់សមត្ថកិច្ចកាលពីថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា នោះថា ការបង្កើតស្ទូឌីយោនេះឡើង គឺដើម្បីធ្វើ ថតសំឡេងច្រៀងការ៉ាអូខេជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងស៊ីឈ្នួលគេថតកម្រងអាពាពិពាហ៍ ប៉ុណ្ណោះ ពោលវាពុំមែនជាការលួចផលិតព័ត៌មាន បម្រើឲ្យស្ថាប័នអាស៊ីសេរីទៀតឡើយ។
មកទល់ល្ងាចថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកានេះ លោក អ៊ួន ឈិន និងលោក យាង សុជាមេត្តា ត្រូវបានក្រុមសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ននៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលក្រុងភ្នំពេញវិញភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីសមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនពួកគេមកពិនិត្យស្វែងរកភស្តុតាងសាជាថ្មីឡើងវិញ នៅក្នុងបន្ទប់ជួលនៃសណ្ឋាគារ ម៉ារ៉ាឌី កាលពីថ្ងៃទី១៥ វិច្ឆិកា ដដែលនេះ។ ក្រុមគ្រួសារកំពុងពឹងពាក់មេធាវី ដើម្បីសុំជួប និងការពារក្ដីចំពោះការឃាត់ខ្លួននេះ។ រីឯវិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទាន់ចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ពីករណីនេះនៅឡើយទេ រង់ចាំ និងតាមដានចំណាត់ការរបស់តុលាការ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។