ប្រជាពលរដ្ឋជាង ២០០នាក់ មកពីស្រុកចំនួនពីរក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានវិវាទដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ (Phnom Penh Sugar) ផលិតស្ករសរបស់ លោក លី យ៉ុងផាត់ បានទៅបាតុកម្មនៅខាងមុខធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត រ៉ូយ៉ាល់ (ANZ Royal) នៅផ្លូវក្រមួនស ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ផ្សារថ្មី១ ខណ្ឌដូនពេញ នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា។
បន្ទាប់ពីចំណាយពេលអស់ជាច្រើនម៉ោងតវ៉ា ពួកគាត់ក៏បាននាំគ្នាធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅវិញដោយពុំមានលទ្ធផល។
ពលរដ្ឋជាង ២០០នាក់ តំណាងឲ្យពលរដ្ឋ ១ពាន់គ្រួសារ នៅស្រុកថ្ពង និងស្រុកឱរ៉ាល់ នៃខេត្តកំពង់ស្ពឺ បាននាំគ្នាលើកបដាដែលសរសេរឲ្យធនាគារនេះ ទទួលខុសត្រូវចំពោះការបាត់បង់ដីធ្លីរបស់ពួកគាត់ និងយកលុយដុល្លារក្រដាសជ្រលក់ល័ក្តពណ៌ក្រហម បាចនៅខាងមុខធនាគារ ហើយយកដៃជ្រលក់ល័ក្តពណ៌ក្រហមតំណាងឲ្យឈាមនោះ ប៉ាតជញ្ជាំងធនាគារទៀត ដើម្បីទាមទារឲ្យតំណាងក្រុមហ៊ុននេះចេញមកដោះស្រាយការបាត់បង់ដីធ្លីរបស់ពួកគាត់ ដោយសារតែការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ ផលិតស្ករសរបស់ លោក លី យ៉ុងផាត់។
«សំឡេងស្រែករញ៉េរញ៉ៃ»
ល័ក្តពណ៌ក្រហមតំណាងឲ្យឈាម។ លុយប្រឡាក់ឈាម ដោយសារការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ ពាក់ព័ន្ធដីធ្លីរបស់ពួកគាត់យកដាំដើមអំពៅ ដើម្បីផលិតស្ករស ជាមូលហេតុដែលអ្នកភូមិមកតវ៉ាឲ្យតំណាងធនាគារនេះចេញមកចរចា នៅគ្រាដែលពួកគាត់មានភាពទាល់ច្រកគ្មានដំណោះស្រាយជាមួយក្រុមហ៊ុន។
ពលរដ្ឋទាំងនោះបានតវ៉ាឲ្យធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត រ៉ូយ៉ាល់ បង្វិលលុយការប្រាក់ចំណេញដែលបានផ្ដល់កម្ចីឲ្យក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើររបស់ លោក លី យ៉ុងផាត់ វិនិយោគផលិតស្ករស មកបែងចែកផ្ដល់សំណងចំពោះការបាត់បង់ដីធ្លីជូនពួកគាត់។
«សំឡេងពលរដ្ឋស្រែកតាមមេក្រូ»
នៅក្នុងការតវ៉ានេះ អ្នកតំណាងធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត រ៉ូយ៉ាល់ មិនបានចេញមកជួបពលរដ្ឋផ្ទាល់ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ធនាគារនេះបានចេញលិខិតឆ្លើយតបរបស់ខ្លួនចំនួនពីរទំព័រ ជូនមកសហគមន៍ ផ្ញើតាមប្រធានសន្តិសុខ ប្រគល់ជូនតំណាងពលរដ្ឋ ដែលមានហត្ថលេខាពីតំណាងធនាគារ លោក បេន វ៉លខើ (Ben Walker)។
លិខិតមានខ្លឹមសារថា ក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរលែងជាអតិថិជនរបស់ធនាគារតាំងពីខែកក្កដា មកម្ល៉េះ ព្រោះក្រុមហ៊ុននេះបានសងប្រាក់កម្ចីទាំងស្រុងរួចរាល់ហើយ។ ក្នុងលិខិតនោះ ក៏បានរៀបរាប់ពីកិច្ចស្វែងរកអន្តរាគមន៍ជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុន ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដីធ្លីជូនពលរដ្ឋ។
យ៉ាងណា ក្នុងលិខិតដដែលបញ្ជាក់ថា បញ្ហាចម្បងក្នុងវិវាទរបស់ពលរដ្ឋ គឺជាប់ទាក់ទងនឹងការងារដីធ្លី។ ចំពោះបញ្ហាទាំងនេះ មានតែក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ និងរាជរដ្ឋាភិបាលតែប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយបាន។ ធនាគារផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានតែទៅលើផ្នែកមួយសម្រាប់ការងារសាងសង់រោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះ។ ធនាគារមិនបានផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់ការទទួលបានដីសម្បទាន ឬសម្រាប់ការងារដំណាំចម្ការនោះទេ។
ទាក់ទងទៅនឹងការឆ្លើយតបរបស់ធនាគារដូច្នេះ តំណាងអ្នកភូមិនៅឃុំត្រពាំងជោរ ស្រុកឱរ៉ាល់ លោក ចេង សុភាព បានប្រតិកម្មថា ការឆ្លើយតបរបស់ធនាគារនៅពេលនេះ គឺជាការមិនគួរសម ហើយគ្មានន័យអ្វីសោះសម្រាប់ពួកគាត់៖ «បាទ! គាត់បានឆ្លើយថាគាត់បានផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ ឲ្យតែផ្នែកខាងសាងសង់រោងចក្រ គាត់មិនមែនផ្ដល់ប្រាក់សម្រាប់ឲ្យក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរហ្នឹង ទទួលបានដីសម្បទានទេ។ គាត់ឆ្លើយអ៊ីចេះទៅវិញ។ ពួកយើងនៅតែទាមទារ នៅតែបន្តការទាមទារ ប្រសិនបើគាត់នៅតែមិនទទួលខុសត្រូវ»។
ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ ប្រធានអង្គការសមធម៌កម្ពុជា លោក អៀង វុទ្ធី មានមតិថា បើពិនិត្យលើគោលការណ៍ច្បាប់ ធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត បានផ្ដល់ជាមធ្យោបាយដើម្បីមានការអភិវឌ្ឍ ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ ហើយទទួលបានផលចំណេញរាប់លានដុល្លារ លើការរកស៊ីរបស់ខ្លួន៖ «ហើយធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត នេះគឺជាធនាគារមួយដែលមានការប្ដេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ចំពោះការគោរពទៅដល់សិទ្ធិមនុស្ស ក៏ដូចជាការគោរពដល់បរិស្ថាន ជាដើម។ អ៊ីចឹង បើយើងក្រឡេកមើលស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន គឺមិនមានការគោរពទៅតាមអ្វីដែលខ្លួនបានប្ដេជ្ញានោះទេ។ បានន័យថា ប្រជាពលរដ្ឋបាត់បង់ដីធ្លី ព្រៃសហគមន៍របស់ពួកគាត់ត្រូវបានកាប់បំផ្លាញនោះ ជាទង្វើរំលោភច្បាប់ពីសំណាក់អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នោះ»។
គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចម្ការអំពៅរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក លី យ៉ុងផាត់ មានតម្លៃ ២២០លានដុល្លារអាមេរិក ដែលភាគច្រើនទទួលបានកម្ចីពីធនាគារ អេ.អិន.ហ្សិត រ៉ូយ៉ាល់។ លោក លី យ៉ុងផាត់ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានទទួលសិទ្ធិអនុញ្ញាតពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើការអភិវឌ្ឍដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដាំអំពៅចំនួន ៩ពាន់ហិកតារ នៅស្រុកថ្ពង ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាលពីឆ្នាំ២០១០។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុនភ្នំពេញស៊ូហ្គើរ ក៏បានទទួលដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចចំនួនជាង ៩ពាន់ហិកតារ នៅស្រុកឱរ៉ាល់ និងផ្ទៃដីអភិវឌ្ឍន៍សត្វព្រៃចំនួន ៤.៧០០ហិកតារបន្ថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះមានផ្ទៃដីសរុបចំនួន ២ម៉ឺន ៣ពាន់ហិកតារ ដែលជាទំហំលើសពីច្បាប់អនុញ្ញាត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។