មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​បក្ស​ប្រឆាំង​សម្លឹង​មើល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ឲ្យ​ជួយ​រក​យុត្តិធម៌

0:00 / 0:00

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ សម្លឹង​មើល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ (ICC) ដែល​ជា​ស្ថាប័ន​តុលាការ​មួយ​អា​ចរក​យុត្តិធម៌​ជូន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​ពលរដ្ឋ​ម្ចាស់​ឆ្នោត​ជាង ៣​លាន​នាក់ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្នែក​នយោបាយ​មក​លើ​បក្ស​ប្រឆាំង​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន។ អ្នក​ច្បាប់​យល់​ស្រប ថា​តុលាការអន្តរជាតិ​មាន​យុត្តាធិការ​លើ​រឿង​ក្តី​នៃ​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធ្ងន់ធ្ងរ កាលណា​តុលាការ​ជាតិ រង​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​ដែល​មិន​អាច​រក​យុត្តិធម៌​សង្គម​បាន។

​អនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក អេង ឆៃអ៊ាង ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​បទសម្ភាសន៍​ក្នុង​កម្មវិធី​ផ្សាយ​របស់​ទូរទស្សន៍​អាស៊ីសេរី កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​វិច្ឆិកា ថា តំណាងរាស្ត្រ និង​ថ្នាក់ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គ្រោង​នឹង​ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ថ្ងៃ​ស្អែក​នេះ​តទៅ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​ផែនការ​សកម្មភាព​លម្អិត​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។ ផែនការ​សកម្មភាព​នោះ ក៏​មាន​បញ្ចូល​នូវ​ការ​សិក្សា​អំពី​លទ្ធភាព​ផ្លូវ​ច្បាប់​ដើម្បី​រក​អន្តរាគមន៍​ពី​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ICC ក្នុង​រឿង​ធ្វើបាប​គណបក្ស​ប្រឆាំង​នេះ៖ «យើង​នឹង​សិក្សា​ជាមួយ​ច្បាប់ ជាពិសេស​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដើម្បី​ធ្វើ​កិច្ចការ​បន្ត​ទៅ​ទៀត»

​ការណ៍​ដែល​ត្រូវ​សម្លឹង​មើល​រហូតដល់​យន្តការ​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​បែប​នេះ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មើល​ឃើញ​អំពី​ភាព​គ្មាន​ឯករាជ្យ​របស់​តុលាការ​កម្ពុជា គ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់ ជាពិសេស​តុលាការ​កំពូល ដែល​សម្រេច​សេចក្ដី​ទៅ​តាម​ការ​ចង់​បាន​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៖ «អ៊‍ីចឹង​បាន​ន័យ​ថា តុលាការ​ហ្នឹង​លើ​គាត់​ទៅ​ហើយ! តុលាការ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ មិន​មែន​មាន​តែ​បី​ថ្នាក់​ទេ គឺ​មាន​ដល់​បួន​ថ្នាក់​ឯ​ណោះ ព្រោះ​មាន​សែន​កំពូល​មួយ​ទៀត។ បើ​សែន​កំពូល​ថា​ម៉េច គឺ​យ៉ាង​ហ្នឹង​ហើយ។ ទោះ​អ្នក​ច្បាប់​ពូកែ​ប៉ុណ្ណា​ក៏​អត់​ទៅ​រួច​ដែរ»

​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ ក៏​សម្លឹង​មើល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ​នេះ ថា​អាច​ពិនិត្យ​ករណី​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​កម្ពុជា បាន​ផង​ដែរ ជាពិសេស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្នែក​នយោបាយ​មក​លើ​សំឡេង​ប្រឆាំង។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​តំបន់​អាស៊ី​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក ប្រ៊ែដ អាដាម (Brad Adams) លើក​ឡើង​ថា ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បាត់បង់​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​រក​យុត្តិធម៌​ព្រហ្មទណ្ឌ​បែប​នេះ គឺ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​អាច​ជួយ​អន្តរាគមន៍៖ «មាន​មូលហេតុ​ជា​ច្រើន​ដែល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ICC អាច​ពិចារណា​រឿងក្តី​នៅ​កម្ពុជា។ ដូច​ដឹង​ស្រាប់​ហើយ លោក ហ៊ុន សែន ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​ក្នុង​អំពើ​ហិង្សា​លើ​អ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​ប្រឆាំង។ លោក ហ៊ុន សែន បណ្ដោយ​ឲ្យ​មាន​និទណ្ឌភាព និង​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស។ តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ អាច​កាត់​ទោស​មេដឹកនាំ​របប​មួយ ដូចជា​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​គ្មាន​ឆន្ទៈ ឬ​គ្មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ផ្ដន្ទាទោស​ជន​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ ដូច​អ្វី​ដែល​កើត​មាន​នៅ​កម្ពុជា ដូច​សព្វថ្ងៃ​នេះ!»

​មេធាវី​អន្តរជាតិ​ដែល​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ជំនួស​ជនរងគ្រោះ​ខ្មែរ និង​លោក​បណ្ឌិត កែម ឡី ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ ប្រាប់​អាស៊ីសេរី កាលពី​ដើម​ខែ​វិច្ឆិកា ថា​ការណ៍​ដែល​ក្រុម​អ្នក​មាន​អំណាច​ជិះជាន់​សង្កត់សង្កិន និង​ធ្វើ​បាប​អ្នកប្រឆាំង​ទោះ​ក្នុងតម្លៃ​ណា​ក៏ដោយ ដើម្បី​បន្ត​ក្រាញ​អំណាច​បែប​នេះ សុទ្ធតែជា​ធាតុ​ផ្សំ​បទល្មើស។

មេធាវី​ជនជាតិ​អង់គ្លេស លោក រីឆាត រ៉ូជើរ (Richard Rogers) លើក​ឡើង​ថា ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ​នេះ កំពុង​តែ​បង្កើន​សន្ទុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​រហូត​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​បណ្ដេញ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល បិទ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ និង​ចេតនា​រម្លាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង ដែល​ស្ដែង​ឲ្យ​ឃើញ​អំពី​គោលបំណង​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា តាម​បែប​ឯក​បក្ស និង​ផ្តាច់ការ​ដ៏​សាហាវ​បំផុត៖ «បទឧក្រិដ្ឋ​ជាច្រើន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បង្ក្រាប​បក្សប្រឆាំង​ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ គឺ​ជា​ធាតុ​ផ្សំ​នៃ​បទល្មើស​ក្នុង​ចំណាត់​ថ្នាក់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ។ បើ​យើង​ពិនិត្យមើល​បទឧក្រិដ្ឋ​ដែល​ផ្សំ​បញ្ចូល​គ្នា​តាំង​ពី​ការបណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ពី​លំនៅឋាន ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​លើ​អ្នក​ប្រឆាំង ការ​ធ្វើ​ឃាត​អ្នក​ដែល​ហ៊ាន​និយាយ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល និង​ការ​ចាប់​ខ្លួន និង​ដាក់​ពន្ធនាគារ​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង ដែល​ទាំង​អស់​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ប្រភេទ​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ។ ទាំង​នេះ​ឯង​ហើយ​ដែល​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ មាន​យុត្តាធិការ​លើ​អ្វី​ដែល​កំពុង​កើត​ឡើង​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា»

​ទោះ​ជា​យ៉ាងនេះ​ក្តី មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​យល់​ឃើញ​ថា អ្វី​ដែល​ជា​ចំណាត់ការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា មក​លើ​សំឡេង​ប្រឆាំង គឺ​ជា​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​កម្ពុជា។ មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន អះអាង​ការពារ​ចំណាត់​ការ​ទាំង​នេះ ថា​ជា​ការ​ត្រឹមត្រូវ និង​មិន​អាច​ឲ្យ​អន្តរជាតិ​មក​ជ្រៀតជ្រែក​បាន​ឡើយ។

​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរជាតិ ជា​តុលាការ​អចិន្ត្រៃយ៍​អន្តរជាតិ ដែល​មាន​សមត្ថកិច្ច​ស៊ើបអង្កេត និង​ផ្ដន្ទាទោស​អ្នក​ដែល​ជាប់​ចោទ​ពីបទ​ប្រព្រឹត្ត​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ រួម​មាន​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ។ ធាតុ​ផ្សំ​មួយ​ក្នុង​បទឧក្រិដ្ឋ​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ គឺ​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ផ្នែក​នយោបាយ ដូចជា​ការ​ធ្វើ​បាប​បក្ស​ប្រឆាំង​នេះ​ជាដើម៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។