សង្គម​ស៊ីវិល​បារម្ភ​ពី​ការ​តាក់​តែង​ច្បាប់​បំបិទ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ពេល​ឃោសនា​បោះឆ្នោត

0:00 / 0:00

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​តាម​ដាន​ជុំវិញ​ប្រព័ន្ធ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា ប្រតិកម្ម​លើ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្មី ត្រង់​ចំណុច​ហាម​ឃាត់​មិន​ឲ្យ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បញ្ចេញ​មតិ​យោបល់​រិះគន់​ប្រឆាំង​គោលនយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ក្នុង​ថ្ងៃ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត។ បញ្ហា​នេះ សង្គម​ស៊ីវិល​ចាត់​ទុក​ថា ជា​សេចក្ដី​ព្រាង​មួយ​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សេរីភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ធ្ងន់ធ្ងរ។

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​ពិភាក្សា​កែទម្រង់​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​របស់​ក្រុម​ការងារ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ និង គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន​នេះ ហាក់​ដូចជា​រុញ​ច្រាន​ស្ថានការណ៍​ប្រទេស​កម្ពុជា ឲ្យ​ដើរ​ថយ​ក្រោយ​ទៅ​វិញ។

ក្នុង​បទ​អន្តរាគមន៍​របស់​លោក គួយ ប៊ុនរឿន សហប្រធាន​នៃ​ក្រុម​ចរចា​មក​ពី​ខាង​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ឲ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២០ មករា ថា ថ្វី​បើ​កិច្ច​ពិគ្រោះ​យោបល់​លើ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់ គ.ជ.ប ថ្មី​នេះ កំពុង​តែ​ដំណើរ​ក៏​ដោយ ក៏ប៉ុន្តែ​ខ្លឹមសារ​ច្បាប់​ជា​ច្រើន គណបក្ស​នយោបាយ នៅ​មិន​ទាន់​រក​ចំណុច​រួម​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ។ បើ​តាម​លោក គួយ ប៊ុនរឿន ខ្លឹម​សារ​​ដែល​បន្ត​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​នៅ​ពេល​នេះ រួម​មាន ថ្ងៃ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត បញ្ជី​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត កម្រិត​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ តួនាទី​របស់​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ និង​មន្ត្រី​តុលាការ ជាពិសេស​នោះ ចុង​ក្រោយ គឺ​ខ្លឹមសារ​នៃ​​ច្បាប់​រឹតត្បិត​មិន​ឲ្យ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល រិះគន់​លើ​គោលនយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ក្នុង​ថ្ងៃ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត។

លោក ព្រាប កុល នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​តម្លាភាព​កម្ពុជា ចាត់​ទុក​ថា ការ​ហាម​ប្រាម​មិន​ឲ្យ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល រិះគន់​គោលនយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ក្នុង​ថ្ងៃ​ឃោសនា​​បោះ​ឆ្នោត គឺ​ជា​ការ​បង្រួម​សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ។ ថ្លែង​ក្នុង​វេទិកា​តុ​មូល​ស្ដីពី​ការ​ឃោសនា​បោះ​ឆ្នោត និង​អនុសាសន៍​នៅ​សណ្ឋាគារ អ៊ីមភឺរៀល (Imperial) លោក ព្រាប កុល និយាយ​ថា បើ​ធ្វើ​អ្នក​នយោបាយ ហើយ​ខ្លាច​ការ​រិះគន់ គួរ​ឈប់​ធ្វើ​នយោបាយ​ហើយ​ទៅ​ប្រកប​អាជីវកម្ម​វិញ​ល្អ​ជាង៖ «អ្នក​នយោបាយ​ណា​ដែល​រសើប​ខ្លាំង​មិន​អាច​ទទួល​យក​ការ​រិះគន់​ហ្នឹង​បាន​ទេ។ ខ្ញុំ​ថា​គួរ​តែ​កុំ​ធ្វើ​អ្នក​នយោបាយ»

ក្រុម​ការងារ​ចរចា​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំង​ពីរ​ឲ្យ​ដឹង​ថា កិច្ចការ​ដែល​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​មិន​អាច​រក​ចំណុច​រួម​បាន គឺ​ទុក​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​ចុង​ក្រោយ។

ពាក់ព័ន្ធ​រឿង​នេះ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ព្រមាន​កាល​ពី​ទី​១៩ មករា ថា បើ​ចំណុច​ណា​មួយ ក្រុម​ការងារ​ជំនាញ​នៅ​តែ​មិន​ចុះ​សម្រុង​នឹង​គ្នា​ទេ​ទុក​កិច្ចការ​នេះ​ឲ្យ​សភា​ជា​អ្នក​អនុម័ត​វិញ។ លោក​បន្ត​ថា លោក​លែង​ខ្វល់​រឿង​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​ថ្មី​នេះ​ហើយ៖ «មិន​ទាន់​កាន់​អំណាច​ផង គេ​ធ្វើ​ប៉ុណ្ណឹង​ទៅ​ហើយ ផ្ដាច់ការ​ប៉ុណ្ណឹង​ទៅ​ហើយ ទម្រាំ​តែ​កាន់​អំណាច​តើ​គេ​ធ្វើ​អី​ទៀត? សំឡេង​យើង​មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​សភា អត់​មាន​អី​ត្រូវ​ញ៉ាក។ អា​ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត​មិន​បោះ​ឆ្នោត អា​ណា​ធ្វើ​ទាន់​មិន​ទាន់​ក៏​ហី​ទៅ»

លោក គល់ បញ្ញា នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ខុមហ្វ្រែល (Comfrel) យល់​ឃើញ​ថា ការ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​ដែល​មាន​ផលប្រយោជន៍​រៀងៗ​ខ្លួន​នេះ នឹង​ពុំ​មែន​ជា​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើយ។ លោក​ថ្លែង​បន្ត​ថា ជា​គំរូ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ដែល​ប្រកាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ពេញលេញ ជា​មធ្យោបាយ​ការ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​នេះ គឺ​គេ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ឯករាជ្យ​បន្ថែម​ទៀត៖ «នៅ​​ប្រទេស​​ច្រើន​ណាស់​ដែល​ខ្ញុំ​មាន​ពិសោធន៍ ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ទៅ​ចូលរួម​សង្កេត​នឹង​គេ។ គេ​បង្កើត​គណៈកម្មការ​​ចម្រុះ​មួយ​ដែល​មាន​ភាគី​ច្រើន»

ថ្លែង​ក្នុង​វេទិកា​តុ​មូល​ដែល​រៀប​ចំ​ដោយ​សម្ព័ន្ធ​កំណែ​ទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត ឬ​ហៅ​កាត់​ថា អឺរ៉ា (ERA) លោក គួយ ប៊ុនរឿន អះអាង​ថា បើ​ទោះ​ភាគី​ចរចា​ទាំង​ពីរ​នៅ​បន្ត​ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​លើ​ខ្លឹមសារ​នៃ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ក៏​ដោយ ក៏​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់ គ.ជ.ប ថ្មី​នេះ និង​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​បោះឆ្នោត ​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​កិច្ច​ពិគ្រោះ​យោបល់​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ខែ​កុម្ភៈ ដែរ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។