មន្ត្រីអង្គការឃ្លាំមើលសេរីភាពពិភពលោក ថាការជួយជាគំនិត និង យុទ្ធសាស្ត្រ ឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមាន តាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និង យុត្តិធម៌ មិនមែនជាការប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនោះទេ។
នាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការការឃ្លាំមើលសេរីភាពពិភពលោក (Freedom House) លោកស្រី Jennifer Dunham លើកឡើងថា ជាទូទៅការផ្ដល់ដំបូន្មានស្ដីពីយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការប្រកួតប្រជែង ក្នុងការបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាការធម្មតាដែលគេអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសដែលវិវត្នទៅរកការប្រកាន់យករបបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស ដោយមិនត្រូវចាត់ទុក ថាជាការធ្វើវិទ្ធង្សនា ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលនោះទេ៖ "ការផ្ដល់ជាការប្រឹក្សាយោបល់ ផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីរៀបចំឲ្យមានការបោះឆ្នោតមួយដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និង យុត្តិធម៌ គឺជាអ្វីដែលជាគោលការណ៍រួមរបស់សាកលលោក។ ស្ថាប័នលើកស្ទួយប្រជាធិបតេយ្យណា ក៏គេធ្វើដូច្នេះដែរ មិនថាជួយអ្នកនៅស្រុកខ្មែរ ឬនៅប្រទេសដទៃនោះទេ។ សកម្មភាពបែបនេះ មិនមែនជាទង្វើប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល"។
ថ្មីៗនេះ លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានតុលាការ ចោទប្រកាន់ពីបទក្បត់ជាតិ និងសមគំនិតជាមួយបរទេស ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ដោយសារការថ្លែងសារជាសាធារណៈ ថាគាត់បានទទួលការប្រឹក្សាយោបល់ស្ដីពីយុទ្ធសាស្ត្រផ្លាស់ប្ដូរជាវិជ្ជមាន តាមរយៈកម្លាំងប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យដែលសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។
លោក ហ៊ុន សែន ដែលបន្ទរដោយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្នុងជួរកងទ័ព និងស្ថាប័នចំណុះឲ្យរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនទៀត បានថ្កោលទោសទង្វើបែបនេះជាសាធារណៈ ដោយកំណត់ថា ជាអំពើក្បត់ជាតិ និង ហៅលោក កឹម សុខា ថាជាជនក្បត់ជាតិរួចជាស្រេច បើទោះបីតុលាការ មិនទាន់ទាំងបើកសវនាការលើអង្គសេចក្ដីនៅឡើយ។ អ្នកច្បាប់ចាត់ទុក ការហៅជនសង្ស័យ ឬ ជនត្រូវចោទ ឬ ជនជាប់ចោទ ថាជាពិរុទ្ធជនគឺជាការរំលោភធ្ងន់ធ្ងរទៅលើគោលការណ៍សន្មតថា គ្មានទោស បើតុលាការមិនទាន់រកឃើញថាមានទោស។
លោកស្រី Jennifer Dunham មិនភ្ញាក់ផ្អើលទៅនឹងការបង្ក្រាបរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅលើសំឡេងបក្សប្រឆាំង និងសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា នៅកៀកជិតបោះឆ្នោតបែបនេះនោះទេ ព្រោះលោកស្រី សង្កេតឃើញ ថាការបង្ក្រាបបែបនេះ កើតឡើងជាប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលលោកស្រីភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង គឺការណ៍ដែលការបង្ក្រាបនេះ ធ្វើឡើងយ៉ាងសន្ធាប់ខ្លាំង និងធ្ងន់ធ្ងរជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ចំណាត់ការបែបនេះ លោកស្រី Jennifer Dunham អះអាងថា ច្បាស់ណាស់កម្ពុជា នឹងទទួលបានចំណាត់កាន់តែអាក្រក់ខ្លាំងផ្នែកសេរីភាព។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី លោកស្រីនៅតែមានសុទិដ្ឋិនិយមថាសហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែអាចជួយបាន៖ "បើគ្មានសហរដ្ឋអាមេរិកលូកដៃចូលជួយទេ អាចលំបាក។ អង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហគមន៍អឺរ៉ុប ក៏ចូលរួមជួយបានដែរ ប៉ុន្តែ អ្នកដែលមានឥទ្ធិពលផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការទូតខ្លាំង គឺសហរដ្ឋអាមេរិក"។
អាស៊ីសេរី មិនអាចសុំការបំភ្លឺពីមន្ត្រីនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជន លោក សុខ ឥសាន បានទេនៅពេលនេះ ដោយសារទូរស័ព្ទចូល គ្មានអ្នកទទួល។
ក្នុងស្ថានភាព ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងបង្កើនអរិយភាពជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិល បណ្ដាញផ្សព្វផ្សាយ និង គណបក្សប្រឆាំង លោកស្រី Jennifer Dunham អះអាង ថាអង្គការលោកស្រី នឹងមិនរួញរា ក្នុងការបន្តកិច្ចការរបស់ខ្លួន ដើម្បីជួយសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស និង អ្នកសារព័ត៌មាន ដើម្បីលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីឲ្យមានការបោះឆ្នោតមួយ ដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និង យុត្តិធម៌៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។