ជនជាតិដើមភាគតិចនៅខែត្រភាគឦសាន បានចាត់ទុកការកែប្រែច្បាប់ថ្មី ដែលមានមហិច្ឆតាចង់រំសាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាមូលហេតុនាំឲ្យកម្ពុជាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ហើយប្រទេសជិតខាង នឹងសើចចំអកកម្ពុជា។ ពួកគាត់សង្កត់ធ្ងន់ថា បើបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវរំលាយ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតក៏គួរតែរំលាយដែរ ហើយបក្សកាន់អំណាចចាំតែឈ្នះតែម្ដងទៅ ដើម្បីកុំឲ្យខាតបង់ថវិកាជាតិ ចំណាយលើដំណើរការបោះឆ្នោតឥតប្រយោជន៍។
ជនជាតិដើមភាគតិចនៅខែត្រភាគឦសានក្ដៅក្រហាយចំពោះការផែនការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ របស់បក្សកាន់អំណាចដែលពួកគាត់ចាត់ទុកថា ជាការក្រាញអំណាច និងប្លន់សំឡេងឆ្នោតពលរដ្ឋជិតកន្លះនគរ។ ការលើកឡើងនេះ ក្រោយពីសមាជិករដ្ឋសភារបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួន៦៧នាក់ បាននាំគ្នាកែប្រែច្បាប់បោះឆ្នោតចំនួន៤ យ៉ាងតក់ក្រហល់ ក្នុងបំណងយកអាសនៈតំណាងរាស្ត្ររបស់បក្សជំទាស់ ទៅចែកឲ្យក្រុមគណបក្សតូចៗគ្មានសំឡេងឆ្នោត។
ទីប្រឹក្សាបណ្ដាញសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចខែត្រមណ្ឌលគិរី លោក ក្រើង តុលា យល់ថា បើអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភាចំនួន ៥៥ ត្រូវបានបែងចែកឲ្យបក្សផ្សេងមែននោះ មានន័យថា សភាជាតិរបស់កម្ពុជា គឺជាសភាចោរដែលរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរ និងជាការប្លន់អំណាចផង។ លោកថា សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច កំពុងពិចារណាលើការចូលរួមបោះឆ្នោតជាតិ ឆ្នាំ ២០១៨ខាងមុខ ថាតើគួរបោះឆ្នោតឬយ៉ាងណា បើគេរំសាយបក្សជំទាស់មែននោះ។
ជនជាតិដើមភាគតិចគួយម្នាក់រស់នៅ ស្រុកថាឡាបរិវ៉ាត់ ខែត្រស្ទឹងត្រែង ថ្លែងសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ អំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាឡើងវិញ ចំពោះផែនការរំសាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចៀសវាងនាំឲ្យកម្ពុជាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងកាន់តែខ្លាំង ដែលនាំឲ្យខាតប្រយោជន៍ជាតិធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសប្រជិតខាងនឹងសើចសំអកកម្ពុជា។ លោកមើលឃើញថា អ្នកនយោបាយបច្ចុប្បន្នពុំសូវខ្វល់ខ្វាយរឿងដោះស្រាយវិបត្តិសង្គមជាតិនោះទេ ដូចជា ការថយចុះនៃទំហំព្រៃឈើនៅកម្ពុជា និងកសិផលគ្មានទីផ្សារជាដើម ពោលគឺឃើញតែអ្នកនយោបាយ ថ្លែងសារនយោបាយបំបែកបំបាក់ដៃគូគ្មានទីបញ្ចប់។
ចំណែកពលរដ្ឋរស់នៅក្រុងសែន មនោរម្យខែត្រមណ្ឌលគិរីថ្លែងសុំលាក់ឈ្មោះ ចាត់ទុកការរំលាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាអំពើល្មើសនឹងបន្ទូលរបស់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ដែលចង់ឲ្យកូនខ្មែរសាមគ្គីគ្នាកសាងប្រទេសជាតិ ចៀសវាងឈ្លោះទាស់ទែងបង្កើតឲ្យមានវិបត្តិផ្ទៃក្នុង ដែលនាំឲ្យកម្ពុជាជាន់ដានប្រវត្តិសាស្ត្រដដែលៗ។
មន្ត្រីសម្របសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (Adhoc) ខែត្រមណ្ឌលគិរី លោក សុក រដ្ឋា យល់ថា ការកែប្រែច្បាប់អាចធ្វើទៅបាន លុះត្រាតែច្បាប់នោះបម្រើប្រយោជន៍សង្គមជាតិ និងមានការចូលរួមពីបក្សជំទាស់ក្នុងរដ្ឋសភាពផង មិនមែនសម្រាប់ប្រយោជន៍បក្សនយោបាយណាមួយនោះទេ។ លោកបារម្ភថា ការកែប្រែច្បាប់ដោយតក់ក្រហល់ ដោយសំឡេងឯកបក្សក្នុងរដ្ឋសភា នឹងនាំឲ្យខាតប្រយោជន៍ពលរដ្ឋ និងប្រទេសជាតិធំសម្បើម។
កាលពីថ្ងៃទី១៦ តុលា តំណាងរាស្ត្របក្សកាន់អំណាចនាំគ្នាអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទដោយសំឡេង ៦៧ លើ៦៧ នូវច្បាប់វិសោធនកម្មចំនួន៤ គឺច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ ច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងព្រឹទ្ធសភា ច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី-ខែត្រ ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ និងច្បាប់ស្ដីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់។ ការអនុម័តច្បាប់នេះគឺនៅក្រោយពេលដែលក្រសួងមហាផ្ទៃដាក់បណ្ដឹងរំលាយ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិទៅតុលាការកំពូលតាមបណ្ដឹងរបស់ គណបក្សតូចៗចំនួនពីរដែលគ្មានអាសនៈនៅក្នុងសភា គឺគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច (FUNCINPEC) និងគណបក្សយុវជនកម្ពុជា ដោយចោទបក្សប្រឆាំងថា មានផែនការផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន។
នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា (ANSA) លោក សន ជ័យ យល់ថា ការកែប្រែច្បាប់ចំនួន ៤ ដែលរដ្ឋសភាបានអនុម័តថ្មីៗនេះ អាចនឹងប៉ះពាល់រយៈពេលវែង ភ្ជាប់នឹងឆន្ទៈ និងអារម្មណ៍របស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសគឺពាក់ព័ន្ធនឹងអនាគតមិនច្បាស់លាស់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។ លោកថា ជនជាតិដើមភាគតិចមានសិទ្ធិសេរីភាពយល់ដឹងពីទិដ្ឋភាពនយោបាយ និងមានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ជំទាស់ផែនការរំសាយបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ លោកចង់ឲ្យតំណាងរាស្ត្រ ដែលកែប្រែច្បាប់នេះពិចារណាឡើងវិញ ជាពិសេសស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងស្ថាប័នព្រះមហាក្សត្រក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់យកក្តីកង្វល់របស់ពលរដ្ឋពិនិត្យ និងពិចារណាឲ្យត្រឹមត្រូវ។
លោក សន ជ័យ បារម្ភថា ប្រសិនបើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវរំលាយកណ្ដាលទីមែននោះ គឺជារឿងមួយអាចប៉ះពាល់ដល់ភាពស្របច្បាប់របស់រដ្ឋាភិបាល ពោលគឺក្នុងប្រទេសលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺមិនអាចមានរដ្ឋាភិបាលឯកបក្សបានទេ។
ទោះយ៉ាងណា អ្នកឃ្លាំមើលនយោបាយ និងមន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលព្យាករថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលរំលាយគណបក្សប្រឆាំងមែននោះ ប្រទេសជាតិនឹងជ្រួលច្របល់ ហើយសហគមន៍អន្តរជាតិនឹងលែងទទួលស្គាល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ ដែលជាមូលហេតុនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកវិនិយោគទុនធំៗ ហើយប្រទេសមហាអំណាចនឹងពិចារណាដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចមកកម្ពុជា នឹងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ជីវភាពរស់នៅពលរដ្ឋ និងសង្គមជាតិ។ ចំណែកកៅអីរបស់កម្ពុជានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងប្រឈមការដកចេញបណ្ដោះអាសន្ន ហើយស្ថានទូតប្រទេសមួយចំនួននឹងដកចេញពីកម្ពុជា ដែលជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា នឹងកាន់តែធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។