មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា អះអាងថា កម្ពុជា ជារដ្ឋឯករាជ្យ មិនអាចទទួលយកសំណើរបស់តំណាងរាស្ត្រសហព័ន្ធសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងភ្នំពេញ គោរពគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមរយៈការបោះឆ្នោតប្រកបដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ ដោយមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។
តំណាងរាស្ត្រ និងជាអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន បានច្រានចោលលិខិតរបស់លោក អេដ រ៉យ (Ed Royce) ប្រធានគណៈកម្មាធិការទទួលបន្ទុកកិច្ចការបរទេសនៃរដ្ឋសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន បើកផ្លូវឲ្យលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា ចូលរួមដំណើរការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងគ្មានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកនយោបាយ។
មន្ត្រីនាំពាក្យបក្សកាន់អំណាចរូបនេះអះអាងថា កម្ពុជាជារដ្ឋឯករាជ្យ ហើយថា លិខិតរបស់លោក អេដ រ៉យ គ្មានឥទ្ធិពលអ្វីលើនីតិរដ្ឋរបស់កម្ពុជា នោះទេ។ លោកបន្តថា ពលរដ្ឋខ្មែរជាង ១៥លាននាក់ នៅតែអាចចូលរួមការបោះឆ្នោតតាមធម្មតា បើទោះបីជាគ្មានវត្តមានលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា ក៏ដោយ៖ «ទោះបីជាលោក សម រង្ស៊ី គ្មានវត្តមាន ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា រឿងលោក សម រង្ស៊ី ជារឿងបុគ្គលសុទ្ធសាធដែលគាត់ប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ហើយត្រូវប្រឈមចំពោះមុខច្បាប់។ បរទេសខ្លះហ្នឹងគួរតែយល់បញ្ហាពិតនៅកម្ពុជា យ៉ាងម៉េច ហើយកុំយកមនុស្សម្នាក់ដែលមានទោសហើយ មានសាលក្រមស្ថាពររបស់តុលាការហើយ ហើយមកចង់ស្ទូចស្ទង់ហ្នឹង តើវាមានប្រយោជន៍អីខ្លះ?»។
ប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចការបរទេសនៃសភាតំណាងរាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក លោក អេដ រ៉យ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៧ ខែកញ្ញា បានផ្ញើលិខិតទៅកាន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ព្រមានថា ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងគ្មានការចូលរួមដោយសេរីពីថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទេ នោះដំណើរការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខក៏មិនសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ដែរ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងមិនអាចទទួលយកបានទេចំពោះលទ្ធផលពីការបោះឆ្នោតនោះ។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក សុខ ឥសាន បញ្ជាក់ជំហរថា ការលើកលែងទោសឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ដើម្បីបានចូលរួមការបោះឆ្នោតលើកនេះ នឹងមិនអាចធ្វើទៅបានទេ លុះត្រាតែមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងរូបនោះចូលខ្លួនទទួលទោសតាមផ្លូវច្បាប់ជាមុនសិន៖ «បើនិយាយពី សម រង្ស៊ី ឲ្យចូលស្រុកវិញ គឺមិនអាចទៅរួចជាដាច់ខាត។ រឿងរបស់គាត់គឺជារឿងបរិហាកេរ្តិ៍លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង ដល់គេប្ដឹងទៅ ត្រូវតុលាការកាត់ទោស អ៊ីចឹងហើយឲ្យយើងថាម៉េច?»។
ប៉ុន្តែលិខិតរបស់លោក អេដ រ៉យ បញ្ជាក់ទៀតថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ មកលើថា្នក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដូចជាករណីលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា គឺជាការបំផ្លាញទាំងស្រុងដល់ភាពស្របច្បាប់នៃដំណើរការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ ហើយថា ការបន្តចោទប្រកាន់ខាងផ្លូវច្បាប់មកលើប្រធាន និងអនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាហេតុផលនយោបាយតែម្យ៉ាងប៉ុណ្ណោះ។
លោក អេដ រ៉យ បានសម្តែងក្ដីបារម្ភថា ចាប់តាំងពីក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ មក សហរដ្ឋអាមេរិកសង្កេតឃើញមានការប្រើអំពើហិង្សា និងការចាប់ខ្លួនសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងសកម្មជននយោបាយ។ ជាក់ស្ដែងដូចករណីវាយប្រហារលើតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក ញ៉យ ចំរើន ដែលជាពលរដ្ឋអាមេរិកាំង និងលោក គង់ សភា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ និងការបាញ់សម្លាប់អ្នកវិភាគស្ថានការណ៍នយោបាយ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ។
លោកបន្តទៀតថា ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើប្រជាពលរដ្ឋ មានន័យថា លោក ហ៊ុន សែន កំពុងបដិសេធសំឡេងគាំទ្ររបស់ពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ ហើយថា ដើម្បីឲ្យដំណើរការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូនទៅបាន លុះត្រាតែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវឈប់យាយីមកលើលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា និងមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងដទៃទៀត។
កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ក៏សម្ដែងការព្រួយបារម្ភចំពោះបរិយាកាសបំភិតបំភ័យទាំងឡាយដែលកំពុងមានសន្ទុះកាន់តែខ្លាំងឡើងទៅលើអ្នកនយោបាយ អ្នកគាំទ្របក្សប្រឆាំង សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី។ អង្គការសហប្រជាជាតិជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន ចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប ជាពិសេសគូបដិបក្ខនយោបាយដែលលេចធ្លោ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។