អ្នកឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គម បង្ហាញការព្រួយបារម្ភជាថ្មីទៀត ចំពោះបទល្មើសគ្រឿងញៀន ដែលកំពុងធ្វើចរាចរនៅទូទាំងប្រទេស អាចមានសញ្ញាកើនខ្ពស់ ព្រោះសង្កេតឃើញថា រាល់ថ្ងៃនេះ សមត្ថកិច្ចជំនាញស្ទើរទូទាំង ២៥រាជធានីខេត្ត បង្ក្រាប និងចាប់បានជនសង្ស័យពាក់ព័ន្ធបទល្មើសគ្រឿងញៀនស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃ បញ្ជូនទៅកាន់តុលាការផ្ដន្ទាទោស។
អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមបានចាត់ទុក សកម្មភាពចុះបង្ក្រាប ឬចាប់បានបទល្មើសគ្រឿងញៀន មានចំនួនច្រើនករណី ស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃ របស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ច នៅតាមរាជធានី-ខេត្តមួយចំនួនមាន៖ រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្ដាល ស្វាយរៀង បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង តាកែវ កោះកុង ព្រះសីហនុ និងខេត្តកំពត ជាដើម គឺមិនមែនមានន័យថា បទល្មើសគ្រឿងញៀនបានថយចុះទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញបទល្មើសនេះ បានកើនច្រើនទៅវិញទេ ទើបសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបមិនអស់បែបនេះ។
អ្នកស្រី ជៀប សុធារី អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (Adhoc) ខេត្តព្រះសីហនុ បានគាំទ្រសកម្មភាពចុះស្រាវជ្រាវ ឈានទៅបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនរបស់សមត្ថកិច្ចជំនាញប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ថាមានសកម្មភាពវិជ្ជមានច្រើន និងបាននាំខ្លួនជនសង្ស័យ បទល្មើសគ្រឿងញៀន បានជាច្រើនករណី បញ្ជូនទៅកាន់តុលាការផ្ដន្ទាទោស។ ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមគ្នានេះ អ្នកស្រីសង្កេតឃើញថា បទល្មើសគ្រឿងញៀននៅកម្ពុជា ហាក់មិនទាន់មានសញ្ញាថយចុះទេ ព្រោះតាមការពិនិត្យជាក់ស្ដែង បញ្ហាគ្រឿងញៀននេះ សមត្ថកិច្ចជំនាញ នៅតាមរាជធានី-ខេត្តនានា ទូទាំងប្រទេស បានចុះបង្ក្រាប និងចាប់បានជនសង្ស័យស្ទើរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
ចំណែក អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (Licadho) ប្រចាំខេត្តកោះកុង លោក អ៊ិន គង់ជិត ស្នើដល់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ និងកងរាជអាវុធហត្ថជាដើម ត្រូវចុះស្រាវជ្រាវបទល្មើសគ្រឿងញៀន នៅតាមច្រកព្រំដែន និងចាប់ខ្លួនមេក្លោងផលិត ឬនាំចូលគ្រឿងញៀន យកទៅផ្ដន្ទាទោសឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ ទើបបទល្មើសនេះអាចថយចុះ។
លោកបន្តថា សកម្មភាពចុះបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនរបស់សមត្ថកិច្ចជំនាញ នៅតាមរាជធានី-ខេត្តរាល់ថ្ងៃនេះ គឺចាប់បានតែជនរងគ្រោះ ជាអ្នកចែកចាយ និងសេពគ្រឿងញៀនទេ ប៉ុន្តែមេក្លោងធំផលិត និងនាំគ្រឿងញៀនចូលមកកម្ពុជា សមត្ថកិច្ចចាប់មិនបានបញ្ជូនទៅកាន់តុលាការនោះទេ៖ «កន្លែងច្រកទ្វារអន្តរជាតិនីមួយៗ គឺមានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចច្រើនស្អែកស្កះ រួមមានមន្ត្រីស្ថាប័នគយ និងរដ្ឋាករ មន្ត្រីកាំកុងត្រូល និងសមត្ថកិច្ចនគរបាលបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនផ្សេងៗ បានឈរជើងប្រចាំការ នៅតាមច្រកព្រំដែនទាំងនោះ។ អ៊ីចឹងហើយ តើសមត្ថកិច្ចទាំងនោះ បានខិតខំប្រឹងប្រែង ពិនិត្យទៅលើការធ្វើចរាចរ នៃគ្រឿងញៀនហ្នឹងដែរឬទេ ព្រោះនៅពេលដែលទំនិញផ្សេងៗនាំចូលតាមច្រកព្រំដែនយើងឃើញថា សមត្ថកិច្ច ស្ថាប័នគយជាអ្នកឆែកឆេរ ឬជាអ្នកត្រួតពិនិត្យ ហើយសមត្ថកិច្ចកាំកុងត្រូល ក៏បានត្រួតពិនិត្យទៅលើអាហារ ឬមុខទំនិញនាំចូលទាំងអស់នោះដែរ ដើម្បីឲ្យដឹងថា តើទំនិញនាំចូលទាំងអស់ហ្នឹង វាមានគុណភាព ឬយ៉ាងម៉េច ?»។
កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា កម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តស្វាយរៀង បានឃាត់ខ្លួនជនជាតិវៀតណាមចំនួន ៥នាក់ និងជនជាតិខ្មែរម្នាក់ ដោយដកហូតបានថ្នាំញៀនជាង ៤គីឡូក្រាម និងវត្ថុតាងមួយចំនួនទៀត បញ្ជូនទៅកាន់តុលាការផ្ដន្ទាទោស។
មេបញ្ជាការរងកងរាជអាវុធហត្ថ ខេត្តស្វាយរៀង លោក ស្រី វុត្ថា បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ជនសង្ស័យទាំង ៦នាក់ ដែលជាមុខសញ្ញារក្សាសារធាតុញៀន និងជួញដូរគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់នេះ សមត្ថកិច្ចខេត្តស្វាយរៀង បានសហការជាមួយកម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ ចុះបង្ក្រាបពេលធ្វើសកម្មភាព នៅសង្កាត់បាវិត ក្រុងបាវិត និងនៅសង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ។
ដោយឡែក កម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថ ខេត្តតាកែវ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ក៏បានចុះបង្ក្រាបមុខសញ្ញាចែកចាយ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនបានចំនួន ៤ករណីផ្សេងគ្នា ដោយឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ ៩នាក់ ដើម្បីកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅកាន់តុលាផ្ដន្ទាទោស។
លោក ង៉ែត ចាន់ធី មេបញ្ជាការរងកងរាជអាវុធហត្ថ ខេត្តតាកែវ ឲ្យដឹងថា សកម្មភាពចុះបង្ក្រាបអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនទាំង ៤ករណីនេះ ជនសង្ស័យបានធ្វើសកម្មភាព នៅស្រុកត្រាំកក់ ២ករណី ក្រុងដូនកែវ ១ករណី និងស្រុកទ្រាំង ១ករណី ឃាត់ខ្លួនមនុស្ស ៩នាក់ ដកហូតគ្រឿងញៀនប្រភេទម៉ាទឹកកក ៤.១៤ក្រាម និងសម្ភារៈមួយចំនួនទៀត។
ងាកមកខេត្តព្រះសីហនុ ឯណោះវិញ លោក ហេង ប៊ុនទី មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តព្រះសីហនុ អះអាងអោយអ្នកកាសែតដឹងថា កម្លាំងជំនាញប្រឆាំងបទល្មើសគ្រឿងញៀន បានបន្តចុះស្រាវជ្រាវបទល្មើសគ្រឿងញៀននេះ ដោយយកចិត្តទុកដាក់ ទាំងទីប្រជុំជន រហូតដល់ទីជនបទជាប្រចាំ ក្នុងគោលដៅលុបបំបាត់បទល្មើសនេះឲ្យថយចុះ។
យ៉ាងនេះក្ដី អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមចាត់ទុកថា ការចាប់បានបទល្មើសគ្រឿងញៀនជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងច្រើនករណី នៅតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗ គឺជាសញ្ញាព្រួយបារម្ភពីការរីករាលដាល នៃការធ្វើចរាចរគ្រឿងញៀន មានសញ្ញាកើនខ្ពស់នៅកម្ពុជាទៅវិញទេ ដែលសមត្ថកិច្ចត្រូវតាមរកមេខ្លោងនៃការជួញដូរ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។