ជំងឺ​ផ្ដាសាយ​ជ្រូក​និង​វិធានការ​ទប់​ស្កាត់

នាទី​កសិកម្ម​របស់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ថ្ងៃ​នេះ សូម​ណែ​នាំ​ឲ្យ​ស្គាល់​ជំងឺ​ផ្តាសាយ AH1N1 (អេ.​អេច្ឆ.​មួយ.​អិន.​មួយ) ឬ ផ្តាសាយ​ជ្រូក និង​កសិដ្ឋាន​មួយ ដែល​ម្ចាស់​មិន​បារម្ភ​ថា​ជ្រូក​ចិញ្ចឹម​របស់​ខ្លួន​នឹង​ឆ្លង​ជំងឺ​នេះ។

0:00 / 0:00

ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ជ្រូក​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​ណាស់ ព្រោះ​ជា​មេរោគ​ដែល​កើត​ពី​ការ​បង្កាត់​ច្រើន​អនុ​ប្រភេទ។

អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ការពារ​និង​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​ឆ្លង​របស់​អាមេរិក បាន​រក​ឃើញ​នូវ​ពូជ​គ្រុន​ផ្តាសាយ ដែល​គេ​មិន​ដែល​ស្គាល់​ពី​មុន ដែល​ជា​ពូជ​រួម​ផ្សំ​វីរុស​ជ្រូក វីរុស​មនុស្ស និង​វីរុស​បក្សី​ផង ដែល​តាម​ក្បួន​វិទ្យាសាស្ត្រ​គេ​ហៅ​ថា អនុ​ប្រភេទ AH1N1 ហើយ​ដើម្បី​ឲ្យ​ងាយ​​​ហៅ គេ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ជំងឺ​នេះ​ថា​ផ្តាសាយ​ជ្រូក។ ដែល​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ គឺ​មេរោគ​អនុ​ប្រភេទ AH1N1នេះ អាច​ឆ្លង​ពី​សត្វ​ជ្រូក​ទៅ​មនុស្ស និង​ពី​មនុស្ស​ទៅ​មនុស្ស​បាន ហើយ​បើ​យោង​តាម​ស្ថិតិ​ពី​ក្រុង​ម៉ិចស៊ិកូ ទី​ដែល​ជំងឺ​នេះ​ផ្ទុះ​ចេញ​មុន​គេ ចាប់​ពី​ខែ​មីនា-​មេសា​មក​នោះ ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​ស្លាប់​ដោយសារ​ផ្តាសាយ​នេះ មិន​មែន​កូន​ក្មេង​និង​មនុស្ស​ចាស់​ដូច​គ្រុន​ផ្តាសាយ​ធម្មតា​នោះ​ឡើយ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​សិប​នាក់​ដែល​ស្លាប់​នៅ​ក្រុង​ម៉ិចស៊ិកូ គឺ​ជា​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ ដែល​មាន​សុខភាព​រឹង​មាំ។

តើ​ការ​រាត​ត្បាត​នៃ​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ជ្រូក​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មាន​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​អ្នក​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា យ៉ាង​ណា​ខ្លះ? ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ផលិតកម្ម​និង​បសុ​ព្យាបាល​នៃ​ក្រសួង​កសិកម្ម លោក កៅ ផល បាន​បញ្ជាក់​ថា រហូត​មក​ទល់​នឹង​ចុង​ខែ​មេសា កន្លង​ទៅ​ថ្មីៗ​នេះ នៅ​កម្ពុជា ពុំ​ទាន់​មាន​ការ​ផ្ទុះ​គ្រុន​ផ្តាសាយ​ជ្រូក​នៅ​ឡើយ​ទេ។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី លោក កៅ ផល ក៏​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តាម​ដាន​សុខភាព​សត្វ​ជ្រូក ទាំង​នាំ​ចូល​ទាំង​នៅ​តាម​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​តូច​ធំ ៖ «ត្រួត​ពិនិត្យ​ប្រភព​ចលនា​ជ្រូក​ក្នុង​ស្រុក និង​ជ្រូក​នាំ​មក​ពី​បរទេស​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់​ចត់។ ពិនិត្យ​អនាម័យ​សត្វ​និង​ផលិតផល​មាន​ដើម​កំណើត​ពី​សត្វ ត្រូវ​តែ​មាន​វិញ្ញាបនបត្រ​អនាម័យ​បសុ​ពេទ្យ​ទាំង​អស់ ដើម្បី​យើង​កំណត់​សម្គាល់​ថា ជ្រូក​ចេញ​ពី​ប្រភព​កន្លែង​ណា ហើយ​យក​មក​ដាក់​កន្លែង​ណា ហើយ​កន្លែង​នោះ​មាន​កើត​បញ្ហា​ដែរ ឬ​ទេ? ហើយ​មួយ​ទៀត​យើង​ពង្រឹង​នូវ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ»

ការ​ហៅ​ជំងឺ​ឆ្លង​នេះ​ថា​ជា​ផ្តាសាយ​ជ្រូក បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ចំណូល​របស់​កសិករ​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក ព្រោះ​មាន​អតិថិជន​ជាច្រើន​យល់​ច្រឡំ​ថា បរិភោគ​សាច់​ជ្រូក​ហើយ​អាច​ឆ្លង​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ជ្រូក។

តាម​ពិត​ទៅ​អ្នក​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ដែល​កំពុង​ឈឺ ឬ​បាន​ស្លាប់​ទៅ​ហើយ​នោះ ពុំ​មាន​នរណា​បាន​ប៉ះ​ពាល់​នឹង​សត្វ​ជ្រូក​ផង​ទេ គឺ​ឆ្លង​ពី​អ្នក​ដែល​មាន​ជំងឺ​ដូច​គ្នា ដោយ​ត្រូវ​ក្អក​ដាក់ ឬ​ប៉ះ​ពាល់​ដៃ​ជើង​ខ្លួន​ប្រាណ​អ្នក​ជំងឺ​ជាដើម។

ការ​យល់​ច្រឡំ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប សម្រេច​ឲ្យ​យក​សត្វ​ជ្រូក​ទាំង​អស់​ក្នុង​ប្រទេស​​ដែល​មាន​ចំនួន​ប្រមាណ​ជា ៣០​ម៉ឺន​ក្បាល​នោះ យក​ទៅ​កម្ទេច​ចោល ធ្វើ​ឲ្យ​កសិករ​អ្នក​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​ក្តៅ​ក្រហាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប ជា​ប្រទេស​កាន់​សាសនា​អ៊ិស្លាម ដែល​មិន​និយម​ជ្រូក​ក៏​ពិត​មែន តែ​ក៏​មាន​អ្នក​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត​រស់​នៅ​ជាមួយ​ផង​ដែរ ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ពួក​កុបត៍ រី​ឯ​ជ្រូក​ដែល​ប្រជាជន​អេហ្ស៊ីប​ចិញ្ចឹម គឺ​សម្រាប់​លក់​ឲ្យ​ពួក​កុបត៍ នេះ​ឯង។

អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​ថ្មីៗ​នេះ បាន​កំណត់​ឲ្យ​ហៅ​ជំងឺ​នេះ​ថា ផ្តាសាយ AH1N1 ហើយ​មាន​អ្នក​ខ្លះ​នាំ​គ្នា​ហៅ​ថា ផ្ដាសាយ​ម៉ិចស៊ិក, ផ្តាសាយ​ម៉ិចស៊ិកាំង ឬ ផ្តាសាយ​ម៉ិចស៊ិកូ ជា​ដើម។

នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក អ្នក​ផលិត​ជ្រូក​នានា បាន​បង្កើន​សេចក្តី​ព្យាយាម​ក្នុង​ការ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា កសិដ្ឋាន​របស់​គេ​ស្អាត​ស្អំ​ដោយ​ជំរុញ​ឲ្យ​កសិករ​លាង​សម្អាត​ដៃ​កាន់​តែ​ញឹក​ញយ​ដង ហាម​មិន​ឲ្យ​មាន​អ្នក​ក្រៅ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​កសិដ្ឋាន ឲ្យ​ពាក់​អាវ​វែង​គ្រប​ពី​ក្រៅ​សម្លៀក​បំពាក់ ពេល​ចូល​ទៅ​ជិត​សត្វ​ចិញ្ចឹម ដាក់​សំណាញ់​ការពារ​មិន​ឲ្យ​សត្វ​ចាប និង​សត្វ​ស្លាប​ផ្សេងៗ ចូល​ទៅ​លាយ​ឡំ​ក្នុង​ទ្រុង​ជ្រូក និង​ដាក់​ជ្រូក​ដែល​មក​ពី​ទី​ដទៃ​ឲ្យ​នៅ​ដាច់​ពី​គ្នា​។ល។

មាន​កសិដ្ឋាន​មួយ​នៅ​ស្រុក​អេថេនស៍ រដ្ឋ​មេន សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ម្ចាស់​មិន​ខ្លាច​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ជ្រូក​ឬ ផ្តាសាយ AH1N1 នេះ​សោះ តើ​មក​ពី​អ្វី?

អ្នកស្រី Costa និង​ប្តី ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​យក​សាច់​លក់ ១២​ឆ្នាំ​ហើយ មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ឡើយ។ អ្នកស្រី​បាន​ប្រាប់​ថា អ្នកស្រី​ធុញ​ទ្រាន់​នឹង​ការ​ឃោសនា​បំភ័យ​អំពី​ជំងឺ​ផ្តាសាយ​ជ្រូក​នេះ​ណាស់ ៖ "ជ្រូក​មាន​ឈ្មោះ​អាក្រក់ ថា​ជា​សត្វ​មាន​ក្លិន​ស្អុយ​និង​ស្មោក​គ្រោក តែ​មិន​មែន​ជ្រូក​ទេ​ដែល​កខ្វក់​នោះ សូម​ជឿ​ខ្ញុំ​ចុះ គឺ​កសិករ​ទេ​ដែល​កខ្វក់។ នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​ហេតុផល​មួយ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មនុស្ស​យើង​នាំ​គ្នា​និយាយ​ថា ជ្រូក​គឺ​ជា​សត្វ​កខ្វក់​នោះ។ តើ​យើង​គួរ​បារម្ភ​ពី​រឿង​នេះ​ទេ? ចម្លើយ​គឺ​ទេ"

ហើតុ​អ្វី​បាន​ជា​មិន​បារម្ភ? អ្នកស្រី​អធិប្បាយ​ថា កត្តា​សំខាន់​បំផុត​គឺ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​រក្សា​កសិដ្ឋាន​ឲ្យ​ស្អាត​ជានិច្ច។ នេះ​គឺ​ជា​វិធី​សំខាន់​សម្រាប់​ការពារ​ជ្រូក និង​គ្រួសារ​របស់​អ្នកស្រី​ពី​ផ្តាសាយ ឬ​ពី​មេរោគ​ណាៗ​ទាំង​អស់។

អ្នកស្រី Costa អធិប្បាយ​ដូច្នេះ ៖ "លក្ខខណ្ឌ​មិន​ល្អ កសិដ្ឋាន​មិន​អំណោយ​ផល ស្ថានការណ៍​តឹងតែង​ទាំង​អស់​នេះ​ហើយ ដែល​ជា​កត្តា​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​បាន​នោះ។ សត្វ​ជ្រូក​មាន​សុខភាព​ល្អ​ណាស់ បើ​សិន​ជា​យើង​រក្សា​ភាព​ស្អាត គឺ​ថា​យើង​នឹង​មិន​មាន​បញ្ហា​ឡើយ"

អ្នកស្រី Costa ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​ដោយ​បណ្តោយ​ឲ្យ​វា​រក​ស៊ី​នៅ​ទីវាល​ស្មៅ​តាម​ធម្មជាតិ ដោយ​អ្នកស្រី​ធ្វើ​ជា​ក្រោល​មាន​ទំហំ​ធំ​ទូលំ​ទូលាយ​ទុក​ឲ្យ​ជ្រូក​បណ្តើរ​កូន​បាន​ដោយ​សេរី។

សួរ​ថា​តើ​អ្នកស្រី​ខ្លាច​ឆ្លង​ជំងឺ​នេះ​ទេ? អ្នកស្រី​ថា​ពុំ​បារម្ភ​ខ្លាច​ជ្រូក​របស់​អ្នក​ស្រី​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកស្រី​ឆ្លង​ជំងឺ​នោះ​ទាល់​តែ​សោះ ៖ "មែន​ទែន​ទៅ​ខ្ញុំ​បារម្ភ​ខ្លាច​ឆ្លង​ជំងឺ​ពី​មនុស្ស​ទៅ​ក្រៅ​កសិដ្ឋាន​ទៅ​វិញ​ទេ ដូច​ជា​ទៅ​ផ្សារ ហើយ​ឆ្លង​មេរោគ​ពី​មនុស្ស​ដែល​ឈឺ​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ"