អាកាសធាតុឡើងកម្ដៅខ្លាំង ដំណាំស្រូវនៅក្នុងតំបន់ដីល្បាយខ្សាច់ ឬហៅថា ដីព្រៃខ្មែរ ក្តៅស្ងួត ហើយពេលភ្លៀងធ្លាក់មិនជោកជាំបណ្ដាលឲ្យសំណាប និងសន្ទូងរលួយគល់និងបណ្ដូល មិនអាចជួយសង្គ្រោះបាន ក្រៅពីភ្ជួរសាបគ្រាប់ពូជជាថ្មី។
បញ្ហាដូចគ្នានេះដែរ មន្ត្រីកសិកម្មស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ឲ្យដឹងថា ដំណាំស្រូវវស្សាគឺសំណាបបានរលួយគល់ងាប់បណ្តើរៗ អស់ទំហំដី ១៤១ហិកតារ និងសន្ទូងជាង ៣០០ហិកតារទៀត ប៉ះពាល់ធ្ងន់ពីគ្រោះរាំងស្ងួត។
មន្ត្រីកសិកម្មខេត្តតាកែវ ចុះពិនិត្យភ្លាមៗនៅតំបន់ ធ្វើស្រែវស្សា ដែលមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា សំណាបនិងសន្ទូងបានក្រហមស្លឹក ហើយរលួយគល់និងបណ្ដូល ងាប់បណ្តើរៗ មិនអាចជួយសង្គ្រោះបាន។
អនុប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តតាកែវ អ្នកស្រី ង៉ែត សុភា ឲ្យដឹងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤ ថា ដោយសារតែអាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្លាំងរដូវវស្សានៅក្នុងខេត្តតាកែវ មិនអាចដាំស្រូវបានល្អ ព្រោះអាកាសធាតុរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ។ ដំណាំស្រូវវស្សាដែលប្រជាពលរដ្ឋខំដាំស្រូវនៅដើមរដូវវស្សាបានឆួលកម្ដៅដីខ្សាច់ បណ្ដាលឲ្យដើមសំណាបងាប់ទាំងស្រុងព្រោះខ្វះទឹក ហើយទឹកភ្លៀងធ្លាក់តិចពេក មិនជោកដី ធ្វើឲ្យដីកាន់តែឡើងកម្ដៅខ្លាំង។
អ្នកស្រី ង៉ែត សុភា៖ «ដូចជាមានតែស្រុកត្រាំកក់ហ្នឹងទេ ព្រោះស្រុកត្រាំកក់ហ្នឹង វាប្រភេទដីខ្សាច់ ជាដីព្រៃខ្មែរ ហើយស្រុកផ្សេងៗ វាល្បាយឥដ្ឋខ្សាច់អ៊ីចឹងវាអត់សូវជាបញ្ហាខ្លាំងទេ។ ដូចស្រុកទ្រាំងស្រុកអីក៏រាំងដែរ សំរោងអីក៏រាំងដែរ វាគ្រាន់តែស្វិត វាអត់រលួយ អ៊ីចឹងអត់ឆួល អត់រលួយអ៊ីចឹង អានេះរលួយទាំងឫស រលួយទាំងដើម យើងអត់អាចស្រង់បាន មានតែឲ្យគាត់ភ្ជួរចោលឲ្យគាត់សាបព្រោះឡើងវិញ»។
ប្រធានការិយាល័យកសិកម្មស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ លោក សាក់ វន ឲ្យដឹងថា សំណាបនៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ បានងាប់បណ្តើរៗ ប៉ះពាល់ ១៤១ហិកតារ និងសន្ទូង ៣៤៨ហិកតារ ប៉ះពាល់ធ្ងន់ បើសិនជាទឹកភ្លៀងមិនធ្លាក់មកទៀតនោះទេ។ កត្តានេះគឺបណ្ដាលមកពីរាំងស្ងួតអូសបន្លាយផែនដីឡើងកម្ដៅខ្លាំង ធ្វើឲ្យដីខ្សាច់ ឬហៅថា ដីព្រៃខ្មែរ នៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ កាន់តែក្ដៅ គួបផ្សំការប្រើជីបន្ថែមលើដីដែលមិនសូវមានទឹក បណ្ដាលឲ្យដើមសំណាបរលួយបណ្ដូល និងស្ទូងរលួយគល់ងាប់បន្តបន្ទាប់។
លោក សាក់ វន៖ «នៅក្នុងទូទាំងស្រុកត្រាំកក់ដែរ ក្រោយពេលដែលវាជួបប្រទះការរាំងស្ងួតហ្នឹងហើយ ក្រោយមកវាមានភ្លៀងក៏អត់គ្រប់គ្រាន់ អ៊ីចឹងធ្វើឲ្យសំណាបងាប់។ ក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ហ្នឹងងាប់ក្នុងឃុំនីមួយៗ មានដូចគ្នាអ៊ីចឹង។ អាហ្នឹងមិនមែនជាជំងឺទេ នេះវាមកពីក្ដៅពេកកាលណាវាក្ដៅអ៊ីចឹងនៅតំបន់ស្រុកត្រាំកក់ វាតំបន់ដីខ្សាច់ អ៊ីចឹងកាលណាក្ដៅពេក វាធ្វើឲ្យដីខ្សាច់នឹងក្ដៅហើយបណ្ដាលឲ្យងាប់សំណាបនិងសន្ទូង ហើយកត្តាមួយទៀត គួបផ្សំនឹងជីស្រស់ដែលយើងប្រើទៅវាអាចប្រតិកម្មរហ័សដែលពាក្យចាស់ថាឆួលដីនោះ»។
លោក សាក់ វន ណែនាំឲ្យកសិករដែលនៅសល់ពូជស្រូវត្រូវភ្ជួរសំណាប និងសន្ទូងនោះចោលចាប់ផ្ដើមសាបជាថ្មី ដើម្បីដាំស្រូវឲ្យទាន់មុនរដូវភ្ជុំបិណ្ឌដែលសង្ឃឹមថា ទឹកភ្លៀងនឹងធ្លាក់មកច្រើន៖ «ភ្លៀងនេះមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ឃើញនៅតំបន់អង្គតាសោម ធ្លាក់ច្រើន ប៉ុន្តែតំបន់ផ្សេងៗគ្រាន់តែសើមៗ រលឹមហើយបាត់ទៅវិញ ដីក្ដៅខ្លាំងពេក ហើយនិងគួបផ្សំកាលដែលគាត់សាបពីមុនហ្នឹង គឺអត់មានទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយក្រោយពីសាបហើយ វារាំងរហូតអ៊ីចឹង ហើយក្រោយមកវាមានភ្លៀងមិនគ្រប់គ្រាន់ទៅទៀត អ៊ីចឹងវាធ្វើឲ្យអាប្រតិកម្មជីដែលគាត់ដាក់ពេលសាបហ្នឹង។ ការិយាល័យកសិកម្មគឺបានផ្សព្វផ្សាយហើយ នៅពេលដែលកើតសភាពបែបហ្នឹង គឺមានភ្ជួរចោលហើយសាបម្ដងទៀត។ សាបហ្នឹងយកអាពូជស្រូវស្រាលមិនប្រកាន់រដូវយកទៅសាបវិញ ក្នុងរយៈពេលយ៉ាងយូរ ២០ថ្ងៃ អ៊ីចឹងគាត់យកទៅដកស្ទូងបានវិញហើយ»។
លោក សាក់ វន ឲ្យដឹងថា សំណាបនិងសន្ទូងងាប់នៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់នេះ មិនមែនជាជំងឺ ឬសត្វល្អិតយាយីនោះទេ គឺវាជាការកើតឡើងដោយសារដីខ្សាច់បឺតកម្ដៅខ្លាំងពីកម្ដៅថ្ងៃ។ ទន្ទឹមនោះកសិករប្រើជីបំប៉នវាធ្វើឲ្យដីកាន់តែក្តៅ គួបផ្សំទឹកភ្លៀងធ្លាក់តិចតូច ដើមស្រូវនៅខ្ចី វាឆាប់រលួយ ខូចដើមស្រូវទាំងស្រុង។
ពលរដ្ឋភូមិមហាសេនា ឃុំមហាសេនា លោកស្រី នាង សារ៉ាង ឲ្យដឹងថា គាត់បានភ្ជួរស្រូវចោលអស់ ២ស្រែ ខណៈវាដុះកំពុងល្អ ស្រាប់តែភ្លៀងធ្លាក់មិនជោកជាំ ធ្វើឲ្យសំណាបនិងសន្ទូងពេញដីរលួយគល់មិនអាចជួយសង្គ្រោះបានឡើយ។ លោកស្រីថា មុននឹងសំណាបនិងសន្ទូងងាប់ មុនដំបូងគឺដើមស្រូវក្រហមចុងសន្លឹក ម្តុំៗនៅក្នុងស្រែ គាត់ស្មានតែមានសត្វក្រា ឬមមាចត្នោតស៊ី ក៏ចុះទៅរាវមើល មិនមានឃើញសត្វល្អិតហើរ ឬជ្រុះក្នុងទឹកទេ។ គាត់ដកដើមស្រូវមើលឃើញរលួយគល់ ទើបគាត់ភ្ជួរហើយសាបជាថ្មី។
លោកស្រី នាង សារ៉ាង៖ «ខ្ញុំខូច២ស្រែ តែស្រែនោះវាតូចៗដែរមិនធំទេ អ៊ីចឹងវាពុកត្រង់គល់ ម្តុំៗអ៊ីចឹងទៅ ប៉ុន្តែនៅក្នុងស្រែមើលទៅឃើញក្រហមទាំងអស់ ប៉ុន្តែយើងដើរពិនិត្យទៅរាងពុកៗត្រង់គល់ហ្នឹងម្តុំៗតែម្ដង ឡើងក្រហមស្លឹក គឺក្រហមទាំងអស់ក្នុងស្រែ។ ខ្ញុំដើរយកដៃវីមើលទៅអត់មានឃើញសត្វល្អិតក្នុងហ្នឹងទេ»។
ចំណែកស្ត្រី វ៉ាន់ ពៅ នៅឃុំតាភេម ឲ្យដឹងថា ពេលភ្លៀងម្តងៗ ទឹកភ្លៀងធ្លាក់មិនច្រើន គ្មានទឹកដក់ក្នុងស្រែ គឺដីស្រែមានទឹកសើមតិចតួច ទើបសន្ទូងគាត់ងាប់បន្តបន្ទាប់។ លោកស្រីថា គ្មានពូជស្រូវសល់សម្រាប់ធ្វើស្រែលើកទី២ទេ ព្រោះពូជដែលគាត់សម្រិតសម្រាំងបានសាបរួចរាល់ និងបានស្ទូងមុនគេ គឺដើមស្រូវបែកគុម្ពខ្លះហើយ។ ស្រាប់តែទឹកភ្លៀងធ្លាក់តិចពេកបានសើមដី គឺមេឃក្ដៅខ្លាំងផង គាត់គ្មានទឹកស្រះបូមបន្ថែមបំពេញដីស្រែផង គឺអាកាសធាតុក្ដៅនោះទៅបំផ្លាញការផលិតស្រូវតាមបច្ចេកទេស (បវស) ងាប់បណ្តើរៗ។
លោកស្រីថា គាត់ទើបតែសាកល្បងដាំស្រូវ តាមបច្ចេកទេសប្រព័ន្ធប្រពលវប្បកម្មស្រូវ តាមគោលការណ៍ធម្មជាតិ (បវស) នៅឆ្នាំទី២នេះបន្តទៀត ប៉ុន្តែគ្រោះធម្មជាតិបំផ្លាញក្តីសង្ឃឹមដែលគាត់ខំផ្ចិតផ្ចង់អនុវត្តដាំស្រូវឲ្យត្រូវតាមបច្ចេកទេស ដើម្បីបានទិន្នផលស្រូវច្រើននោះ ត្រូវរលាយអស់ទៅហើយ៖ «របស់ខ្ញុំបាចជីគីមី ប៉ុន្តែរំដួលខាងលិចអត់បាចទេ ប៉ុន្តែក្រហមមួយកំណាត់ រលួយមួយកំណាត់ដែរហើយ។ ទើបតែឆ្នាំនេះ ជាប់ភូមិចាស់ហ្នឹងរលួយមួយមុខៗអ៊ីចឹងរហូត។ ខ្ញុំអត់នឹកឃើញថាឆ្នាំហ្នឹងរាំងខ្លាំងអ៊ីចឹងទេ»។
ថ្លែងលើកទឹកចិត្តកសិករនៅស្រុកត្រាំកក់ មន្ត្រីកសិកម្ម លោក សាក់ វន ឲ្យដឹងថា ដោយសារឆ្នាំនេះសន្ទូងនិងសំណាបនៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ រលួយ ព្រោះការឆួលដីមកពីទឹកភ្លៀងធ្លាក់មិនបានច្រើន ទើបការិយាល័យកសិកម្មស្រុកបានសាបស្រូវពូជស្រាល មិនប្រកាន់រដូវចំនួន ២តោន នៅក្នុងឃុំ ២ គឺឃុំត្រពាំងគ្រញូង និងឃុំអូរសារ៉ាយ កាលពីថ្ងៃ៣ ខែកញ្ញា ដើម្បីចែកជូនកសិករដែលខ្វះសំណាបនិងខ្វះពូជស្រូវអាចដកយកទៅដាំ។
លោកថា សំណាបនោះអាចដកយកទៅស្ទូងរយៈពេលកន្លះខែទៀត គឺផ្ដល់ជូនទៅកសិករណាដែលបានស្នើសុំតាមរយៈមេឃុំ មកការិយាល័យកសិកម្មស្រុក គឺកសិករអាចទៅដកយកសំណាបនោះទៅស្ទូងដោយការិយាល័យកសិកម្មស្រុកត្រាំកក់ មិនមានការគិតលុយពីកសិករទេ៖ «ឥឡូវនេះមានគម្រោងសង្គ្រោះបន្ទាន់មួយ ដើម្បីលក់ស្រូវពូជឲ្យ។ យើងសាបថ្នាលរួមនេះសម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភប្រជាជនដែលគាត់ខ្វះសំណាប បើអ៊ីចឹងយើងផ្ដល់ដំណឹងទៅតាមមេឃុំគ្រប់ឃុំ ហើយឲ្យគាត់ផ្ដល់ដំណឹងទៅតាមភូមិ អ្នកណាដែលខ្វះសំណាប ឲ្យគាត់ទៅទាក់ទងខាងខ្ញុំ ឬក៏ខាងឃុំអូរសារ៉ាយ ហើយនិងត្រពាំងគ្រញូង»។
អនុប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តតាកែវ អ្នកស្រី ង៉ែត សុភា ឲ្យដឹងថា កសិករត្រូវតែរហ័សភ្ជួរសំណាបនិងសន្ទូងដែលខូចនោះចោល ដោយជ្រើសរើសពូជស្រូវស្រាលមិនប្រកាន់រដូវទៅដាំដុះវិញ ព្រោះ ៣ខែក្រោយ គាត់អាចច្រូតស្រូវនោះទុកដាក់បានហើយ។
ចំណែកប្រធានការិយាល័យកសិកម្មស្រុកត្រាំកក់ លោក សាក់ វន ឲ្យដឹងថា ក្រសួងកសិកម្ម កំពុងត្រៀមពូជស្រូវលក់ជូនកសិករណាដែលចង់បានពូជសុទ្ធល្អយកទៅដាំ បន្ទាប់ពីស្រូវរលួយ។
ប្រធានអង្គការសេដាក បណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ ថ្លែងលើកទឹកចិត្តកសិករថា បើសិនការធ្វើស្រែវស្សាមិនសូវហុចផលល្អ ខណៈដើមរដូវវស្សា ការធ្វើស្រែខ្វះទឹក ប៉ុន្តែជន់ជោរនៅចុងរដូវវស្សាទៅវិញ លោកសុំឲ្យកសិករដាំដំណាំបន្លែឆាប់បានទទួលផលក្នុងរយៈពេល ៤០ ទៅ ៤៥ថ្ងៃ និងចិញ្ចឹមសត្វមាន់ ទា ដែលវាហុចផលលឿន ហើយមានតម្លៃខ្ពស់ជាងលក់ស្រូវ គឺធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងគ្រួសារថយចុះដោយសារអាកាសធាតុប្រែប្រួលនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។