ការស្វែងរកមូលដ្ឋានផលិតកម្ម និងស្វែងរកប្រភេទផលិតផលដែលមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ជាង ដៃគូប្រកួតប្រជែងនោះ ជាកត្តាសំខាន់បំផុតនៅពេលដែលអាស៊ានធ្វើសមាហរណកម្មនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥។ ជាក់ស្ដែងប្រទេសកម្ពុជា មិនទាន់បានកំណត់ប្រភេទផលិតផលរបស់ខ្លួនឡើយ ដើម្បីកែច្នៃ នឹងនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាននោះ។
ការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់ទាក់ទងនឹងសមត្ថភាពផលិតរបស់ប្រទេសនីមួយៗ ដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារតំបន់។ សមត្ថភាពផលិតនោះមានចំណុចសំខាន់ចំនួនពីរដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់។ ទីមួយ គឺដំណើរការផលិតទំនិញឬសេវាកម្មណាមួយកាន់តែច្រើនជាងដៃគូប្រកួតប្រជែងដោយប្រើប្រាស់ធនធានផលិតប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ កត្តាសំខាន់ទីពីរ គឺដំណើរការផលិតកម្មដោយប្រើប្រាស់ធនធានផលិតកាន់តែទាប ដែលគូប្រជែងមិនអាចធ្វើបាន។
កត្តាសំខាន់ទាំងពីរនេះ ជាបញ្ហាដែលប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននីមួយៗកំពុងស្វែងរកផលិតផលណាមួយដែលអាចផលិតកាន់តែច្រើន និងដោយប្រើប្រាស់កត្តាផលិតកម្មកាន់តែទាបនៅពេលដែលអាស៊ានកំពុងធ្វើសមាហរណកម្មអាស៊ាន។
ការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់កាន់តែខ្លាំង ការបង្កើតសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរបស់សហគ្រាសផលិតក៏ទាមទារកាន់តែខ្ពស់។ មជ្ឈដ្ឋាននានាបានចោទជាសំណួរថា តើកម្ពុជាអាចផលិតទំនិញ និងសេវាកម្មអ្វីបានខ្លះ នៅពេលដែលកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់នៅឆ្នាំ២០១៥ ខាងមុខនោះ?
បញ្ហានេះ ប្រធានធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីប្រចាំកម្ពុជា លោក អៀរិក ស៊ីដវិច (Eric Sidhwich) មានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា គឺស្វែងរកផលិតផលណាមួយដែលអាចប្រកួតប្រជែងឈ្នះរវាងប្រទេសសមាជិកអាស៊ានដទៃទៀតដែលមិនអាចផលិតបាន ដូចកម្ពុជា៖ «ខ្ញុំគិតថា យើងគួរតែរំលេចឲ្យឃើញនូវអ្វីដែលកម្ពុជា មិនអាចប្រកួតប្រជែងគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់បានឡើយ។នៅក្នុងផ្នែកកំពុងអភិវឌ្ឍមួយចំនួន ដូចជានៅសហគ្រាសធុនស្រាល និងក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ប្រទេសកម្ពុជា បានធ្វើសមាហរណកម្មដោយផ្នែក នៅក្នុងសង្វាក់ផលិតកម្មតំបន់និងពិភពលោក»។
លោក អៀរិក ស៊ិដវិច មានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា ប្រទេសកម្ពុជា អាចធ្វើបាននៅក្នុងសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតកម្មនៅក្នុងតំបន់ ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជា មានតម្លៃពលកម្មទាបជាងប្រទេសជិតខាង និងការអភិវឌ្ឍវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមានអភិវឌ្ឍខ្លាំង។ កត្តាទាំងអស់នេះ គឺការជំរុញឲ្យ ទំនិញកម្ពុជា អាចចរាចរនៅក្នុងទីផ្សារតំបន់កាន់តែមានភាពងាយស្រួល។
បន្ថែមលើនេះ ការបង្កើតទីផ្សារកាន់តែធំនៅក្នុងតំបន់ គឺជាការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគកាន់តែច្រើន ដែលប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្នជាមុន លើស្ថានភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច។ មានន័យថា ប្រទេសនីមួយត្រូវធានាអំពីអត្រាភាពមានការងារធ្វើ កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងអត្រាអតិផរណាដែលអាចគ្រប់គ្រងបានជាដើម។
ដើម្បីជៀសវាងបញ្ហានេះ និងសម្រេចបានផែនទីដែលបានគ្រោងទុកនេះ សមាគមអាស៊ាន បានរៀបចំផែនទីបង្ហាញផ្លូវដែលតម្រូវឲ្យប្រទេសសមាជិកនីមួយៗ អនុវត្តឲ្យបានរៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងអស់នៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលជាឆ្នាំធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់អាស៊ាននោះ។
របៀបវារៈដែលត្រូវធ្វើរបស់សមាគមអាស៊ាន គឺការអនុវត្តការធ្វើសមាហរណកម្ម។ សន្ធិសញ្ញានិងកិច្ចព្រមព្រៀងជាច្រើន ដែលត្រូវសម្រេចឲ្យបានដើម្បីឈានដល់ការបង្កើតតំបន់អាស៊ាន រួមមានកិច្ចព្រមព្រៀងសំខាន់ៗដូចជាការបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីអាស៊ាន ការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងលើផ្នែកសេវាកម្ម និងកិច្ចព្រមព្រៀងលើកកម្ពស់ និងការការពារវិនិយោគជាដើម។
ការស្រាវជ្រាវរួមគ្នាដោយធនាគារពិភពលោកនិងសមាគមអាស៊ាន នៅឆ្នាំ២០១៣ បានបង្ហាញថា ដើម្បីសម្រេចផែនការដែលបានគ្រោងទុក គឺប្រទេសអាស៊ានត្រូវស្វែងរកប្រភពកំណើនសេដ្ឋកិច្ចថ្មី។ បច្ចុប្បន្នបញ្ហានេះ នឹងកើតមាននៅប្រទេសប្រទេសសមាជិកអាស៊ានចំនួនបួន ដែលមានស្ថានភាពអភិវឌ្ឍតិចតួច ដូចជាប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ភូមា និងប្រទេសវៀតណាម។ ស្ថានភាពអភិវឌ្ឍប្រទេសទាំងបួននេះ ពឹងលើបំណុលបរទេស និងមានឱនភាពជញ្ជឹងពាណិជ្ជកម្មនៅឡើយ។
បន្ថែមលើនេះ នាយកប្រតិបត្តិនៃកម្មវិធីពង្រឹងក្របខណ្ឌសមាហរណកម្ម លោកបណ្ឌិត រតនាកា អាឌីការី (Ratnakar Adhidari) មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសកម្ពុជា អាចមានភាពប្រកួតប្រជែងឈ្នះ រវាងប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដោយសារទីផ្សារក្រៅអាស៊ាន។ ទីផ្សារនោះ រួមមានសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពអឺរ៉ុប បានផ្ដល់ឲ្យកម្ពុជា ដោយការអនុគ្រោះពន្ធគយ។
លោកបញ្ជាក់ថា វិស័យដែលកម្ពុជា មានសក្ដានុពលនោះ គឺវិស័យកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់ ដែលទទួលបានការអនុគ្រោះជាពីអន្តរជាតិ ដែលកម្ពុជា អាចប្រជែងឈ្នះរវាងប្រទេសនៅក្នុងតំបន់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កត្តាដែលសំខាន់បំផុតរបស់កម្ពុជានោះ គឺការបង្កើតយន្តការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់នៅទីផ្សារអាស៊ាន៖ «បច្ចុប្បន្ន បើខ្ញុំមើលតួលេខពាណិជ្ជកម្ម ឃើញថាសហភាពអឺរ៉ុបជាទីផ្សារធំរបស់ការនាំចេញកម្ពុជា ដោយសារតែកម្ពុជា ទទួលការអនុគ្រោះពន្ធគយ នាំចូលទំនិញក្នុងទីផ្សារនោះ ដែលកម្ពុជាកំពុងទទួលបានផលប្រយោជន៍នេះ។ ដូចច្នេះ វាមិនមែនត្រឹមតែបញ្ហាដែលកម្ពុជា ត្រូវស្វែងរកប្រភេទផលិតផលប្រកួតប្រជែងឈ្នះនោះទេ។ កត្តាសំខាន់នោះ គឺត្រូវចោទជាសំណួរថា តើកម្ពុជាអាចចូលរួមក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់ដោយវិធីណាខ្លះ?»។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ស៊ុន ចាន់ថុល មានប្រសាសន៍ថា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយបើកចំហជាពិសេសការផ្លាស់ផលិតផលទៅវិញទៅមក គឺប្រទេសសមាជិកអាស៊ានចំណេញទាំងអស់គ្នា។ ប៉ុន្តែនៅបរិបទសមាហរណកម្មអាស៊ាន គឺសហគ្រាសផលិតក្នុងស្រុក ត្រូវបង្កើនគុណភាព។
សហគ្រាសផលិតក្នុងស្រុកវិញ បានអះអាងថា កាលៈទេសៈនេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវជួយជំរុញវិស័យផលិតនៅក្នុងស្រុកតាមរូបភាពការលុបបំបាត់ពន្ធនាំចេញទំនិញ និងពន្ធលើសម្ភារៈវត្ថុធាតុដើមពីបរទេស។ ជាងនេះទៅទៀត រដ្ឋាភិបាលត្រូវស្រាវជ្រាវ អ្វីជាតម្រូវការវត្ថុធាតុដើម ដើម្បីជំនួសការនាំចូលពីបរទេស ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងផលិតកម្មក្នុងស្រុក។ និន្នាការនេះ ជាកត្តាសំខាន់តែមួយគត់ ដើម្បីបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងផលិតផលកម្ពុជា ស្របពេលដែលកម្ពុជា មិនទាន់មានផលិតផលប្រកួតប្រជែងឈ្នះនៅក្នុងទីផ្សារអាស៊ាននោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។