ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រចាំកម្ពុជា ចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួម ណែនាំឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជា លើកកម្ពស់វិធានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺថ្មីឈ្មោះ អេបូឡា (Ebola)។
អង្គការសុខភាពពិភពលោក កំពុងប្រកាសអាសន្នប្រទេស៤ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលមានជំងឺ អេបូឡា នេះ គឺប្រទេសហ្គីណេ លីបេរីយ៉ា សេរ៉ាឡេអូន និងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
តើជំងឺ អេបូឡា មានស្ថានភាពដូចម្ដេចខ្លះ?
ជំងឺ អេបូឡា ដែលពីមុនមកគេស្គាល់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ថាជាជំងឺគ្រុនឈាម អេបូឡា (Ebola Haemorrhagic Fever) នោះ គឺជាជំងឺកម្រមួយ ប៉ុន្តែវាអាចធ្វើបណ្ដាលឱ្យមានករណីធ្ងន់ធ្ងរ ហើយជាញឹកញយ ធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក បង្ហាញតួលេខថា អ្នកកើតជំងឺ អេបូឡា ៩០% បានស្លាប់។ អ្នកជំនាញខាងជំងឺឆ្លង ឱ្យដឹងថា ជំងឺគ្រុនឈាម អេបូឡា ច្រើនកើត និងរាលដាលនៅតំបន់អាហ្វ្រិក។
ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា មេរោគ អេបូឡា (Ebola) គឺជាមេរោគវីរុសមួយប្រភេទ ដែលបង្កជំងឺដូចគ្នានឹងជំងឺគ្រុនឈាមដែរ ប៉ុន្តែមេរោគគ្រុនឈាមនៅប្រទេសកម្ពុជា ឆ្លងតាមសត្វមូស រីឯមេរោគគ្រុនឈាម អេបូឡា ឆ្លងតាមរយៈសត្វជ្រឹង និងសត្វស្វា ហើយឆ្លងមកមនុស្ស៖ «សំឡេង»។
ទោះជាដូច្នេះក្ដី លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ប្រវត្តិថា មេរោគ អេបូឡា ធ្លាប់រាតត្បាតជាច្រើនលើកនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក បន្ទាប់ពីការបង្ហាញខ្លួនដំបូងកាលពីឆ្នាំ១៩៧៦។ យូរៗ ជំងឺគ្រុនឈាម អេបូឡា ផ្ទុះឡើងម្ដង ហើយនៅឆ្នាំ២០១៤ នេះ ករណីជំងឺ អេបូឡា កើតមានលើកដំបូងនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក កាលពីចុងខែមីនា៖ «សំឡេង»។
ក្រសួងសុខាភិបាល វាយតម្លៃថា ការបង្កហានិភ័យដល់សុខភាពសាធារណៈរបស់ជំងឺ អេបូឡា ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា នៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ ដោយសារតែការចម្លងរបស់ជំងឺនេះពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត ឆ្លងតាមការប៉ះពាល់ជាមួយឈាម ឬវត្ថុរាវនៃរាងកាយអ្នកដែលឆ្លងមេរោគ។ ម្យ៉ាងទៀត ការធ្វើដំណើរទៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដែលជាកន្លែងផ្ទុះជំងឺ អេបូឡា នេះ ក៏មានតិចនៅឡើយក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា សត្វនៅអាស៊ីខ្លះមានផ្ទុកមេរោគ អេបូឡា នេះដែរ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានការបញ្ជាក់ថាឆ្លងមេរោគនេះមកមនុស្សទេ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ ពន្យល់ថា របៀបឆ្លងរបស់មេរោគវីរុស អេបូឡា ពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់បាន គឺតាមរយៈការប៉ះពាល់ឈាម ទឹករងៃ ឬវត្ថុរាវពីរាងកាយរបស់អ្នកជំងឺ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ករណីជាច្រើនទៀតឆ្លងនៅពេលធ្វើបុណ្យសព ពេលដែលប៉ះពាល់ ឬថើបសពអ្នកជំងឺ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថា មេរោគគ្រុនឈាម អេបូឡា មិនឆ្លងតាមខ្យល់ដោយការក្អក ឬតាមចំណីអាហារ និងទឹកទេ។
តើជំងឺនេះមានរោគសញ្ញាអ្វីខ្លះ?
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ទៀតថា ដោយសារនៅអាហ្វ្រិក គេហៅថា ជំងឺគ្រុនឈាម អេបូឡា។ ដូច្នេះ រោគសញ្ញាសំខាន់របស់ជំងឺនេះ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងរោគសញ្ញារបស់ជំងឺគ្រុនឈាមដែរ៖ «រោគសញ្ញារបស់វា គឺចាប់ផ្ដើមដោយគ្រុនក្ដៅភ្លាមៗ ៣៨អង្សា កន្លះឡើងទៅ ៣៩ ឬ ៤០អង្សាអ៊ីចឹងទៅ។ បន្ទាប់មកមានឈឺក្បាល មានក្រហមភ្នែក មានក្អួត រាក ហើយនឹងចាប់ផ្ដើមចេញស្នាមកន្ទួលក្រហមនៅលើស្បែក ឬមួយកន្ទួលហូរឈាមនៅក្នុងស្បែកហ្នឹង។ ហើយវិវឌ្ឍន៍ទៅជាហូរឈាមក្នុងខ្លួន ហើយសន្លប់ ដែលពាក្យបារាំង ថា ហ្សុក (Shock) ដោយសារវាអស់ហូរជាតិផ្លាស្មា (Plasma) និងឈាមចេញពីសរសៃឈាមទៅកន្លែងដទៃ ធ្វើឱ្យខ្វះឈាម ធ្វើឱ្យអ្នកជំងឺខ្វះអុកស៊ីហ្សែន ហើយមេរោគហ្នឹងទៅបំផ្លាញដល់សារពាង្គកាយគ្រឿងក្នុងរបស់យើង ដូចជា ថ្លើម តម្រងនោម ដែលវិវឌ្ឍន៍ឱ្យស្លាប់បាន»។
វិធីឆ្លង
លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា ជំងឺនេះត្រូវគេសង្ស័យថាមានប្រភពចម្លងមកពីសត្វជ្រឹង និងសត្វស្វា នៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ ដោយឡែក នៅតំបន់អាស៊ី មានការបញ្ជាក់ថា មានសត្វជ្រឹងដែលផ្ទុកមេរោគនេះដែរ ក៏ប៉ុន្តែ មិនមានការរកឃើញច្បាស់លាស់ថា ឆ្លងបន្តមកមនុស្សនៅឡើយទេ។
ទាក់ទងនឹងការព្យាបាលវិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា រហូតមកដល់ពេលនេះ នៅមិនទាន់មានថ្នាំជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់ព្យាបាលសម្លាប់មេរោគនេះនៅឡើយទេ។ ដូច្នេះ ការព្យាបាល គឺបំពេញទៅតាមអ្វីដែលអ្នកជំងឺបាត់បង់។
ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក កំណត់វិធានការថា សម្រាប់រាល់អ្នកដំណើរត្រឡប់មកពីទ្វីបអាហ្វ្រិក វិញ ដែលមានរោគសញ្ញាគ្រុនក្ដៅភ្លាមៗ ទន់ខ្សោយ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺសន្លាក់ ឈឺក្បាល និងឈឺបំពង់ក នឹងត្រូវដាក់ព្យាបាលឱ្យដាច់ដោយឡែកពីអ្នកជំងឺដទៃ។
លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ ថ្លែងថា រហូតមកដល់ពេលនេះ នៅមិនទាន់មានថ្នាំវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ចាក់បង្ការជំងឺនេះទេ។ វិធីដែលអាចជួយបង្ការបាន គឺការរក្សាអនាម័យផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យបានល្អ។ ដើម្បីបង្ការ ឬកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគ។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណែនាំឱ្យជៀសវាងការប៉ះពាល់ឈាម ទឹករំអិល ឬសារធាតុរាវរបស់អ្នកជំងឺគ្រុនឈាម អេបូឡា និងចៀសវាងការប៉ះពាល់សត្វព្រៃ រួមទាំងសត្វប្រជៀវ ឬជ្រឹង និងស្វាគ្រប់ប្រភេទ ទោះជារស់ ឬស្លាប់។ គប្បីឧស្សាហ៍លាងដៃជាមួយសាប៊ូ និងទឹកឱ្យបានញឹកញាប់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។